سال هفدهم ـ شماره 57 – بهار 1401
چکیده
بررسی تأثیر پیام های کمیابی بر انگیزه خرید ناگهانی و رفتار خرید ناگهانی گردشگران هنگام رزرو آنلاین(نقش تعدیل گری تجربه سفر)
صفحه 9-45
https://doi.org/10.22054/tms.2022.64989.2651
محمد رضا کریمی علویجه، مریم گلستانی
چکیده هدف پژوهش بررسی تأثیر پیامهای کمیابی بر انگیزه خرید ناگهانی و رفتار خرید ناگهانی گردشگران هنگام رزرو آنلاین با نقش تعدیلگری تجربه سفر میباشد و بر مبنای هدف کاربردی و از نظر طرح پژوهش، کمی، از روش توصیفی- تحلیلی می-باشد. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه و جامعه آماری پژوهش گردشگرانی بودهاندکه تجربهی رزرو محصولات گردشگری آنلاینداشتهاند. طبق جدول 384 نمونه انتحاب گردید. برای آزمون فرضیهها از مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شده و تجزیه وتحلیلها با استفاده از نرمافزار WARP PLS انجام شده است. نتایج نشان داد پیامهای کمیابی مبتنی بر زمان محدود بر انگیزه خرید ناگهانی، انگیزه خرید ناگهانی بر رفتار خرید ناگهانی، پیامهای کمیابی مقدار مبتنی بر تقاضای زیاد بر انگیزه خرید ناگهانی و همچنین پیامهای کمیابی مقدار مبتنی بر عرضه کم بر انگیزه خرید ناگهانی تأثیر مثبت و معنادار دارد. اما تجربه سفر در رابطه بین پیامهای کمیابی مبتنی بر زمان محدود و انگیزه خرید ناگهانی نقش تعدیلگری ندارد.
شناسایی شاخصهای امکانسنجی بازاریابی توسعه گردشگری ورزشی در مناطق آزاد تجاری، صنعتی و اقتصادی ایران
صفحه 47-78
https://doi.org/10.22054/tms.2022.65108.2653
سحر پیرجمادی، مرتضی مطهری، مهدی کروبی، احمد محمودی
چکیده پژوهش حاضر با هدف شناسایی شاخصهای امکانسنجی بازاریابی توسعه گردشگری ورزشی در مناطق آزاد تجاری، صنعتی و اقتصادی ایران انجام شد. روش پژوهش کیفی بود که با راهبرد زمینهیابی- اکتشافی انجام شد. بدینمنظور با 21 نفر از صاحبنظران بهصورت هدفمند و با استفاده از مصاحبههای عمیق و نیمهساختارمند اشباع نظری حاصل شد. دادهها با استفاده از روش تحلیل مضمون از طریق فرآیند شناسهگذاری و تحلیل آن با استفاده از نرمافزار کیفی مکس کیودیای انجام شد. براساس یافتههای پژوهش، ترویج جاذبههای گردشگری، جذب گردشگران ورزشی، همافزایی ذینفعان، ریسک بازار، ظرفیتهای زیرساختی و طبیعی، رویکردهای پیشین و تجارب کشورهای همسایه از جمله شاخصهای اصلی امکانگرایی شناخته شدند. نتایج این پژوهش بر لزوم کاربرد فناوریهای نوین دیجیتالی، تبلیغات، رسانههای ملی، ظرفیتسازی فرهنگی و اجتماعی، بازاریابی، سرمایهگذار بخش خصوصی، ساکنین محلی، تعامل بین سازمانی، ظرفیتهای اقتصادی، زیرساخت و تجربیات موفق در توسعه گردشگری ورزشی مناطق آزاد تجاری، صنعتی و اقتصادی ایران تأکید دارد.
تبیین برخی از عوامل موثر بر توسعه گردشگری کشاورزی در باغهای مرکبات (مورد مطالعه: استانهای حاشیه دریای خزر)
صفحه 79-111
https://doi.org/10.22054/tms.2021.33799.1975
مریم محمودی، محمد چیذری، خلیل کلانتری، عبدالرضا رکن الدین افتخاری
چکیده هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی برخی از عوامل تاثیرگذار بر توسعه خدمات مختلف گردشگری کشاورزی توسط باغداران مرکبات استان های حاشیه دریای خزر می باشد. ابزار جمعآوری اطلاعات در این پژوهش پرسشنامه بود. جامعه آماری این مطالعه باغداران مرکبات تک کارکردی و چندکارکردی در سه استان مازندران، گیلان و گلستان بود که به ترتیب با استفاده از روش نمونهگیری طبقهای تصادفی با انتساب متناسب و روش نمونهگیری در دسترس اقدام به نمونهگیری شد. تحلیل دادههای جمعآوری شده در قالب آمار توصیفی و استنباطی با استفاده از نرمافزار SPSS انجام شد. نتایج آزمون رگرسیون لجستیک به منظور تعیین متغیرهای پیشبینی-کننده تصمیم به ورود باغداران به ارائه خدمات گردشگری کشاورزی نشان داد که متغیرهای؛ شرکت در دورههای کارآفرینی، میزان دانش و مهارت در توسعه گردشگری کشاورزی، مهارت و روحیه کارآفرینی باغداران، و نگرش آنها نسبت به متنوعسازی فعالیت کشاورزی قادر به پیشبینی 7/66 درصد از تغییرات متغیر وابسته (پذیرش گردشگری کشاورزی) بودهاند.
مدل عوامل موثر بر وفاداری به گردشگری میراث فرهنگی در مقصد رامسر
صفحه 113-146
https://doi.org/10.22054/tms.2021.46606.2206
سیّد محمّد میرتقیان رودسری، احمد پوراحمد، کرامت اله زیاری
چکیده به منظور مدیریت بهتر رقابت در بازار گردشگری میراث فرهنگی، مهم است که رفتار گردشگر درک شود. یکی از نمودهای رفتار گردشگر، تمایلات رفتاری و وفاداری است. هدف از انجام تحقیق حاضر تبیین مدل وفاداری گردشگر میراث فرهنگی (ملموس و ناملموس) در مقصد رامسر است. جامعه آماری تحقیق گردشگران، بازدیدکنندگان و شرکتکنندگان در جاذبههای میراث فرهنگی رامسر هستند. بر اساس دستورالعملها، تعداد نمونه 780 نفر برآورد گردید. تحلیل داده ها از روش تحلیل مسیر از طریق نرمافزار Lisrel8.54 و SPSS25 انجام شد. یافتهها حاکی از آن است که متغیر ارزش، مشارکت و کیفیت ادراکی بر رضایت، اعتماد و وفاداری گردشگران میراث فرهنگی مقصد رامسر تاثیر مثبت و مستقیم دارند. همچنین متغیر رضایت بر اعتماد و وفاداری و متغیر اعتماد بر وفاداری این گردشگران موثر بوده است. مبتنی بر یافتهها و فرضیههای تایید شده، مدل نهایی و راهکارها در قالب نتیجهگیری و پیشنهادها ارائه گردید.
مدل توسعه اکوتوریسم در ایران: ابعاد و استراتژی ها
صفحه 147-178
https://doi.org/10.22054/tms.2022.65355.2666
علی اصغر مباشری، فاطمه شکاری، مسلم باقری، زهرا معاون، مهرداد کیانی
چکیده این مطالعه در قالب پژوهشی ترکیبی به منظور ارائه مدل توسعه اکوتوریسم در ایران اجرا گردیده است. در بخش کیفی به مصاحبه با خبرگان گردشگری اقدام و داده ها با روش تحلیل مضمون، تحلیل شد که به شناسایی 4 بعد اصلی و 19 استراتژی انجامید. در بخش کمی، با بکارگیری پرسشنامه به این ابعاد و استراتژی ها توسط خبرگان صنعت گردشگری کشور امتیاز داده شد. نتایج تحلیل داده ها با استفاده از روش مجموعههای فازی مردد، گویای این است که مهمترین ابعاد توسعه اکوتوریسم به ترتیب عبارتند از ابعاد مدیریتی، توسعه زیرساختها، بازاریابی، و آموزش و توسعه منابع انسانی. یافته ها نشان داد انجام فعالیتهای بازاریابی برای افزایش سهم بازار (رسوخ در بازار)، تنوع بخشی به محصول اکوتوریسم (تنوع ناهمگون)، بهبود وضعیت راه های دسترسی به روستاهای هدف گردشگری و افزایش تاب آوری مقصدها در مقابل بلایای طبیعی به ترتیب مهمترین استراتژیهای توسعه اکوتوریسم در ایران محسوب میشوند.
ارائه مدل اکوسیستم گردشگری پایدار با رویکرد فراترکیب
صفحه 179-206
https://doi.org/10.22054/tms.2021.63700.2618
امیرمحمد کلابی
چکیده اکوسیستم گردشگری بهعنوان عامل رونق اقتصادی و حافظ محیطزیست شناخته شده و اکوسیستم گردشگری پایدار توزیع عادلانه فرصتها در نسلهای آینده را تضمین میکند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر بر اکوسیستم گردشگری پایدار با رویکرد فراترکیب انجام شده است. در پژوهش حاضر 39 پژوهش مرتبط با موضوع، در پایگاههای مختلف علمی از سال 1994 تا 2020 استخراج شده که با استفاده از الگوی هفت مرحلهای سندلوسکی و باروسو مورد بررسی قرار گرفته است. با تحلیل محتوای آنها مفاهیم و مقولههای مربوطه استخراج گردید و میزان اهمیت و اولویت مفاهیم با روش آنتروپی شانون تعیین شده است. مقولههای آموزش سرمایه انسانی، فرهنگ، ویژگیهای فردی، شبکهسازی و بازارها، سرمایهگذاری و تامین مالی، قانونگذاری و سیاستها و زیرساختها به ترتیب دارای بیشترین اهمیت در بین عوامل موثر بر اکوسیستم گردشگری پایدار میباشند.
مدل اعتلای برند مقصد گردشگری
صفحه 207-237
https://doi.org/10.22054/tms.2022.64705.2645
منیژه حقیقی نسب، اعظم میرسلیمانی، پیوند میرزائیان خمسه
چکیده شناسایی و درک صحیح عوامل مؤثر بر اعتلای برند مقصد گردشگری جهت جذب گردشگر، ضروری میباشد. هدف اصلی این مقاله طراحی مدل اعتلای برند استان فارس بهعنوان مقصد گردشگری میباشد. این پژوهش با مبنای فلسفی؛ پراگماتیسم، جهتگیری، بنیادی-کاربردی و به روش آمیخته اکتشافی متوالی انجام شده است. در بخش کیفی، روش نمونهگیری نظری و مصاحبه عمیق و استراتژی نظریهپردازی دادهبنیاد و در بخش کمّی از روش مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شده است. نتایج حاصل از یافتهها نشان داد که "اعتلای برند مقصد گردشگری" متاثر از شرایط علّی(برخورداری استان فارس از پتانسیلهای گردشگری و نیاز به بهرهمندی از مزایای اقتصادی و فرهنگی صنعت گردشگری)، عوامل زمینهای (شرایط سیاسی، ساختارهای اداری، منابع و امکانات، شرایط اجتماعی و فرهنگی) و عوامل مداخلهگر (شرایط اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، مدیریتی، زیرساختی و مشارکت ذینفعان) است که از طریق طراحی و تدوین برنامه استراتژیک گردشگری، سبب توسعه فرهنگی- اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و محیط زیستی میشود.
بهکارگیری روش کیو در شناسایی الگوهای ذهنی: تجربه گردشگران مذهبی
صفحه 239-264
https://doi.org/10.22054/tms.2021.59828.2520
فاطمه زرگران خوزانی، عطیه شاه جعفری، محمد حمید ملائی
چکیده گردشگری و مذهب همیشه با هم پیوندی ناگسستنی داشتهاند. این پژوهش با هدف شناسایی الگوهای ذهنی گردشگران در مقاصد گردشگری مذهبی در شهر مشهد صورت گرفته و از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی است. در این پژوهش از روش کیو برای شناسایی الگوهای ذهنی استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش، گردشگران بودهاند که دستکم یکبار تجربه سفر به شهر مشهد مقدس را داشتهاند. روش نمونهگیری بهصورت هدفمند بوده است. تجزیهوتحلیل دادههای حاصل از مشارکت 25 نفر از گردشگران بااستفاده از تحلیل عاملی کیو با نرمافزارSPSS 22.0 صورت گرفته است. یافتههای این پژوهش هفت گونه ذهنی برای معنای گردشگری مذهبی را شناسایی کرده است که عبارتاند از: 1) معنویتطلبان، 2) آرامشطلبان، 3) تعلقگرایان، 4) رهاییطلبان، 5) جستجوگران، 6) ذهنگرایان ، 7) تجربهگرایان. معنویتطلبان، در جستجوی نزدیکی به خدا و آرامشطلبان در جستجوی دوری از فشار زندگی و روزمرگی بیشترین درصد الگوی ذهنی تجربه گردشگری مذهبی را تشکیل میدادند.
شناسایی و طراحی الگوی اکوسیستم کارآفرینی گردشگری روستایی (مطالعه موردی: شهرستان خلخال)
صفحه 265-302
https://doi.org/10.22054/tms.2021.41629.2133
محمدرضا ربیعی مندجین، علی غلامی، محمد علیزاده، فاطمه محمد زاده لاریجانی
چکیده هدف تحقیق حاضر شناسایی و طراحی الگوی اکوسیستم کارآفرینی گردشگری در شهرستان خلخال میباشد. تحقیق حاضر بر حسب هدف کاربردی و از نظر روش و ماهیت از نوع آمیخته میباشد. جامعه آماری تحقیق شامل 15 نفر از خبرگان محلی فعال در حوزه کارآفرینی و گردشگری میباشد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرمافزارهای ISM و MicMac استفاده شد. نتایج نشان داد که هر یک از عناصر بسته به نوع ارتباط با سایر عناصر که از نوع رابطه مستقیم، غیر مستقیم و بالقوه میباشد، جایگاه متفاوتی در دو روش تحلیل یاد شده دارند. با این حال نتایج طراحی الگوی نهایی نشان داد که دو عنصر حاکمیت و رهبری و زیرساختهای فیزیکی و جاذبهها زیربناییترین عناصر اکوسیستم به شمار میروند. در مقابل عناصر کیفیت زندگی، عوامل زمینهای، منابع انسانی و زیرساختهای مالی روبناییترین عناصر اکوسیستم کارآفرینی گردشگری در منطقه هستند.
توسعه مقیاس اندازه گیری اعتماد گردشگران به یک مقصد گردشگری با استفاده از رویکرد آمیخته
صفحه 30-331
https://doi.org/10.22054/tms.2021.62555.2588
سمیه اسماعیل زاده، نرگس دل افروز، علی قلیپور، نصرالله مولایی
چکیده هدف این پژوهش، توسعه مقیاسی برای اندازهگیری اعتماد گردشگران به استان گیلان بهعنوان یکی از جذابترین مقاصد گردشگری کشور با استفاده از روش تحقیق آمیخته است. دادههای بخش کیفی، با استفاده از مصاحبههای نیمه ساختاریافته و تحقق اشباعنظری در مصاحبه دوازدهم با خبرگان دانشگاهی، سیاستگذاران و برنامهریزان حوزه گردشگری جمعآوری شد. تحلیل دادهها به کمک نظریه دادهبنیاد کلاسیک، در دو مرحله کدگذاریبنیادی و نظری منجر به استخراج 48 مفهوم، 19 مقوله فرعی و در نهایت 6 مقوله اصلی اعتماد به مدیریت مقصد گردشگری، آژانسهای خدمات مسافرتی، کارکنان مراکز ارائهدهنده خدمات گردشگری و محتوای فضای مجازی؛ بهعنوان ابعاد تشکیلدهنده اعتماد در صنعت گردشگری شد. در مرحله کمی نیز، بر مبنای مولفههای استخراج شده پرسشنامه تنظیم و در اختیار 389 نفر از گردشگران بازدیدکننده از شهرهای مختلف قرار گرفت و اعتبار مدل با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی تایید شد.
