نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 استاد دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 استاد پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 استاد، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی برخی از عوامل تاثیرگذار بر توسعه خدمات مختلف گردشگری کشاورزی توسط باغداران مرکبات استان های حاشیه دریای خزر می باشد. ابزار جمع‌آوری اطلاعات در این پژوهش پرسشنامه بود. جامعه آماری این مطالعه باغداران مرکبات تک کارکردی و چندکارکردی در سه استان مازندران، گیلان و گلستان بود که به ترتیب با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی با انتساب متناسب و روش نمونه‌گیری در دسترس اقدام به نمونه‌گیری شد. تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده در قالب آمار توصیفی و استنباطی با استفاده از نرم‌افزار SPSS انجام شد. نتایج آزمون رگرسیون لجستیک به منظور تعیین متغیرهای پیش‌بینی-کننده تصمیم به ورود باغداران به ارائه خدمات گردشگری کشاورزی نشان داد که متغیرهای؛ شرکت در دوره‌های کارآفرینی، میزان دانش و مهارت در توسعه گردشگری کشاورزی، مهارت و روحیه کارآفرینی باغداران، و نگرش آنها نسبت به متنوع‌سازی فعالیت کشاورزی قادر به پیش‌بینی 7/66 درصد از تغییرات متغیر وابسته (پذیرش گردشگری کشاورزی) بوده‌اند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigating Some of the Factors Affecting Agritourism Development in the Citrus Gardens (Studied Case: Caspian Sea Coastal Provinces)

نویسندگان [English]

  • Maryam Mahmoudi 1
  • Mohammad Chizari 2
  • khalil kalantari 3
  • Abdolreza Roknadin Eftekhari 4

1 Assistant Professor, Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran

2 Professor, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

3 Professor, Campus of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran

4 Professor of Geography and Rural Planning, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

چکیده [English]

The main purpose of this research was to investigate and identify some of the factors affecting the provision and development of tourism services by gardeners of Caspian Sea coastal provinces (Golestan, Gilan and Mazandaran provinces). Statistical population of this research included all multifunctional and monofunctional gardeners in Golestan, Gilan and Mazandaran provinces who were selected using stratified ransom Sampling with proportional assignment (n=280) and convenience sampling (n=148) respectively. Data were gathered using questionnaire. Results showed that attitude of multifunctional gardeners toward agritourism development were relatively positive while monofunctional gardeners showed a neutral perspective. Knowledge and skill of monofunctional and multifunctional gardeners in developing agritourism were average and high respectively. Results also showed that variables including; attending the entrepreneurship training courses, level of knowledge and skill in developing agritourism, entrepreneurial spirit and skill and gardeners` attitude toward agritourism explained 66.7 percent of dependent variable (provision of agritourism).

کلیدواژه‌ها [English]

  • multifunctional agriculture
  • monofunctional agriculture
  • Agritourism
  • commodity and non-commodity outputs
  • Entrepreneurship
بذرافشان، مرتضی و سامانی، سحر. (1398). عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری کشاورزی (موردمطالعه: شهرستان جهرم). فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، 14(47): 220-193.
پیرداده بیرانوند، کبری؛ احمدوند، مصطفی و شرفی سرابی، وحید. (1397). پیشران­های انسانی توسعه کارآفرینی در حوزه گردشگری (موردمطالعه: روستای ایستگاه بیشه در شهرستان خرم­آباد). فصلنامه پژوهش‌های روستایی، 9(4): 579-564.
حسام، مهدی؛ رضوانی، محمدرضا؛ فرجی سبکبار، حسنعلی و باستانی، سوسن. (1395). سنجش وضعیت توسعه کارآفرینی گردشگری در مناطق روستایی (مطالعه موردی: روستاهای بخش لاریجان شهرستان آمل). پژوهش­های جغرافیای انسانی، 48(4): 616-603.
حیدری ساربان، وکیل. (1391). تحلیل موانع مؤثر بر توسعه گردشگری روستای سردابه، شهرستان اردبیل. نشریه جغرافیا و مطالعات محیطی، 1(1): 81-68.
حیدری سورشجانی، رسول؛ کیانی­سلمی، صدیقه و باسره، هدی. (1397). ارزیابی و اولویت‌بندی روستاهای هدف گردشگری با استفاده از فنون تصمیم­گیری چندمعیاره (مطالعه موردی: شهرستان کرج). فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، 13(43): 140-101.
رستمی، فرحناز و زارع، کبری. (1390). گردشگری روستایی، حلقه گمشده توسعه روستایی. همایش ملی صنایع فرهنگی و نقش آن در توسعه پایدار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه. 17 و 18 اسفند 1390.
رحمانی، بیژن؛ مریدسادات، پگاه. و شاهد، سیدحسین. (1397). سازه­های مؤثر بر کارآفرینی در مناطق گردشگری شهرستان همدان (مطالعه موردی مناطق گردشگری بخش مرکزی). فصلنامه نگرش­های نو در جغرافیای انسانی، 10(2): 251-239.
رفیعی، حامد و امیرنژاد، حمید. (1388). بررسی نقش آموزش در افزایش تمایل افراد به حفاظت از محیط‌زیست (مطالعه موردی: دریای خزر). علوم محیطی، 7(1):95-108.
سقایی، مهدی. (1385). گردشگری: ماهیت و مفاهیم. تهران: انتشارات سمت، چاپ اول.
شمس، شهاب­الدین؛ حسینی، ابوالحسن و خورشیدیان، رادمان. (1395). تحلیل و ارزیابی کاربرد روش تحلیل سلسله مراتبی فازی در اولویت‌بندی سناریوهای توسعه گردشگری روستایی )مطالعه موردی: استان مازندران(. برنامه­ریزی و توسعه گردشگری، 5(18): 178-158.
ضیاء­توانا، محمدحسن و امیر انتخابی، شهرام. (1386). روند تبدیل روستا به شهر و پیامدهای آن در شهرستان تالش. جغرافیا و توسعه، 5(10): 128-107.
عبدالله­زاده، غلامحسین؛ صالحی، خدیجه؛ شریف زاده، محمدشریف و خواجه شاهکوهی، علیرضا. (1394). بررسی تأثیر گردشگری بر معیشت پایدار روستایی در استان گلستان. برنامه­ریزی و توسعه گردشگری، 4(15): 163-111.
کریمی، فروغ و کیاسر، امیر. (1397). بخش سفر و گردشگری ایران در سال 2017 و آثار آن بر اقتصاد. اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران. بازیابی شده در تاریخ 2 آبان 1398. قابل‌دسترس در http://tccim.ir/images/Docs/TCCIMirBizReport_631.pdf
لطفی، صدیقه؛ رمضان زاده لسبوئی، مهدی و ابراهیمیان، مهناز. (1396). سنجش نگرش مردم نسبت به نقش آموزش در تمایل به کارآفرینی بوم‌گردی (مطالعه موردی: منطقه کویری و بیابانی خور و بیابانک(. برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 6(21): 76-54.
مرادجو نمین، مهدی؛ بدیع­زاده، علی؛ حیدرزاده، کامبیز و سیدین، حسام. (1398). ارائه الگوی توسعه کارآفرینی گردشگری مبتنی بر زنجیره‌های ارزشی در ایران: موردمطالعه استان اردبیل. مجله پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 6(62): 526-514.
هزارجریبی، جعفر و نجفی، ملک محمد. (1391). بررسی جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری در ایران (با رویکرد جذب گردشگران خارجی). جغرافیا و برنامه­ریزی محیطی، 23(3): 146-133.
 Abaru, M. B., A. Nyakuni, and G. Shone. (2006). Strengthening Farmers’ Organizations: The Experience of Relma & Ulamp. Nairobi: World Agroforestry Centre.
Abdollahzadeh, G. H., Salehi, Kh., Sharifzadeh, M. Sh. & Khajehshahkohi, A. (2016). Investigating the Impact of Tourism on Sustainable Rural Livelihoods in Golestan Province. Tourism planning and development, 4(15): 111-163.
Bazrafshan, M. & Samani, S. (2019). Factors Influencing the Development of Agritourism (Case study: Jahrom City). Tourism management studies, 14(47): 193-220. [In Persian]
Belletti, G., Brunori, G., Marescotti, A. & Rossi, A. (2002). Individual and collective levels in multifunctional agriculture. Italy: University of Florence.
Bjørkhauga, H. & Richards, C.A.(2008). Multifunctional agriculture in policy and practice? A comparative analysis of Norway and Australia. Journal of Rural Studies, 24(1), 98-111.
Blacka, A., P. Couture, C. Coale, J. Dooley, A. Hankins, A. Last­ovica, B. Mihalik, C. Reed, and M. Uysal. (2009). Agritourism. Virginia Cooperative Extension publication 310-003. http://pubs.ext.vt.edu/310/310-003/310-003.html.
Burke, R. and Hughes, J.C. (2018). Handbook of Human Resource Management in the Tourism and Hospitality Industries. Edward Elgar Publishing, Inc., USA.
Burton, R. J.F. & Wilson, G.A. (2006). Injecting social psychology theory into conceptualization of agricultural agency: towards a post-productivist farmer self-identity? Journal of Rural studies, 22(1).
De Zutter, P., J. Cabero, and Wiener, H. (2006). Poverty; How to Accelerate Change: Experience, Results and Focus of an Innovative Methodology from Latin America. Cusco, Peru: DEXCEL Book Fund.
Ghaderi, Z. & Henderson, J.C. (2012). Sustainable rural tourism in Iran: A perspective from Hawraman Village. Tourism Management Perspectives. 2(3), 47-54.
Heidari Soreshjani, R., Kiani Salmi, S. & Basereh, H. (2018). Evaluation and Prioritization of Tourism Villages Using Multi Criteria Decision-Making Techniques (Case Study: Karaj). Tourism Management Studies, 13(43): 101-140. [In Persian]   
Hesam, M., Rezvani, M.R., Faraji Sabokbar, H. & Bastani, S. (2017). Assessment of tourism entrepreneurship development in rural areas (case study: villages of Larijan). Human Geography Research Quarterly, 48(4): 603-616. [In Persian]  
Heydari Sarban, V. (2012). Analysis of barriers affecting the development of tourism in Sardabeh village, Ardabil city. Journal of Geography and Environmental Studies, 1 (1): 81-68. [In Persian]  
Hezarjaribi, J. & Najafi, m.m. (2016). A Study on the Satisfaction Rate of Foreign Tourists in Iran. Geography and environmental planning, 23(3): 133-146 [In Persian].
Holmes, J. (2006). Impulses towards a multifunctional transition in rural Australia: gaps in the research agenda. Journal of Rural Studies, 22: 142-160.
Karimi, F. And Caesar, a. (1397). Iran's travel and tourism sector in 2017 and its effects on the economy. Tehran Chamber of Commerce, Industries, Mines and Agriculture. Retrieved November 2, 2017. Available at http://tccim.ir/images/Docs/TCCIMirBizReport_631.pdf [In Persian].
Knickel, K. and Renting, H. (2000). Methodological and conceptual issues in the study of multifunctionality and rural development. Sociologia Ruralis. 40(4):512-528.
Liang, C.L., Su, F., Dunn, P., Pescatore, M. (2012).Exploring Situations of the Community-Based Multifunctional Agriculture in the New England Region. Agricultural & Applied Economics Association’s 2012 AAEA Annual Meeting, Seattle, Washington, August 12-14.
Lotfi, S., Ramzanzadeh Lesboei, M. & Ibrahimian, M. (2017). The Relation of Training and Knowledge with Development of Ecotourism Entrepreneurship (A Case Study of Desert Regions of Kerman).  Tourism Planning and Development, 6(21): 54-76. [In Persian]
Marsden, T. and Sonnino, R. (2005). Setting up and management of public policies with multifunctional purpose: connecting agriculture with new markets and services and rural SMEs (UK national report [WP 5], EU Multagri Project). Cardiff: Cardiff University.
Marsden, T.K and Sonnino, R (2008). Rural development and the regional state: denying multifunctional agriculture in the UK. Journal of Rural Studies, 24(4), pp: 24-431.
Moradjo Namin, M., Badie Zadeh, A., Heidar Zadeh, K. & Seyedin, H. (2019). Presentation of Value Chain Based Tourism Entrepreneurship Development Model in Iran: A Case Study of Ardabil Province. Medical Journal of Mashhad University of Medical Science, 6(62): 514-526 [In Persian].
Morgan, S. L., Marsden, T., Miele, M. & Morley, A. (2011). Agricultural Multifunctionality and farmers’ entrepreneurial skills: A study of Tuscan and Welsh farmers. Journal of Rural Studies, 26(2010), 116-129.
Parra-López, C., Calatrava-Requena, J., and de-Haro-Giménez, T. (2008).A systemic comparative assessment of the multifunctional performance of alternative olive systems in Spain within an AHP-extended framework. Ecological Economics, 64 (2008): 820–834.
Pirdadeh Beyranvand, K., Ahmadvand, M. & Sharafi Sarabi, V. (2019). The Human Driving Forces of Entrepreneurship Development in Tourism Sector: A Case Study of the Village of Istgah Bisheh in Khorramabad County. Journal of Rural Research, 9(4): 564-579 [In Persian].
Potter, C. and Tilzey, M. (2005). Agricultural policy discourses in the European post-Fordist transition: neoliberalism, neomercantilism and multifunctionality. Progress in Human Geography, 29(5): 1-20.
Rafiee, H. & Amirnejad, H. (2009). The Role of Education in Increasing Individual Willingness to Pay for Conservation of Caspian Sea. Environmental Science, 7(1): 95-108. [In Persian]     
Rahmani, B., Moridsadat, P. & Shahed, H. (2018). Structures affecting entrepreneurship in tourism areas of Hamadan city (Case study of tourism areas in the central part). Quarterly Journal of New Attitudes in Human Geography, 10 (2): 251-239. [In Persian]    
Rostami, F. & Zare, K. (2011). Rural tourism, the missing link in rural development. National Conference on Cultural Industries and its Role in Sustainable Development, Islamic Azad University, Kermanshah Branch. 17-18 March 2012. [In Persian]   
Saghaei, M. (2006). Tourism: Nature and Concepts. Tehran: SAMT Publications, first edition. [In Persian]     
Shams, Sh., Hosseini, A. & Khorshidian, R. (2016). Evaluating Fuzzy Analytical Hierarchy Process in Prioritizing Rural Tourism Development Scenarios (Case Study: Mazandaran Province). Tourism Planning and Development, 5(18): 158-178. [In Persian]      
Sharif, N.M. and Lonik, A.T. (2014).Entrepreneurship as a Catalyst for Rural Tourism Development. Shs web of conference. Retrieved at 3 May 2020. Available at: http://www.shs-conferences.orghttp://www.shs-conferences.org.
Soubbotina, T.P. (2004). Beyond economic growth: An introduction to sustainable development. Washington, D.C., the World Bank.
Strzelecka, M. (2012).Individual and community empowerment enhancement in sustainable tourism development in post-communist Poland. PhD. Dissertation, Department of Recreation, Sport and Tourism, University of Illinois at Urbana-Champaign.
Swanson, B.E. & Rajalahti, R. (2010). Strengthening Agricultural Extension and dvisory Systems: Procedures for Assessing, Transforming, and Evaluating Extension Systems Agriculture and Rural Development. Discussion Paper 45 2010 The International Bank for Reconstruction and Development/The World Bank.
Todorović, S., Munćan, M., Miljković, M. (2009). The growing importance of activities diversification for enhancing family farms competitiveness. In D. Tomić, Z. Vasiljević and D. Cvijanović (Eds.), The role of knowledge, innovation and human capital in multifunctional agriculture and territorial rural development (pp. 331-336). Belgrade: European Association of Agricultural Economists.
Van der Ploeg, J.D. (2000). Revitalizing agriculture: farming economically as starting ground for rural development. Sociologia Ruralis 40 (4): 497-511.
Van der Ploeg, J.D. (2003). The virtual farmer: past, present and future of the Dutch peasantry. Assen (NL): Van Gorcum.
Van Huylenbroek, G. (2003). Preface. In: Van Huylenbroek, G. & G. Durand (eds): Multifunctional agriculture: A new paradigm for European agriculture and rural development. Aldershot: Ashgate, pp. xii-vx.
Wilson, G.A. (2007). Multifunctional agriculture: A transition theory perspective. Trowbridge: UK, Cromwell Press.
Wilson, G.A., (2008). From weak to strong multifunctionality Conceptualising Farm-Level Multifunctional Transitional Pathways. Journal of Rural Studies, 24(3).
Winter, M., and Morris, C., (2004). Multifunctionality and farming systems: the noncommodity outputs of organic and integrated systems of agriculture. Paper presented at the 2nd meeting of the Anglo-German Rural Geographers ‘Rural multifunctionality: perspectives from policy-making, implementation and practice’, University of Exeter, Exeter, UK, July 2004.
Zia–Tavana, M.H. & Amir Entekhabi, Sh. (2007). Procedure of Conversion in Village to City and its Results in Talesh Township. Geography and Development Iranian Journal, 5(10): 107-128 [In Persian]