سال شانزدهم ـ شماره 56 – زمستان 1400
چکیده
شناسایی و طبقهبندی عوامل مؤثر در واکنش گردشگران نسبت به محیطزیست از طریق فرایند تطبیقی- مقایسهای
صفحه 9-44
https://doi.org/10.22054/tms.2021.60617.2539
سلمان عیوضی نژاد، محسن اکبری
چکیده پژوهش حاضر به دنبال شناسایی عوامل مؤثر بر رفتار گردشگران در راستای فعالیتهای حمایت از محیطزیست است. روش پژوهش مبتنی بر فراترکیب بوده بدینصورت که پس از جستوجو کلیدواژه-های مشخص در دو پایگاه داده گوگل اسکالر و وب اف ساینس تعداد 198 مقاله استخراج شد که نهایتاً 40 مقاله مورد تحلیل قرار گرفت. مقالات گزینششده در دودسته تقسیمبندی شدند که شامل رفتار گردشگران و رفتار بومی نسبت به محیطزیست بوده است. پس از استخراج مضامین فرعی نهایتاً عوامل مؤثر بر پیشبینی رفتار گردشگران را در سه مضمون اصلی پیشنهاد شد: شاخصهای مربوط به گردشگران، کشور مبدأ و کشور مقصد. هریکی از این مضامین اصلی دارای مضامین فرعی بودند. نهایتاً هم از طریق مقایسه بین دودسته پژوهشهای انجامشده میتوان پیشنهاد کرد که ادراک مصرف کنندگان در مورد عوامل خارجی غیرقابلکنترل مانند نقشهای دولتها و همچنین درک عوامل شانس، عادت و سرمایههای اجتماعی میتواند از شکافهای حاضر در پیشبینی رفتار گردشگران باشد.
واکاوی برندسازی و مدیریت برند گردشگری ایران در اسناد پایه و فرادستی ج. ا. ایران
صفحه 45-82
https://doi.org/10.22054/tms.2021.63380.2617
مهدی کروبی، فاطمه یاوری گهر، سید مجتبی محمود زاده محمودزاده، نسیم محمدیان محمودجیق
چکیده در سالهای اخیر شاهد رواج استفادهی برخی از مقصدهای گردشگری از برندها برای توصیف خود هستیم؛بهطوریکه،برندسازی ملی گردشگری/مقصد به یکی از مهمترین کانونهای توجه مطالعات بازاریابی گردشگری تبدیل شده است.ازسوی دیگر، توسعهی گردشگری بیش از عوامل زمینهای،در گرو سیاستگذاری است که به نوعی بر عزم دولتها برای توسعهی آن دلالت دارد و در اسناد،قوانین و نظارت بر اجرای صحیح آنها منعکس میشود.پژوهش حاضر بهمنظور واکاوی رویکرد برندسازی در سیاستهای کلان گردشگری ایران طراحی شده است.این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و از لحاظ ماهیت دادهها کیفی است.پس از بررسی پیشینهی پژوهش،با استفاده از تحلیل مضمون به استخراج سیاستهای ناظر بر برندسازی ملی گردشگری در متن اسناد فرادستی و پایهی گردشگری پرداخته شد؛ 229کد اولیه،در قالب63 مضمون سازماندهنده،21 مضمون پایه و4مضمون فراگیر باعنوان(1)برندسازی ملی گردشگری،(2)عناصر،(3)آثار و(4)عوامل اثرگذارآن دستهبندی شدند.در پایان،شبکهی مضامین ترسیم شد.طبق یافتهها،نه تنها شاخصهای تخصصی برندسازی ملی گردشگری،بلکه شاخصهای بنیادین سیاستگذاری نیز در اسناد مورد بررسی نادیده گرفته شده است.
تحلیل تاثیر ظرفیت سازمانی در رقابت پذیری مقصد گردشگری آبگرم، مورد مطالعه: شهر سرعین
صفحه 83-129
https://doi.org/10.22054/tms.2021.63304.2603
مجتبی جاودان، سیمین تولایی، فاطمه مهربان
چکیده رشد فزاینده صنعت گردشگری، ذینفعان گردشگری را در مسیر تفکر و اقدام راهبردی مقتضی برای ارتقای توانایی رقابت پذیری مقصد، قرار داده است؛ لذا، هدف پژوهش، تحلیل تاثیر توسعه ظرفیت سازمانی در رقابت پذیری مقصد گردشگری سرعین است؛ روش پژوهش تحلیلی است و داده های اولیه مبتنی بر ابزار پرسشنامه ازجمعیت نمونه بالغ بر 200 نفر به شیوه تصادفی هدفمند از جامعه آماری گردشگران ,و کارشناسان وابسته به صنعت گردشگری گرد آوری شد. یافته های توصیفی نشان داد که در چارچوب ظرفیت سازمانی، مولفه های ظرفیت رهبری سازمان و ارتباطات سازمانی و در حوزه رقابت پذیری مقصد، دو مولفه ی مدیریت و بازاریابی و عملکرد رقابتی مقصد، در شرایط مناسبی برای پیشبرد توسعه گردشگری قرار ندارند؛ مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد که مدل مفهومی محقق ساخته از برازش مناسب برخوردار بوده، در نتیجه، تاثیر توسعه ظرفیت سازمانی در رقا بت پذیری مقصدگردشگری آبگرم در شهر سرعین، مثبت و معناداراست.
مدل سازی رویکردهای مدیریت تجربه محور در صنعت گردشگری
صفحه 131-171
https://doi.org/10.22054/tms.2021.63816.2624
صغری تقی پور، صمد عالی، علیرضا بافنده زنده، حکیمه نیکی
چکیده این مطالعه به طور کلی با هدف کشف فرایند ارزش آفرینی در صنعت گردشگری به مدلسازی رویکردهای مدیریت تجربه میپردازد. در مرحله اول با استفاده از روش فراترکیب، ابعاد تجربه گردشگر شناسایی و در مرحله دوم از روش کمی پرسشنامه ای تهیه و در بین 440 نفر از گردشگرانی که در 5 سال گذشته به یکی از کشورهای مالزی، امارات، آذربایجان و ترکیه سفر کرده بودند توزیع گشت. در ادامه اعتبار سنجی مدل با استفاده از نرم افزارهای AMOS24 وSPSS24 انجام گرفت. یافته ها نشان میدهد که رویکرد تجربه سازی مرحله ای پنج بعد از ابعاد تجربه (حسی، عاطفی، شناختی، ذهنی، تازگی) و رویکرد تجربه هم آفرینی ابعاد (رفتاری، ارزشمندی، اجتماعی، کاربردی و آموزنده بودن) تجربه را در بر میگیرد. استفاده از روش ترکیبی برای شناسایی ابعاد تجربه و مدلسازی رویکردهای مدیریت تجربه از نوآوریهای این تحقیق بوده است.نتایج ، پرسشنامه این پژوهش را مورد تایید قرار میدهد.
تأثیر نوستالژی فیلم بر بازدید از جاذبههای مقاصد گردشگری (مورد مطالعه: فیلم در دنیای تو ساعت چند است)
صفحه 173-209
https://doi.org/10.22054/tms.2021.61203.2547
سیدمجتبی موسوی نقابی، سیدعلی حسینی، نیما مشیری لنگرودی
چکیده فیلم با ایجاد احساس نوستالژی در بیننده میتواند در انتخاب مقصد گردشگری تأثیرگذار باشد. در پژوهش حاضر، با بررسی موردی فیلم »در دنیای تو ساعت چند است؟»، تأثیر نوستالژی فیلم بر بازاریابی گردشگری بررسی شده است. دادههای موردنیاز با استفاده از پرسشنامه آنلاین جمعآوری شده و فرضیههای پژوهش با روش مدلسازی معادلات ساختاری کمترین مربعات جزئی آزمون شدند. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که پاسخدهندگانی که نسبت به لوکیشن فیلمبرداری، موسیقی، داستان و بازیگران فیلم احساس نوستالژی دارند، از انگیزه قوی برای سفر و بازدید از مقصد برخوردار هستند. نوستالژی فیلم علاوه بر انگیزه سفر، بر ایجاد و حفظ جاذبه گردشگری، گردشگری موسیقی و دنبال کردن بازیگران تأثیر مثبتی دارد، که این متغیرها، به غیر از متغیر گردشگری موسیقی، بر انگیزه سفر دارای تأثیر مثبت هستند. متصدیان صنعت گردشگری میتوانند از یافتههای پژوهش حاضر در تدوین و اجرای راهبردهای استفاده از ظرفیت نوستالژی فیلم در بازاریابی گردشگری استفاده نمایند.
اثر مدیریت منابع انسانی سبز بر رفتار شهروندی زیست محیطی و رفتارهای حامی محیط زیست کارکنان هتل
صفحه 211-249
https://doi.org/10.22054/tms.2021.50812.2286
یاور بابائی، مریم فانی
چکیده هدف: هدف این مطالعه، بررسی تاثیر مدیریت منابع انسانی سبز بر رفتار شهروندی زیست محبطی و رفتارهای حامی محیط زیست در صنعت هتلداری می باشد.
روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی پیمایشی است که جامعه آماری آن، مدیران و کارکنان هتلهای 4 و 5 ستاره یزد و کرمان بوده و نمونه گیری به روش نمونه گیری خوشه ای است و تعداد 203 نفر از کارکنان و مدیران این هتل ها به عنوان نمونه انتخاب شدند. روش گردآوری داده ها پرسشنامه بود و تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از معادلات ساختاری انجام گردیده است.
یافته ها: یافته های تحقیق نشان داد که مدیریت منابع انسانی سبز تاثیر مثبت و معناداری بر مشارکت زیستمحیطی کارکنان، رفتار شهروندی زیست محیطی و رفتارهای حامی محیط زیست کارکنان دارد. همچنین مشارکت زیستمحیطی و رفتار شهروندی زیست محیطی کارکنان تاثیر معناداری بر رفتارهای حامی محیط زیست کارکنان دارد.
تدوین الگوی مطلوب خطمشیگذاری زیستمحیطی در بستر گردشگری سبز
صفحه 251-278
https://doi.org/10.22054/tms.2021.63777.2621
جواد معدنی
چکیده گردشگری بهعنوان یکی از صنایع صنعت انعطافپذیر و پویا است که ابعاد و انواع مختلفی دارد. گردشگری سبز یکی از مهمترین انواع آن است که امروزه بسیاری از کشورها توجه ویژهای به آن دارند. یکی از ابعادی که میتواند در راستای گردشگری سبز مثمرثمر باشد، حوزه خطمشیگذاری زیستمحیطی است. این حوزه علمی و اجرایی که در راستای اقدامات و فعالیتهای حفاظت از محیطزیست صورت میگیرد، میتواند پیامدهای مطلوبی را برای جوامع ایجاد کند. هدف اصلی تحقیق حاضر، تدوین الگوی مطلوب خطمشیگذاری زیستمحیطی در بستر گردشگری سبز است که با استفاده از روش ترکیبی به بررسی موضوع میپردازد. رویکرد بکار رفته در این روش، رویکرد نسبی متوالی با وزن نـابرابر است که در سه فاز کیفی-کیفی-کمّی انجام میشود. در این تحقیق، به ترتیب از سه روش "گروه کانونی-نظریه دادهبنیاد-پیمایش" جهت تدوین و تأیید الگو استفاده شده است. ابزار اصلی مورد استفاده در فاز کیفی
اثرات همه گیری کرونا بر اشتغال نیروی کار در صنایع مرتبط با گردشگری ایران
صفحه 279-308
https://doi.org/10.22054/tms.2021.59352.2512
ارشک مسائلی، ناصر رضایی، خه بات درفشی، مهدی باسخا
چکیده بسیاری از صنایع، با به رسمیت شناختن ویروس کووید 19 و بیماری کرونا در مارس 2020 بهعنوان یک بیماری همهگیر توسط سازمان بهداشت جهانی، دچار زیان شدند؛ ورودی گردشگر خارجی به کشور ایران در شش ماهه ابتدای سال 1399 قریب به 96 درصد کاهش داشته است. تحقیق حاضر با استفاده از طرح آمارگیری نیروی کار سال 1398 و جدول داده- ستانده به روز شده دادههای سال 1390، به بررسی اثر کرونا در حوزه اشتغال بخش گردشگری ایران پرداخته است؛ نتایج نشان می دهد که در درازمدت 88/1 درصد به نرخ بیکاری اضافه می شود و از 4 میلیون و 575 هزار نفر شاغل در بخشهای مرتبط با گردشگری، قریب به 456 هزار نفر اشتغال خود را از دست می دهند. خدمات عمده فروشی و خرده فروشی، خدمات جادهای مسافر، خدمات پشتیبانی و کمکی حمل و نقل بالاترین رتبه از دست رفته اشتغال را در بین بخش های گردشگری داشتهاند.
برآورد ارزش اقتصادی جاذبههای گردشگری با استفاده از روش هزینه سفر (مطالعه موردی: باغ نمیر استان یزد)
صفحه 309-339
https://doi.org/10.22054/tms.2021.61638.2563
غلامحسین مرادی، الهام اپرا جونقانی، افسانه سلطانی بابوکانی، فرناز دهقان بنادکوکی
چکیده از آنجایی که پژوهش در زمینه ارزشگذاری اقتصادی جاذبههای گردشگری میتواند گامی بسیار موثر در پیشبینی نیازها و رفع کمبودها و توسعه گردشگری باشد، لذا پژوهش حاضر با هدف برآورد ارزش اقتصادی باغ نمیر استان یزد با استفاده از روش هزینه سفر فردی انجام شده است. در این پژوهش تابع تولید هزینه سفر بر اساس فرم نیمه لگاریتمی و با استفاده از روش رگرسیون حداقل مربعات معمولی (OLS) برآورد شد. بر اساس نتایج، متغیرهای هزینه سفر و مدت زمان رسیدن به مقصد از عوامل موثر بر تعداد بازدیدهای سالانه هستند. بهگونهای که با افزایش یک واحد در هزینه سفر و مدت زمان رسیدن به باغ، تعداد بازدیدها به ترتیب 001/0 و 5850/0 درصد کاهش مییابد. با توجه به نتایج، مازاد مصرفکننده در هر بازدید 21 هزار ریال و کل متوسط ارزش تفریحی خانوار در سال 913 هزار و 500 ریال برآورد شد.
بررسی تاثیر ارزشهای چندگانه مصرف غذاهای محلی ایران بر قصد گردشگران به بازدید مجدد و توصیه به دیگران
صفحه 341-380
https://doi.org/10.22054/tms.2021.60269.2534
محمدمهدی پورسعید، فاطمه طاهری آزاد، مرضیه جهانشاهی
چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر ارزش های مصرف چندگانه گردشگران (ارزش کاربردی، احساسی، اجتماعی و معرفتی) بر نگرش نسبت به غذا های محلی و تصویر مقصد گردشگری غذا به عنوان عوامل موثر بر بروز پاسخ های رفتاری از جانب گردشگران در آینده (قصد توصیه غذا های محلی به دیگران و قصد بازدید مجدد از یک مقصد برای گردشگری غذا) در چارچوب محرک-ارگانیسم-پاسخ است. این تحقیق، از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفی و از نوع پیمایشی بوده که ابزار جمع آوری اطلاعات آن، پرسشنامه بوده است. جامعه آماری این پژوهش، شامل کلیه گردشگرانی است که غذاهای غذاهای محلی یکی از شهر های اصفهان، شیراز، کرمان، تبریز و رشت را خورده باشند. تعداد 400 نمونه قابل قبول جمع آوری شد تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل همبستگی و الگویابی معادلات ساختاری و با کمک نرم افزارPLS انجام شده است.
واکاوی چالشها و موانع توسعه گردشگری غذای بومی (سنتی) در صنعت رستورانداری
صفحه 381-419
https://doi.org/10.22054/tms.2022.65385.2659
رسول عباسی، عاطفه اکبری کجانی
چکیده هدف این مقاله، شناسایی چالشها و موانع توسعه گردشگری غذای بومی در صنعت رستورانداری ایران است. در این پژوهش بنا بر نیاز به استفاده از تجربههای زیسته افراد درگیر در موضوع پژوهش، از روش پژوهش کیفی و رویکرد پدیدارشناسی استفاده شد. بهمنظور دستیابی به هدف پژوهش با استفاده از روش نمونهگیری معیار محور و گلوله برفی تا رسیدن به اشباع با 14 نفر خبره دارای تجربه رستورانداری غذای بومی مصاحبه عمیق انجام شد. اعتبار نتایج بهدستآمده با استفاده از پرانتزگذاری دانش قبلی پژوهشگر، مراجعه مجدد به شرکتکنندگان و تأیید آنها مشخص شد. یافتهها گویای ساختاری شش بعدی شامل موانع بازاریابی، دسترسپذیری پایین، بسترسازی ضعیف، چالشهای درون واحدی، چالشهای درونصنفی و چالشهای دولتی است. یافتههای پژوهش در شناخت و درک موانع توسعه گردشگری غذای بومی مؤثر است و رفع آنها نقش شایان توجهی در ارتقای صنعت گردشگری ایران ایفا میکند.
ارزیابی موفقیت کارافزارهای گردشگری از طریق بررسی معیارهای عملکردی با استفاده از روش تحلیل واریانس فازی
صفحه 421-461
https://doi.org/10.22054/tms.2021.43120.2304
مرتضی همتی آسیابرکی، سلمان نظری شیرکوهی
چکیده وجود فضای بهشدت رقابتی در حوزه کارافزارهای گردشگری، آگاهی نسبت به این نکته را حائز اهمیت نموده است که سرمایه گذاری در چه بخش هایی توسط شرکت های ارائه دهنده این دست خدمات، میتواند آن ها را از دیگر رقبا متمایز سازد؟ در این بررسی نخست معیارهای عملکردی (موفقیت) کارافزارهای گردشگری از طریق مرور ادبیات و نظر متخصصان دارای هوش رقابتی در حوزه موردنظر استخراج و سپس یک مطالعه بر روی پنج کارافزار موفق در حوزه اقامتی با استفاده از رویکرد تحلیل واریانس فازی (Fuzzy ANOVA) انجام شد. با توجه به نتایج بهدستآمده میتوان دریافت که در معیارهای "قابلیت اطمینان فناوریهای موبایلی"، "راحتی در استفاده از کارافزار"، "اعتماد درک شده"، "شفافیت در هزینه ها" و "مباحث امنیتی" از دیدگاه کاربران تفاوتی میان هیچیک از کارافزارها در رابطه با این معیارهای عملکردی وجود ندارد. بنابراین این معیارها بهعنوان معیارهای اساسی موفقیت، نقش مؤثری در موفقیت کارافزارهای این حوزه ایفا می نمایند.
