فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری

چکیده سالانه تعداد زیادی از گردشگران به منظور معالجه به کشورهای دیگر سفر می کنند و ضمن استفاده از خدمات
درمانی و پزشکی، به بازدید از نقاط دیدنی کشورها می پردازند. این شیوه از گردشگری در حال حاضر در اکثر کشورهای
دنیا معمول شده است و به عنوان یکی از ابعاد گردشگری به توسعه پایدار و پویایی اقتصاد کشور کمک می نماید. با توجه
به کم هزینه بودن و پر درآمد بودن این صنعت، بسیاری از کشورهای در حال توسعه، توجه خود را بر این بخش از صنعت
متمرکز و برای آن برنامه ریزی می کنند. به همین منظور این پژوهش با هدف بررسی و ارزیابی عوامل مؤثر بر توسعه
گردشگری پزشکی در کلان شهر شیراز انجام گرفته است. رویکرد حاکم بر این پژوهش، توسعه ای و روش تحقیق به شیوة
توصیفی، تحلیلی و پیمایشی است. جهت تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیات پژوهش از آزمون رگرسیون چند متغیره
و ترسیم نقشه از طریق SPSS و تحلیل مسیر استفاده شده است. تجزیه و تحلیل های آماری با استفاده از نرم افزار 19.0
انجام گردید. نتایج پژوهش نشان می دهد که تمامی عوامل کیفیت، فرهنگ، امکانات و تسهیلات و Arc GIS نرم افزار
فناوری اطلاعات و ارتباطات، رابطة مثبت و مستقیم با توسعه گردشگری پزشکی دارند و عامل قیمت با توسعه گردشگری
پزشکی رابطه منفی و معکوس دارد. به بیان دیگر هرچه قیمت افزایش یابد، توسعة گردشگری پزشکی با کاهش مواجه
می شود و بالعکس. همچنین تحلیل مسیر عوامل فوق نشان می دهد که همة عوامل قیمت، کیفیت، فرهنگ، امکانات و
تسهیلات و فناوری اطلاعات و ارتباطات، هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیر مستقیم بر توسعة گردشگری پزشکی
در کلان شهر شیراز تأثیر می گذارند.

چکیده هدف اصلی این تحقیق رتبه بندی عوامل مؤثر بر موفقیت ائتلاف استراتژیک شرکت های هواپیمایی از دیدگاه خبرگان است.
برای این منظور با استفاده از مدل هافمن اشلوسا ) ۱۰۰۲ (، مراحل تشکیل ائتلاف بررسی و عوامل مؤثر بر هر کدام از این مراحل
شناسایی شده و پس از آن میزان تأثیر این عوامل بر شاخص موفقیت ائتلاف استراتژیک، میزان رضایت طرفین مشارکت، براساس
معیارهای موفقیت مالی، موفقیت در بازار، بهبود وضعیت رقابتی و ماندگاری ائتلاف ارزیابی گردید. در این تحقیق از دیدگاه
سیزده نفر از خبرگان صنعت هواپیمایی و روش تحلیل سلسله مراتبی ) AHP ( استفاده شد. در این پژوهش از داده ها و اطلاعات
اولیه و ثانویه استفاده گردید. براساس داده های اولیه گردآوری شده از طریق مصاحبه ها و مشاهدات و داده های ثانویه حاصل از
مطالعات کتابخانه ای پرسشنامه مرحله اول تدوین گردید، نتایج حاصل از پرسشنامه اول امکان شناسایی عواملی که از نظر خبرگان
بیشترین تأثیر را بر موفقیت ائتلاف شرکت های هواپیمایی داشتند، فراهم آورد. در مرحله بعد براساس معیارهای بدست آمده از
مبانی نظری تحقیق و مطالعات انجام شده در این زمینه، به رتبه بندی عوامل مذکور براساس میزان تأثیر آن ها بر موفقت ائتلاف از
طریق پرسشنامه دوم با روش نحلیل سلسله مراتبی اقدام گردید. مدل به دست آمده به تأثیر تناسب استراتژی شراکت با استراتژی
کلان سازمان، حمایت مستمر مدیریت ارشد، وجود توانمندی های مکمل در طرفین، وجود رابطه مبتنی بر اعتماد میان طرفین و
توافق دو سازمان در اهداف و ارزش ها در موفقیت یا شکست ائتلاف های استراتژیک اشاره دارد. یافته های تحقیق نشان داد که از
میان عوامل و مراحل منتخب، عامل تناسب استراتژی ائتلاف با استراتژی کلان سازمان و مرحله انتخاب شریک بیشترین تأثیر را بر
شاخص موفقیت ائتلاف استراتژیک دارد. همچنین مشخص شد که معیار موفقیت بازار، مناسب ترین معیار برای ارزیابی موفقیت
ائتلاف استراتژیک شرکت های هواپیمایی است.

چکیده مراسم علَم واچینی از رسم های آئینی - بومی با قدمت طولانی در روستای شاه شهیدان استان گیلان است. با وجود استقبال مردم از این مراسم، زیرساخت ها و امکانات موجود پاسخگوی نیاز گردشگران ورودی به این مراسم نمی باشد. هدف از این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر بر جذب گردشگر به روستای شاه شهیدان برای شرکت در مراسم علَم واچینی می باشد. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و روش آن توصیفی - تحلیلی است. کلیه خانوار های روستایی و افراد شرکت کننده در مراسم علَم واچینی جامعه آماری تحقیق را شامل می شوند و با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه 322 نفر محاسبه شده است. اطلاعات بر اساس مطالعات کتابخانه ای، مشاهدات میدانی و پرسشنامه گردآوری شده و تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از تحلیل عاملی صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد عوامل اقتصادی مهمترین عامل جهت گسترش گردشگری در روستای شاه شهیدان می باشد. پیشنهاد می گردد با مشارکت و سرمایه گذاری نهاد های دولتی و خصوصی و تدوین قوانین و مقررات حمایتی، در جهت توزیع امکانات، خدمات و زیرساخت های مرتبط با گردشگری اقدام شود تا با اشتغالزایی و افزایش درآمد حاصل از گردشگری، بقای این مراسم بعنوان میراث فرهنگی استان تضمین گردد.

چکیده تفاوت در جذابیت­ها و امکانات گردشگری سواحل جنوبی ایران از یک سو و علایق و سلایق مختلف گردشگرانی که قصد مسافرت به این سواحل را دارند از سویی دیگر، دغدغه­ها و ابهامات گردشگران در فرآیند انتخاب ساحلی که مطلوبیت آنان از سفر را حداکثر نماید افزایش داده است. در این راستا پژوهش حاضر با هدف ارائه الگویی برای سفر به سواحل جنوبی، داده­هایی را از 71 نفر از خبرگان و 403 نفر از گردشگران که به شیوه قضاوتی انتخاب شده بودند جمع آوری نموده و سپس با استفاده از روش AHP و به کمک نرم افزار EC، شش ساحل گردشگری جنوب ایران(چابهار، بندرعباس، کیش، قشم، بوشهر و اهواز) را از نظر جذابیت‌ها و امکانات گردشگری مقایسه و رتبه‌بندی کرده است. در الگوی بدست آمده، رتبه هر یک از سواحل گردشگری در معیارهای مختلف تعیین، و کیش بهترین ساحل گردشگری جنوب ایران شناخته شد؛ چابهار، قشم، بندرعباس، بوشهر و اهواز نیز به ترتیب در رتبه‌های بعد قرار گرفتند. در پایان نیز کاربرد نتایج بدست آمده برای گردشگران، آژانس­های گردشگری و مدیران شهرهای ساحلی تشریح شد.

چکیده سفر برای درمان و بازیابی توان، یکی از مهم ترین اهداف گردشگری است. یکی از شاخه های گردشگری سلامت،
گردشگری پیش گیرانه است، که در آن، سفر به منظور استفاده از منابع طبیعی با هدف جلوگیری از بروز بیماری جسمی و
روحی انجام می گیرد. مقاله حاضر، با تکیه بر فرآیند برنامه ریزی راهبردی و فنونِ پیشنهادی، با هدف اساسی شناسایی و
اولویت بندی راهبردهای مناسب گردشگری چشمه های معدنی رامسر، تدوین شده است. تحقیق حاضر بر مبنای نتیجه، از
نوع کاربردی و به لحاظ ماهیت تحقیق، از نوع توصیفی موردی است و با توجه به ویژگی آزمایشی و یا غیرآزمایشی
۰/ بودنِ تحقیقات، غیرآزمایشی پیمایشی محسوب می شود. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه، با ضریب پایایی ۸
بوده است و جامعه آماری تحقیق حاضر را، تعداد ۵۴ نفر از متخصصین، مسئولین و خِبرگان بومی در حوزه گردشگری
شهرستان رامسر تشکیل دادند. برای تعیین حجم نمونه، به دلیل استفاده از سرشماری، تمامی جامعه آماری که ۵۴ نفر
۳( و ماتریس ارزیابی عوامل خارجی / می باشند، به عنوان نمونه استفاده می شوند. نتایج ماتریس ارزیابی عوامل داخلی ) ۲۶
۳( بدست آمد. با به کارگیری ابزار سوات راهبردهای چهارگانه تعیین شدند و با استفاده از ماتریس عوامل داخلی و /۴۵(
خارجی موقعیت راهبردی گردشگری چشمه های معدنی رامسر مشخص گردید. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که،
راهبردهای تهاجمی توسعه، مناسب ترین روش مدیریت مؤثر فعالیت ها و عملکردها است و نیز با استفاده از ماتریس
برنامه ریزی راهبردی کمّی ، بهترین راهبرد های تهاجمی توسعه در قالب نتیجه گیری و پیشنهادهای کاربردی ارائه گردید.
واژگان کلیدی: برنامه ریزی راهبردی، گردشگری پیش گیرانه، چشمه های آب گرم و معدنی رامسر

چکیده ایران از جمله کشورهایی است که تا کنون از ظرفیت های بالقوه خود در زمینه گردشگری به نحو مطلوبی استفاده نکرده است. یکی از ارکان توسعه جهانگردی، تقاضای آن می باشد. این تحقیق به دنبال بررسی عوامل موثر بر تقاضای گردشگری بین المللی ایران است. به این منظور تعداد گردشگر ورودی به ایران به عنوان متغیر وابسته تقاضای گردشگری بین المللی استفاده شده و اثر متغیرهای درآمد واقعی سرانه ده کشوری که بیشترین تعداد گردشگر ورودی به ایران داشته اند، شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در داخل، نرخ ارز بازار آزاد، درجه باز بودن اقتصاد و متغیر مجازی دوران انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی به عنوان متغیر مستقل بر متغیر وابسته مذکور با استفاده از الگوی خود توضیح با وقفه های گسترده (ARDL)  در دوره زمانی 1389-1355 برآورد شده است. نتایج حاکی از آن است متغیرهای درآمد واقعی سرانه، نرخ ارز بازار آزاد، درجه باز بودن اقتصادتأثیر مثبت و شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در داخل و متغیر مجازی دوران انقلاب و جنگ تأثیر منفی بر تعداد گردشگر بین المللی ورودی به ایران داشته اند.

چکیده هدف کلی این تحقیق ارزیابی اثرات گردشگری روستایی از دیدگاه جامعه روستایی است. ابزار پژوهش، پرسشنامه­ای ساختارمند بود که روایی و پایایی آن تأیید گردید. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه روستاییان شهرستان فومن در سال 91- 1390 بود (96788N=) که از این میان، تعداد 198 نفر به روش نمونه­گیری تصادفی طبقه­ای به­عنوان نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران انتخاب شدند و در نهایت، 194 پرسشنامه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت (194n=). نتایج توصیفی تحقیق نشان دادند که "انباشت زباله و آشغال در محیط زیست روستایی و افزایش درآمدهای دستگاه­های دولتی از قبیل دهیاری­ها، بخشداری ها، شهرداری­ها و ..." مهمترین اثرات گردشگری روستایی در شهرستان فومن می­باشند. با استفاده از تحلیل عاملی، اثرات گردشگری روستایی در شهرستان فومن در نُه عامل خلاصه شدند. این عوامل توانستند 72 درصد از واریانس اثرات گردشگری روستایی در شهرستان فومن را تبیین کنند.