دوره و شماره: دوره 18، شماره 63، پاییز 1402 

تببین نقش مشارکت سازمان های مردم نهاد و موزه ها در فرایند ترویج گردشگری پایدار

صفحه 7-40

https://doi.org/10.22054/tms.2023.75004.2859

ندا ترابی فارسانی، مرضیه حکمت، حسین صادقی شاهدانی، آیدا داودیان دهکردی

چکیده اهداف پژوهش حاضر عبارتند از: 1) شناسایی مولفه های تاثیرگذار بر مشارکت سازمان های غیر انتفاعی مردم نهاد در رونق موزه ها و ترویج گردشگری پایدار 2) کشف فرصتهای مشارکتی سازمانهای مردم نهاد و موزه ها در راستای ترویج گردشگری پایدار. در این راستا از روش کیفی بهره گرفته شد. جامعه آماری پژوهش ، اعضا فعال سمن ها، متخصصان حوزه گردشگری ، فرهنگ، موزه ، محیط زیست و جغرافیا بودند و داده ها به کمک مصاحبه نیمه ساختار یافته جمع آوری شد. نتایج نشان داد که موازین حرفه ای و سیاستگذاری مولفه های تاثیرگذار بر مشارکت سمن ها در رونق موزه ها و ترویج گردشگری هستند. به علاوه، پنج مضمون اصلی آموزش مشارکتی؛ تفکر مشارکتی و تعاملی؛ تبلیغ و اطلاع رسانی مشارکتی؛ برگزاری رویداد ها و نمایشگاههای مشترک و مشارکت اجتماعی به عنوان فرصتهای مشارکتی سازمانهای مردم نهاد و موزه ها در راستای توسعه گردشگری پایدار شناسایی شدند.

اقتصادو بازاریابی

عوامل جذب گردشگران رویداد به جشنواره‌های محلی (مورد مطالعه: جشنواره گل و گلاب میمند فارس)

صفحه 41-72

https://doi.org/10.22054/tms.2023.74805.2853

نیما خادمی، عباس عباسی، کاظم عسکری فر

چکیده گردشگری رویدادهای محلی، یکی از انواع گردشگری است که می‌تواند نقش مهمی در توسعه پایدار اقتصادی و اجتماعی جوامع داشته باشد. بااین‌وجود، این موضوع علی‌رغم وضوح و ضرورت خود کمتر مورد توجه قرار گرفته ‌است. جشنواره گل‌وگلاب میمند فارس یکی از این رویدادهایی است که هر ساله در فصل بهار برگزار می‌شود. هدف این مطالعه، شناسایی عوامل جذب گردشگران به این رویداد ‌است. بدین منظور ابتدا عوامل جذب گردشگر به رویدادها با تحلیل محتوای کیفی استخراج شدند و در ادامه نظرات گردشگران در قالب روش‌شناسی کیو گردآوری شده ‌است. جامعه آماری در بخش اول این مطالعه، اسناد و خبرگان این حوزه و در روش کیو، گردشگران جشنواره گل‌وگلاب میمند در بهار 1402 بوده‌اند. در نهایت، چارچوب مفهومی از عوامل اثرگذار بر گرایش مشتریان شامل 50 شاخص در 15 مؤلفه ارائه گردید. همچنین، تحلیل کمی داده‌های کیو نشان می‌دهد برای گروه اول از گردشگران دسترسی، مهمان‌نوازی و گذراندن اوقات با دوستان، در گروه دوم، تعاملات اجتماعی و کیفیت رویداد، در گروه سوم، انگیزه‌های میهن‌پرستانه و یادگیری و در گروه چهارم، تجربه و لذت از رویداد اهمیت داشته‌ است. در عین حال جاذبه‌های طبیعی و لذت‌جویی از محیط جشنواره برای همه گردشگران مهم بوده ‌است که این نتایج می‌تواند زمینه‌ای برای تدوین استراتژی‌های بازاریابی رویدادهای گردشگری محلی باشد.

شناسایی عوامل کلیدی گردشگری روستایی در شهرستان هریس

صفحه 73-104

https://doi.org/10.22054/tms.2023.73232.2836

حسین کوهستانی، فاطمه کاظمیه، امیرعلی وظیفه

چکیده این مطالعه، بر اساس هدف از نوع کاربردی بوده و از لحاظ ماهیت و روش از نوع توصیفی- تحلیلی مبتنی بر رویکرد آینده‌نگاری است. جهت گردآوری داده‌ها از اسناد و مدارک (کتابخانه‌ای) و مصاحبه استفاده شد. برای محاسبه روایی، از روش و تکنیک روایی محتوایی و صوری استفاده شد. میزان پایایی برای «تحلیل اثرات ساختاری» مقدار0.82بدست آمد. پانل افراد پاسخگو متشکل از ۳۰ نفر از اساتید دانشگاهی و همچنین خبرگان برنامه‌ریزی و توسعه بودند. به‌طورکلی در پژوهش حاضر تعداد 21 متغیر به‌عنوان عوامل اولیه شناسایی و با نرم‌افزار میک‌مک تحلیل شد. به‌منظور نتیجه‌گیری نهایی برای تعیین پیشران‌های کلیدی مؤثر بر رهیافت گردشگری روستایی شهرستان هریس بر اساس استفاده از نتایج دو روش شامل «رتبه متغیرها در هریک از حالت‌ها» و «مجموع اثرگذاری متغیرها در همه حالت‌ها» عوامل کلیدی و مؤثر انتخاب شد که «بهره‌گیری از فرهنگ و هنر روستایی در ارائه طرح‌ها» دارای اهمیت فراوانی بود.

برنامه ریزی گردشگری

ارائه چارچوب مفهومی چندوجهی برای تجربه گردشگران مذهبی: مرور نظام ‏مند

صفحه 105-148

https://doi.org/10.22054/tms.2023.74621.2848

فاطمه شکاری

چکیده پژوهش‏ در زمینه تجربه گردشگری مذهبی در سال‏ های اخیر افزایش یافته است، با این حال، کماکان شناخت کافی از جنبه ‏های گوناگون این تجربه ها وجود ندارد و اغلب پژوهش‏ های انجام شده بر جنبه معنوی تجربه ‏متمرکز بوده اند. پژوهش حاضر با هدف ارائه «چارچوب مفهومی یکپارچه و چندوجهی از تجربه‏ های گردشگران مذهبی» با استفاده از مرور نظام مند ادبیات و تحلیل مضمون با رویکرد قیاسی انجام شد. مقاله ‏ها در پایگاه اسکوپوس جستجو و 53 مقاله مربوط به بازه 2022-2006 از طریق رویه PRISMA شناسایی شد. تحلیل یافته ‏ها نشان داد که تجربه گردشگران مذهبی را می‏ توان در قالب هشت وجه شناختی، عاطفی، فیزیکی، رابطه ‏ای، بازیابی، معنوی، دگرگون‏ کننده و رفتاری دسته بندی کرد. یافته ‏ها می‏ تواند به توسعه ادبیات این حوزه کمک کند و از منظر کاربردی د در زمینه طراحی تجربه ‏های گردشگری مذهبی و افزایش وفاداری دیدارکنندگان سودمند باشد.

مدیریت گردشگری

مفهوم‌پردازی الگوی توسعه گردشگری مذهبی با تأکید بر بُقاع متبرکه (مورد مطالعه: استان کرمانشاه)

صفحه 149-192

https://doi.org/10.22054/tms.2023.75127.2863

ایوب پژوهان، مسلم فلاحی

چکیده گردشگری مذهبی به‌عنوان شاخه‌ای از گردشگری فرهنگی، می‌تواند محرک توسعه به‌ویژه در مناطق روستایی باشد. از این‌رو، پژوهش حاضر، باهدف مفهوم‌پردازی الگوی توسعه گردشگری مذهبی با تأکید بر بُقاع متبرکه استان کرمانشاه انجام شد. رویکرد پژوهش، کیفی و از نوع نظریه داده‌بنیاد بود. جامعه موردمطالعه پژوهش را کارشناسان و خبرگان حوزه گردشگری مذهبی تشکیل داد. بر این اساس بااستفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، 16 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و عمیق با مطّلعان کلیدی صورت پذیرفت. نتایج تحلیل محتوای داده‌ها، طی سه رویه کُدگذاری باز، محوری و انتخابی، به شناسایی 71 مفهوم، 14 مقوله فرعی و درنهایت 6 مقوله اصلی منتج شد. درنهایت مدل پارادایمی توسعه گردشگری مذهبی ارائه شد که در آن توسعه گردشگری مذهبی به‌عنوان پدیده محوری متأثر از شرایط علّی پژوهش انتخاب شد. شرایط زمینه‌ای و مداخله‌گر به‌همراه پدیده محوری، راهبردهای توسعه گردشگری مذهبی را تشکیل دادند و پیامدهایی همچون توسعه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی احصاء گردید.

اقتصادو بازاریابی

تحلیل نقش جهت‌گیری کارآفرینانه در تقویت عملکرد شرکت در صنعت گردشگری

صفحه 193-228

https://doi.org/10.22054/tms.2023.73231.2827

نادر سید کلالی، کامیار رئیسی فر، الهام حیدری

چکیده در تحقیق حاضر تأثیرات نوآوری‌جویی، پیش‌نگری و ریسک‌پذیری به عنوان ابعاد جهت‌گیری کارآفرینانه بر عملکرد شرکت‌های بخش گردشگری با درنظر گرفتن قابلیت‏های بازاریابی به عنوان متغیر میانجی و فرهنگ یادگیرنده به عنوان متغیر تعدیل‏گر بررسی شده است. نوع پژوهش از نظر هدف کاربردی و به لحاظ نحوه گردآوری اطلاعات توصیفی از نوع پیمایشی و براساس مدل‌سازی‏ معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش، شرکت‏ها و کسب‏وکارهای فعال در حوزۀ گردشگری در استان تهران بودند. در این راستا 103 پرسشنامه تکمیل شد و مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پیمایش نشان می‏دهد پیش‏نگری و نوآوری‏جویی اثر مثبت معناداری بر عملکرد دارند و قابلیت‏های بازاریابی در این رابطه نقش میانجی را ایفا می‏کنند؛ اما اثر ریسک‏‏پذیری بر عملکرد معنادار نیست. اگرچه نقش تعدیل‏گر فرهنگ یادگیرنده تأیید نشد، اما تأثیر مثبت آن به عنوان متغیری مستقل بر قابلیت‏های بازاریابی معنادار است.

برنامه ریزی گردشگری

ارزیابی مزایای بازی‌وارسازی در گردشگری (مطالعه موردی: سایت تخت جمشید)

صفحه 229-263

https://doi.org/10.22054/tms.2023.75006.2860

پدرام فرهادی، نازنین تبریزی

چکیده هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی مزایای بازی‌وارسازی در سایت تاریخی تخت‌جمشید است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی و پرسش‌نامه محقق ساخت صورت‌گرفته است. جامعۀ فعالان گردشگری به‌عنوان جامعۀ هدف در نظر گرفته شده و ۳۵۴ نفر به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شده‌اند. برای پردازش داده‌های به‌دست‌آمده از آزمون‌های AVE، فورنل لارکر، ضرایب بارهای عاملی، آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که بازی‌وارسازی با هر ۴ بعد مورد بررسی در این پژوهش"آموزش، برندسازی، وفاداری، اشتغال و درآمدزایی" رابطه مثبت و معناداری دارد. بازی‌وارسازی در تخت‌جمشید نه‌تنها تجربه‌ای تفریحی و آموزشی ارائه می‌دهد، بلکه به گردشگرها اجازه می‌دهد تا بافرهنگ و تاریخ کشوری که در آن بازدید می‌کنند، به شیوه‌ای تازه و فعالانه در ارتباط باشند. با ارتقای تجربه گردشگرها از طریق بازی‌وارسازی، تخت‌جمشید به‌عنوان یک مقصد گردشگری متفاوت و جذاب شناخته خواهد شد.