مسافرت گردشگران به کردستان: بازتولید کلیشه های قدیم یا برساخت ایماژهای جدید؟

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان

2 دکترای جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، گروه جامعه‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد

10.22054/tms.2021.45999.2196

چکیده

تحقیق حاضر سعی دارد در چارچوب پارادایم برساخت‌گرا- تفسیری به این پرسش پاسخ دهد که گردشگری به کردستان چگونه به بازتولید کلیشه‌های قدیمِ راجع به کُردها یا به برساخت ایماژهای جدید دربارۀ آن‌ها کمک می‌کند؟ برای ورود به میدان مطالعه، از رویکرد نظریۀ زمینه‌ای و برای گردآوری داده‌ها از تکنیک مصاحبه عمیق استفاده گردید. نتایج پژوهش بیانگر آن است که گردشگران به‌واسطۀ تصاویر/ ایماژهای کردستان در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی و نیز بر مبنای نوعی هبیتاس گردشگرانه اقدام به سفر و گردش به این منطقه نموده‌اند. در این میان جاذبه‌های طبیعی، نمودگارهای فرهنگی، و بازارچه-های مرزی نقش زمینه‌های تسهیل‏گر، و دانش و شناختِ پیشنی گردشگران درباره مناطق کردنشین نقش شرایط مداخله‏گر را ایفا نموده‏اند. گردشگرانِ موردمصاحبه در انتخاب کردستان به‌عنوان مقصد گردشگری عمدتاً بر اساس سه استراتژی «آشنایی با فرهنگی متمایز و نامتعارف»، «دسترسی به کالاهای ارزان و خارجی» و «دیدار از جاذبه‌های طبیعی» عمل کرده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Tourism to Kurdistan: the Reproduction of Old cliché or Constructing of New Images?

نویسندگان [English]

  • Jamal Mohamadi 1
  • Fardin Mohamadi 2
1 Associate professor of sociology, Faculty of Humanities and Social Sciences, Department of Sociology, University of Kurdistan, Kurdistan
2 Ph.D. in Development and Economic Sociology, Social Sciences- Development and Economic Sociology, Department, Faculty of Letters and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

This research attempts to discover and analyze the contexts, reasons and consequences of tourism to Kurdistan in the framework of interpretative – constructionist paradigm. To do this empirically, we have relied on grounded theory as an approach of qualitative research, and we have used deep individual interview gather data. The findings show that tourists choose Kurdistan as their destination due to the effects of social networks and unusualness of this area. Natural phenomena, cultural representations and economic aspects are among the main influential contexts, and the tourists’ knowledge and experiences are the most paramount intervention factors. The tourists have chosen Kurdistan according to three strategy: cultural tourism, natural tourism and economic tourism. The tourism to Kurdistan has some important consequences such as “attitude shift toward local inhabitants”, “getting pleasure”, “constructing realistic images”, “and the rise of social marketing”, “buying commodities’, and “extending social solidarity”.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism
  • reproduction of cliché
  • construction of images
  • tourists’ habitus
استراوس، انسلم و جولیت، کربین. (1391). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینه­ای. ترجمه ابراهیم افشار، تهران: نی.
آقاجانی، حمید و ازکیا، مصطفی. (1394). تحلیل جامعه­شناختی تأثیرات صنعت گردشگری بر توسعه منطقه­ای استان گیلان. مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 7 (4)، 29-7.

باقریان جلودار، مصطفی؛ شبیری، محمد و پورهولاری، فضه­نو. (1397). تحلیل جامعه­شناختی عوامل مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی گردشگران (گردشگران بابلسر). برنامه­ریزی و توسعه گردشگری، 7 (25)، 45-25.

بوردیو، پیر. (1381). کنش­های ورزشی و کنش­های اجتماعی. ترجمه محمدرضا فرزاد، ارغنون، 20، 10-1.
بوردیو، پیر. (1391). تمایز؛ نقد اجتماعی قضاوت­های ذوقی. ترجمه حسن چاوشیان، تهران: نشر ثالث.
جلایی­پور، حمیدرضا و محمدی، جمال. (1387). نظریه­های متأخر جامعه­شناسی. تهران: نشر نی.
حبیبی، فاتح. (1395). بررسی نقش سرمایه اجتماعی در تمایل به ورود گردشگر. مطالعات شهری، 18، 51-37.
خطابی، غلام­حسین. (1384). مرزبانی. تهران: معاونت آموزشی ناجا.
دهشیری، محمدرضا. (1393). بررسی نقش عوامل زمینه­ای بر اهمیت به توسعه‌ گردشگری بین‌المللی. برنامه­ریزی و توسعه گردشگری، 3 (8)، 126-108.
رضایی، مهدیه و شبیری، محمد. (1396). تأثیر کاربرد شبکه­های اجتماعی بر ارتقای رفتار گردشگری حامی محیط‌زیست. برنامه­ریزی و توسعه گردشگری، 6 (21)، 53-28.
غفاری، غلامرضا و معاون، زهرا. (1396). سهم سرمایه­های اجتماعی و فرهنگی در میزان تمایل به گردشگری در دو سایت حافظیه و تخت جمشید شیراز. جامعه پژوهی فرهنگی، 4 (1)،127-113.
فرجی­راد، عبدالرضا و آقاجانی، سمیه. (1388). تحلیلی نو پیرامون گردشگری و جدیدترین طبقه­بندی آن. فصلنامه جغرافیایی سرزمین، 6 (23)، 74-61.
کروبی، مهدی. (1388). فرهنگ قومی، سرمایه فرهنگی و صنعت گردشگری. رفاه اجتماعی، 7 (28)، 317-309.
گرنفل، مایکل. (1389). مفاهیم کلیدی بوردیو. ترجمه محمدمهدی لبیبی، تهران: نشر افکار.
محمدی، جمال. (1392). تحلیل کیفی بسترها، دلایل و پیامدهای گردشگری به شیوه نظریه زمینه­ای. برنامه­ریزی و توسعه گردشگری، 2 (7)، 203-182.
ممتاز، فریده. (1383). معرفی طبقه از دیدگاه بوردیو. پژوهشنامه علوم انسانی، شماره بهار و تابستان.
هزارجریبی، جعفر و نجفی، ملک محمد. (1391). بررسی جامعه­شناختی عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری در ایران. مجله جغرافیا و برنامه­ریزی محیطی، 23 (3)، 150-134.
یوسفی، جواد و شریفی تهرانی، محمد. (1395). تحلیلی بر اثرات اجتماعی و فرهنگی توسعه گردشگری. راهبرد توسعه، 48، 156-137.
Beck, E. (2016). Repopulating Development: an Agent-Based Approach to studing development inteventions. World Development, 80, 19-32.
Birks, M.,& Mills, J. (2011). Grounded Theory: A Practical Guide, Sage.
Kitchen, P.J. & Howe, D. (2013). How can the social theory of Pierre Bourdieu assist sport management research? Sport management review, 16, 123- 134.
Kloot, B. (2009). Explaning the value of Bourdieus framework in the context of institutional change. Studies in higher education, 34 (4), 469- 481.
Lessard, Ch., Contandriopoulos, Andre P., & Beaulian, D. (2010). The role (or note) of economic evaluation at the micro level: can Bourdieus theory provide away forward for clinical decision –making? Socila Science & Mediciene, 70, 1984-1956.
Levien, M. (2015). Social Capital as obstacle to Devevlopment Brokering land, norms, and trust in rural India. World Devevlopment, 74: 77-92.
Neuman, W. L. (1997). Social Research Methods: Qualitative and Quantitative Approaches. Boston: Allyn and Bacon.
Neuman, W. L. (2006). Basic of Social Research; Qualitive and Quantitative Approach, Second Edition .London: Allyan & Bacon.
Seyidov, J., & Adomaitienė, R. (2016). Factors influencing local tourists’ decision-making on choosing destination: a case of Azerbaijan. Ekonomika, 95 (3), 112- 128.
Williams, G., & Choudry, S. (2016). Mathematics capital in the educational field: Bourdieu and beyond. Research in mathematic education, 18 (1), 3-21.