فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری

چکیده پژوهش حاضر با هدف شناسایی گونه‌های نوظهور گردشگری، روندهای کلیدی و مفاهیم نوین مرتبط با توسعه بازار گردشگری ایران، به‌ویژه پس از پاندمی، بر اساس رویکرد کیفی و تفسیری استقرایی با استفاده از مرور سیستماتیک در بازه زمانی ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۵ انجام گرفت. جستجوی کلیدواژه‌ها در پایگاه‌های اسکوپوس و وب آو ساینس همراه با جستجوی معنایی مبتنی بر هوش مصنوعی انجام شد. از بین ۱۱۰۳۲ مقاله، پس از پالایش، ۵۳ مقاله با چارچوب علمی SPAR-4-SLR جمع‌آوری و به روش تحلیل تماتیک کدگذاری شدند. یافته ها نشان دادند که گونه‌های نوظهور شامل گردشگری پایدار و محیط زیستی، دیجیتال - هوشمند، سلامت و درمان، فرهنگی - مذهبی، تجربی، خاص و موضوعی، جامعه‌محور نوآورانه و گردشگری زمین هستند. روندهایی مانند دیجیتالی‌شدن، افزایش توجه به سلامت، گردشگری داخلی، بلیژرتوریسم، گردشگری آهسته، معنوی و هم‌آفرینی نیز اهمیت یافته‌اند. بر همین اساس توسعه بازار گردشگری ایران نیازمند پذیرش و سازگاری با گونه‌ها و روندهای نوظهور است.

چکیده استفاده از فناوری‌های نوین در صنعت گردشگری، تأثیر مستقیمی در ایجاد مزیت رقابتی و جذب بیشتر گردشگر دارد. یکی از پیشرفت‌های فناورانه امروزه، فناوری‌های واقعیت ‌افزوده، مجازی و ترکیبی می‌باشند که به آن‌ها واقعیت توسعه‌یافته نیز گفته می‌شود. استفاده از این فناوری‌ها می‌تواند کمک شایانی به بازاریابی، افزایش تقاضا، رقابت‎پذیری مقاصد و جاذبه‌های گردشگری کند. این پژوهش به مرور نظام‌مند تحقیقات به‌منظور شناسایی کاربردهای واقعیت توسعه‌یافته در جاذبه‌های گردشگری و مزایای آن‌ها برای گردشگر و خدمات‌دهنده می‌پردازد. جســت‌و‌جوی نظام‌منــد بــا اســتفاده از پایگاه‌هــای علمــی وب‌آو‌ســاینس و گــوگل اســکالر انجــام شــد. ابتــدا، 140 سند بـه‌دســت آمــد که پس از گذشتن از فرایند غربالگری، ۶2 سند انتخــاب شــد. 13 کاربرد برای واقعیت توسعه‌یافته در جاذبه‌ها یافت شد که در 8 گروه طبقه‌بندی گردید: بازاریابی، بازسازی، تور مجازی اماکن دشوار یا غیرقابل بازدید، حفاظت از میراث ناملموس و آثار حساس یا در حال تخریب، افزایش جذابیت جاذبه با ایجاد حس حضور یا جذابیت بصری، مسیریابی، آموزش به کمک واقعیت ‌مجازی، داستان‌سرایی و یا بازی‌وارسازی، نمایش اطلاعات تکمیلی و یا مدل سه ‌بُعدی جاذبه‌ها. این پژوهش با ترسیم تصویری کلی از کاربردهای این فناوری در جاذبه‌ها، به مدیران صنعت گردشگری و سازمان‌های مدیریت مقصد کمک می‌کند تا شناخت بهتری از فناوری‌های واقعیت توسعه‌یافته و کاربردهای آن‌ها پیداکرده، مناسب‌ترین فناوری را انتخاب کنند و با بهبود کیفیت تجربه گردشگران، سبب افزایش نرخ بازگشت و سود خود شوند. همچنین می‌تواند راهنمایی برای پژوهشگران آینده در حوزه گردشگری باشد

چکیده هم‌زمان با نفوذ اینترنت و پیشرفت چشم­گیر استفاده از فناوری اطلاعات در کسب­و­کارها، مفهوم نوینی در ادبیات گردشگری تحت عنوان مقاصد گردشگری هوشمند مطرح­ گردیده است. اگرچه در سال‌های اخیر مطالعاتی در این حوزه صورت گرفته، روندهای تحقیقاتی به دلیل زمان کوتاه معرفی و توسعه این فناوری روشن و شفاف نیست، به‌علاوه سنتز دانشی به‌منظور نتیجه­گیری درباره ماهیت تکاملی این موضوع و توسعه تئوری­های آن انجام نشده است. این مطالعه برای پرکردن این خلأ و بررسی تحقیقات از روش قیف پارادایم استفاده کرده است. بدین منظور 105 مقاله از سال 2000 تا 2017 موردبررسی قرار گرفت و پس از گزینش مقالات  34 مقاله، شناسایی و طبقه­بندی شدند. یافته­ها نشان‌دهنده تمرکز مقالات سطح تئوری­های خاص و نبود مقالات در حوزه هستی­شناسی و فرضیات پایه است. این مطالعه به محققان جهت درک بهتر روند پژوهش­های صورت گرفته، آشنایی با مفاهیم و مولفه­ها و شناسایی شکاف پژوهشی موجود کمک شایان توجهی خواهد کرد.