تحلیلی بر تصویر و رفتار سازگار با محیط‌زیست در مقاصد طبیعت‌-پایه (مطالعه‌ی موردی: شهرستان ماسال)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم اجتماعی، دانشکده‌ی علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران،

2 دکتری گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده‌ی برنامه‌ریزی و علوم‌محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده‌ی علوم انسانی واجتماعی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

10.22054/tms.2020.48882.2245

چکیده

افزایش رفتارهای مخرب محیط‌زیستی و در پیش‌گرفتن رویکردهای ناسازگار با محیط‌زیست در توسعه‌ی صنعت گردشگری موجب شده است تا مقاصد گردشگری با مشکلات زیست‌محیطی خاصی روبرو شوند. در این تحقیق تأثیر ارتباط با طبیعت و کیفیت محیطی بر تصویر مقصد سازگار با محیط‌زیست و رفتار سازگارگردشگران در شهر ماسال ، بررسی شد. مطالعه‌ی حاضر کاربردی ، توصیفی- تحلیلی است و جامعه‌ی آماری این پژوهش، شامل گردشگران ورودی به شهر ماسال در تابستان 1398 است. حجم نمونه با فرمول کوکران 384 بوده که بر اساس نمونه گیری هدفمند، پرسشنامه ی تحقیق بین نمونه ها توزیع شد. روایی ابزار تحقیق با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و پایایی آن با آلفای کرونباخ (831/0) محاسبه شد.تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSSو Lisrel انجام شد. یافته‌های تحقیق نشان داد ارتباط با طبیعت و کیفیت محیطی تأثیر معنی‌داری بر تصویر و رفتارسازگار با محیط‌زیست داردوتصویر مقصد سازگار با محیط‌زیست تأثیر معنی‌داری بر رفتار سازگار گردشگران دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analyzing Factors Influencing Image and Environmentally-Friendly tourists Behavior in Nature-Based Destinations (Case Study: Masal City)

نویسندگان [English]

  • Sadegh Salehi 1
  • Salman Feizi 2
  • Yaser Gholipour 3
1 Associate Professor ,Department of Social Sciences, Faculty of Humanities and Social Science, University of Mazandaran, Babolsar,Iran
2 Ph.D. of Geography and Urban Planning, Geography and Urban Planning Department, Faculty of Planning and Environmental Sciences, Tabriz, Iran
3 Ph.D. Student of Geography and Urban Planning, Geography and Urban Planning Department, Faculty of Humanities and Social Science, University of Zanjan, Zanjan, Iran
چکیده [English]

Increasing destructive environmental behaviors and adopting environmentally incompatible approaches in the development of the tourism industry have caused environmental problems for tourism destinations. In this study, the effect of relationship with nature and environmental quality on environmentally friendly destination image and tourist behavior in Masal is investigated and analyzed. The study is an applied and descriptive-analytic study and The statistical population of this study includes tourists entering the city of Masal . sample size was 384 using Cochran formula. After determining the samples based on purposive sampling, research questionnaire was distributed among the samples . The validity of the research instrument was calculated using the confirmatory factor analysis model and its reliability was calculated using Cronbach's alpha (0.831). Data were analyzed using SPSS and Lisrel by structural equation modeling.The findings showed the relationship with nature and environmental quality had a significant effect on the image and behavior of the environment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • " Nature"
  • " Destination"
  • "Responsible"
  • " behavior"
  • " Masal"
اوری، جان.(1398). نگاه گردشگری. ترجمه صادق صالحی و همکاران. تهران: انتشارات مهکامه، در دست چاپ.
تقی پوریان، محمدجواد؛ یزدانی، رضا و آقایی‌فر، محمد زمان. (1397). نقش تصویر ذهنی برند مقصد بر تمایلات رفتاری گردشگران مطالعه موردی: گردشگران غرب استان مازندران. نشریه گردشگری شهری، 5(4)، 50-37.
جابری، اکبر؛ خزائی پول، جواد و اسدی، حسن. (1397). تأثیر کیفیت ادراک شده از مقاصد گردشگری ورزشی بر رضایت و تمایل به بازدید مجدد، نشریه مدیریت ورزشی، 10(1)، 32-17.
جعفرصالحی، سحر و فاضلی، محمد .(1392). شکاف نگرش، دانش و رفتار محیط‌ زیستی گردشگران. فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات مدیریت گردشگری، 22(2)، 161 -137.
حبیبی، بینا و ابراهیم‌پور، داود. (1394). رابطه سرمایه اجتماعی و دین‌داری با احساس ارتباط و پیوستگی با طبیعت نزد دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی‌ واحد تبریز. مطالعات جامعه‌شناسی، 8(26)، 98-85.
رضوانی، محمدرضا؛ فرجی سبکبار، حسنعلی؛ دربان آستانه، علیرضا و کریمی، سیدهادی. (1396). شناسایی و اعتبارسنجی عوامل و شاخص‌های کیفیت محیطی مؤثر در برندسازی مقاصد گردشگری روستایی با استفاده از روش تحلیل محتوا (مورد مطالعه: منطقه قومی فرهنگی اورامانات در استان‌های کردستان و کرمانشاه).پژوهش‌های روستایی، 8(2)، 345-318.
سجاسی قیداری، حمدالله و صادقلو، طاهره .(1395). تحلیل و تبیین نقش کیفیت محیطی در جذب گردشگر به مقاصد گردشگری روستایی (مطالعه موردی: روستاهای گردشگری دهستان لواسان کوچک). فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، ۳۱ (۲)، 49-32.
سجاسی قیداری، حمدالله؛ صادقلو، طاهره و مهدوی، داوود. (1394). تبیین نقش کیفیت محیطی مقصدهای گردشگری روستایی در تقویت تصویر ذهنی گردشگران (مطالعه موردی: روستاهای مقصد گردشگری بخش رودبار قصران). برنامه‌ریزی و آمایش فضا، ۱۹ (۲)،88-61.
سعادتی، موسی؛ وظیفه‌امندی، مجید؛ عباس‌زاده، محمد؛ منتظری خوش، حسن و اصغرزاده، احمد. (1395). بررسی رابطه بین سرمایه فرهنگی و ارتباط و پیوستگی مردم شهر ارومیه با طبیعت دریاچه ارومیه. فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 11(40)، 232-209.
سلیمانی، علیرضا؛ مجنونی توتاخانه، علی و آفتاب، احمد. (1398). تحلیل نقش گردشگری بر ارتقای دانش و آگاهی‌های زیست‌محیطی روستاییان (مطالعه موردی: محور توریستی صور- توتاخانه). مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی،14(1)، 237-219.
سلیمی سبحان، محمدرضا؛ فیضی، سلمان و یاپنگ غراوی، محمد. (1397). تحلیل اثرات کارآفرینی بر توسعه پایدار گردشگری روستایی شهرستان اردبیل. اقتصاد فضا و توسعه روستایی، ۷ (۲۶)،36-21.
صفارحیدری، حجت و صفارحیدری، سعید. (1398). تأملی پدیدار شناختی درباره نسبت طبیعت‌گردی و تخریب محیط‌زیست: با تأکید بر اندیشه‌های فلسفی هایدگر. برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 8(28)، 32-8.
صیف، محمدحسن؛ رستگار، احمد؛ کریمی فرد، طاهره و تاجوران، مرضیه. (1397). ارائه مدل علی عوامل مؤثر بر رفتارهای حافظ محیط‌زیست (مورد مطالعه: گردشگران خارجی استان فارس).مطالعات مدیریت گردشگری، 13(43), 55-35.
قلی‌پور، یاسر و صیادی، محمدعلی. (1398). برنامه‌ریزی راهبردی اکوتوریسم پایدار در شهرهای کوچک با استفاده از مدل‌های تحلیل عاملی تأییدی، SWOT و QSPM (مطالعه موردی: شهرستان ماسال، گیلان). مطالعات مدیریت شهری، 11(37)، 16-1.
کاظمی، مصطفی پور؛  سمیرا، سعادت‌یار؛ فاطمه‌السادات و بیطرف، فاطمه. (1390). تأثیر تصویر ذهنی گردشگران بر ارزش ادراک‌شده از شهرهای ساحلی دریای خزر با تأکید بر نقش واسط کیفیت عوامل درک شده. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 6، 34- 19.
Dong, X., Liu, S., Li, H., Yang, Z., Liang, S., & Deng, N. (2020). Love of nature as a mediator between connectedness to nature and sustainable consumption behavior. Journal of Cleaner Production, 242, 118451.
Kim, J. S., & Won, H. J. (2014). An exploratory study on mountain climbing participants`recreation specialization, place attachment, and pro-environment behavior.Korean Journal of Physical Education, 53(5), 365–379.
Kim, J. S., & Won, H. J. (2016). The relationship between recreation specialization, placeattachment, environment behavior and pro-environment activities of male moun-taineering participants.Korean Journal of Physical Education, 55(2), 499–509.
Krettenauer, T., Wang, W., Jia, F., & Yao, Y. (2019). Connectedness with nature and the decline of pro-environmental behavior in adolescence: A comparison of Canada and China. Journal of Environmental Psychology, 101348.
Lee, M. S., & Kim, C. S. (2012). The effect of country image on tourist destination attitudes and behavioral intentions. Journal of Tourism Sciences, 36(1), 157–178.
Lee, T. H., Jan, F.-H., & Yang, C.-C. (2013). Conceptualizing and measuring environmentally responsible behaviors from the perspective of community-based tourists. Tourism Management, 36, 454e468.
Lee, W., & Jeong, C. (2018). Effects of pro-environmental destination image and leisure sports mania on motivation and pro-environmental behavior of visitors to Korea's national parks. Journal of Destination Marketing & Management, 10, 25-35.
Lee, P. (2010).A study of effect with hainan eco-tourism images on tourists' value, satisfaction,and behaviroal intention (MA thesis).Seoul: Kyung Hee University.
Li, Q. C., & Wu, M. Y. (2019). Rationality or morality? A comparative study of pro-environmental intentions of local and nonlocal visitors in nature-based destinations. Journal of destination marketing & management, 11, 130-139.
Liu, J., Wu, J. S., & Che, T. (2019). Understanding perceived environment quality in affecting tourists’ environmentally responsible behaviours: A broken windows theory perspective. Tourism Management Perspectives, 31, 236-244.
Ma, A. T., Chow, A. S., Cheung, L. T., & Liu, S. (2018). Self-determined travel motivation and environmentally responsible behaviour of Chinese visitors to national forest protected areas in South China. Global ecology and conservation, 16, e00480.
Mackay, C. M. L., & Schmitt, M. T. (2019). Do people who feel connected to nature do more to protect it? A meta-analysis. Journal of Environmental Psychology, 65.
Miao, L., & Wei, W. (2016). Consumers' pro-environmental behavior and its determinants in the lodging segment. Journal of Hospitality & Tourism Research, 40(3), 319–338.
Milfont, T. L., Duckitt, J., & Cameron, L. D. (2016). A cross-cultural study of environ-mental motive concerns and their implications for proenvironmental behavior. Environment and Behavior, 38(6), 745–767.
Moeller, T., Dolnicar, S., & Leisch, F. (2011). The sustainability-profitability trade-off in tourism: Can it be overcome? Journal of Sustainable Tourism, 19(2), 155–169.
Moon, K. S., Kim, M., Ko, Y. J., Connaughton, D. P., Lee, J. H. (2011); The influence of consumer’s event quality perception on destination image; Journal of Managing Service Quality. 21(3), 287-303.
Morren, M., & Grinstein, A. (2016). Explaining environmental behavior across borders: A meta-analysis. Journal of Environmental Psychology, 47,91–106.
Nisbet, E., Zelenski, J., Murphy, S., A. (2011). Happiness is in our Nature: Exploring Nature Relatedness as a Contributor to Subjective Well-Being. Happiness Studies, (38)12,303–322.
Nisbet, E.,K, Zelenski, J., & Murphy, S., A. (2009). The Nature Relatedness Scale: Linking Individuals' Connection With Nature to Environmental Concern and Behavior. Environment & Behavior,(41)6, 715-740.
Papadopoulos, I., Karagouni, G., Trigkas, M. Platogianni, E. (2010). Green marketing: The case of Greece in certified and sustainably managed timber products.  EuroMed Journal of Business, 5, 2,166-190.
Park, J. Y. (2010). The effect of environmental marketing image strategy on consumer decision-making in foodservice industry: focused on environment-friendly image. International Journal of Tourism and Hospitality Research, 24(1), 67–83.
Park, J., & Park, J. A. (2011). Echo-image and city image impact on tourist satisfaction ofJapanese tourist.The Journal of Korean Institute of Forest Recreation, 15(4), 119–127.
Perrin, J. L., & Benassi, V. A. (2009). The connectedness to nature scale: A measure of emotional connection to nature?. Journal of Environmental Psychology, 29(4), 434-440.
Puhakka, R. (2010). Nature Tourists’ Concern for the Environment and Response to Ecolabels in Oulanka National Park. Nordia Geographical Publications, 39: 1, 27–38.
Rodrigues, A. I. (2016). Green destination image as a promotional tool for developing waterbased destinations: Some insights. Paper presented at the 1st international forum on tourism and heritage, Porto. Retrieved from,https://conferencias.uportu.pt/index.
Schmitt, M., L. Aknin, J. Axsen and R. Shwom (2018). Unpacking the relationships between pro-environmental behavior, life satisfaction, and perceived ecological threat, Ecological Economics, 143, 130-140.
Steg, L., & Vlek, C. (2009). Encouraging pro-environmental behaviour: An integrative review and research agenda. Journal of Environmental Psychology, 29(3), 309–317.
Weaver, D. B., & Lawton, L. J. (2011). Visitor loyalty at a private South Carolina protected area. Journal of Travel Research, 50(3), 335–346.
Žabkar, V., Brenčič, M. M., & Dmitrović, T. (2010). Modelling perceived quality, visitor satisfaction and behavioural intentions at the destination level. Tourism management, 31(4), 537-546.
Zhang, Y., Zhang, H. L., Zhang, J., & Cheng, S. (2014). Predicting residents' pro-environmental behaviors at tourist sites: The role of awareness of disaster's consequences, values, and place attachment. Journal of Environmental Psychology, 40, 131-146.