فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری

تحلیل ساختاری شاخص‌های مؤثر بر تقویت تصویر شهری و جذب مخاطب هدفمند (مورد مطالعه: محله‌های علم و صنعت و نارمک، تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

شقایق پرهیزگار 1
علی زنگی آبادی 2

1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

https://doi.org/10.22054/tms.2026.89572.3130
چکیده
در عصر رقابت‌پذیری میان شهرها، برندسازی شهری به‌عنوان رویکردی راهبردی در جذب مخاطب هدفمند اهمیت فزاینده‌ای یافته است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ساختاری شاخص‌های مؤثر بر برندسازی شهری در تقویت تصویر شهری و جذب مخاطبان هدفمند (شامل گردشگران خاص بین‌المللی و داخلی) انجام شد. جامعه پژوهش شامل ۲۰ نفر از خبرگان حوزه‌های گردشگری، مدیریت شهری و بازاریابی شهری بود که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه مبتنی بر طیف لیکرت گردآوری و با بهره‌گیری از نرم‌افزار میک‌مک تحلیل گردید؛ در این فرآیند روابط مستقیم و غیرمستقیم میان ۱۹ شاخص مورد بررسی قرار گرفت. برای غنای تحلیل فضایی، دو محله نارمک (با هویت تاریخی - سنتی) و علم و صنعت (با کارکرد علمی - نوآورانه) به‌عنوان نمونه‌های موردی انتخاب شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که متغیرهای اهرمی مانند انسجام مدیریت نهادی، رونق اقتصاد خلاق و کمپین‌های تبلیغاتی بیشترین پتانسیل را در ایجاد تغییرات مؤثر در سیستم برندسازی شهری دارند؛ علاوه‌بر این، زیرساخت‌های کالبدی و نمادهای شهری (نظیر غنای میراث تاریخی و کیفیت فضاهای عمومی) نقش بنیادینی در تثبیت برند شهری ایفا می‌کنند. نتایج پژوهش می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری در راستای تقویت جایگاه برند محلی و جذب مخاطبان خاص فراهم کند.

کلیدواژه‌ها

برندیابی شهری
گردشگری بین‌المللی
میک مک
شاخص‌های ساختاری
موضوعات

عنوان مقاله English

Structural Analysis of Indicators Influencing Urban Image Enhancement and Targeted Audience Attraction: The Case of Elm-o-Sanat and Narmak Neighborhoods inTehran

نویسندگان English

shaghayegh parhizgar 1
Ali Zangiabadi 2
1 PhD student, Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Geographical Sciences and Planning, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
2 Associate Professor, Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Geographical Sciences and Planning, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
چکیده English

In the era of intercity competition, city branding has become increasingly important as a strategic approach for attracting target audiences. The present study conducts a structural analysis of indicators influencing city branding in enhancing urban image and attracting targeted audiences, including specific international and domestic tourists. The research population consisted of 20 experts in tourism, urban management, and city marketing, selected purposively. Data were collected using a Likert-scale questionnaire and analyzed using MICMAC software to examine both direct and indirect relationships among 19 indicators. For enriched spatial analysis, two neighborhoods, being Narmak (with historical-traditional identity) and Elm-o-Sanat (with scientific-innovative functions), were selected as case studies. The findings indicated that leverage variables, such as institutional management coherence, the vitality of the creative economy, and advertising campaigns, have the greatest potential to generate effective changes in the urban branding system. Additionally, physical infrastructure and urban symbols (e.g., the richness and quality of historical heritage and public spaces) played a fundamental role in consolidating the city brand. The results of this study serve as a basis for policymaking to strengthen local brand positioning and attract specific target audiences.

کلیدواژه‌ها English

Urban Branding
International Tourism
MICMAC
Structural Indicators
  1. آجیل‎ چی، مهتا، اسماعیل‎پور، حسن، سعیدنیا، حمیدرضا (1403). تبیین عوامل مؤثر بر بازاریابی گردشگری سلامت مطالعه موردی: کلان‌شهر تهران. مجله آمایش جغرافیایی فضا، 14(4)، 19-36. DOI: 10.30488/gps.2024.461190.3749
  2. بلیلان‎اصل، لیدا (1402). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر برند شهری، شهر سهند. مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 10(37)، 253 – DOI: 10.22080/usfs.2023.25684.2369
  3. تقوایی، م.، گودرزی، م. (۱۳۹4). تدوین و اولویت‌بندی راهبردهای توسعه گردشگری پزشکی. پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 22–1.
  4. شهرداری منطقه 4 تهران.
  5. سرخه‌دهی، فاطمه (1403). گردشگری سلامت و پزشکی در ایران؛ ظرفیت‌ها و چالش‌ها. ماهنامه علمی «امنیت اقتصادی»، 12(4)، 63-74.
  6. علی‌الحسابی، م.، مرادی، غ. (1399). تحلیل نظری ارتباط مؤلفه‌های تصویر شهر و برندسازی شهری. نشریه علمی باغ نظر، 63 – DOI:10.22034/bagh.2019.164198.3920
  7. عادلی، زینب، احمدبیگی، الهه، شریفی‌راد، مهشاد (1400). مروری بر تجارب برندسازی شهری به‌عنوان ابزار توسعه اقتصادی. مهندسی و مدیریت ساخت، 6(4)، 18 –
  8. کمانرودی‎کجوری، موسی، ملکشاه، آرزو (1400). جهت‌گیری‌های هویتی و برند‌سازی در برنامه‌های توسعه شهری تهران. مطالعات مدیریت شهری، 45 (13)، 71 –
  9. گودرزی، مجید، سلطانی، زهرا، متینی‎نژاد، اعظم (1403). تدوین و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری پزشکی در کلان‌شهر اهواز. نشریه گردشگری شهری، 11(1)، 1 – 20 DOI: 10.22059/jut.2024.373612.1195
  10. میرزایی، سارا، زنگی‎آبادی، علی (1398). تحلیل فضایی شاخص‎های گردشگـری و توسعه شهـری با رویکـرد شهر شـاد (مطالعه موردی: کلانشهر شیراز). نشریه علمی جغرافیا و برنامه‎ریزی، شماره 37 پاییز ، 404-731.
  11. مختاری‎ملک‏آبادی، رضا، غفاری، سید رامین، لارابی، مریم (1401). بررسی نقش و جایگاه مدیریت شهری در برندسازی شهری (مورد مطالعه: شهر اصفهان). برنامه‏ریزی فضایی، 12(3)، 25 – DOI: 10.22108/sppl.2022.134138.1663
  12. وحیدزادگان، فریبا، زنگی‎آبادی، علی (1400). ارزیابی منظر شهری به‌منظور تبیین برند گردشگری شهر نمونه، مورد مطالعه کلان‌شهر اصفهان. برنامه‎ریزی و توسعه گردشگری، 10(36)، 28 – DOI: 10.22080/jtpd.2021.20632.3452
  13. وحیدزادگان، فریبا، زنگی‎آبادی، علی (1400). تبیین تعامل ارزش ویژه برند گردشگری و منظر شهری از دید گردشگران خارجی، نمونه مورد مطالعه: کلان‎شهر اصفهان. فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، 16(53)، 173 – DOI: 10.22054/tms.2021.57888.2466
  14. وحیدزادگان، فریبا، زنگی‎آبادی، علی (1399). سنجش میزان شناخت تصویری گردشگران از منظر شهری به‌منظور تبیین برند مقصد گردشگری (مورد پژوهشی: کلان‌شهر اصفهان). محیط‎شناسی، 46(3)، 559 – DOI: 10.22059/jes.2021.315896.1008102
  15. وحیدزادگان، فریبا، زنگی‏آبادی، علی (1399). بررسی نقش تصویر برند در ارزش ویژه برند گردشگری اصفهان از دیدگاه گردشگران داخلی. گردشگری و توسعه، ۱۰(۴)،63 – https://doi.org/10.22034/jtd.2021.263826.2220
  16. Ghasemi, K. (2024). Enhancing urban livability: Analyzing Tehran through equitable land use distribution. Journal of Urban Management, 13(4), 596-608. https://doi.org/10.1016/j.jum.2024.06.005
  17. Hatami, A., Sasanpour, F., Asadzadeh, H., & van Bodegom, P. M. (2023). Scenario analyses to reach smart sustainability in Tehran. Journal of Urban Management, 12(4), 385-397. https://doi.org/10.1016/j.jum.2023.09.002
  18. Inkinen, T., Heikkonen, M., Makkonen, T., & Rautiainen, S. (2024). Multilayered spatial categories in tourism marketing and branding. Journal of Destination Marketing & Management, 31, 100867. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2024.100867
  19. Jiang, C., Jiang, T., Lai, Z., Ou, X., & Gou, L. (2025). Optimization of the wellness path in China’s cultural and recreational tourism industry: A data-driven framework for health-focused travel plans. Systems and Soft Computing, 7, 200207. https://doi.org/10.1016/j.sasc.2025.200207
  20. Molaei Qelichi, M., Safdari Molan, A., & Murgante, B. (2023). Investigating the drivers of knowledge-based growth management using fuzzy MICMAC: A case study in Iran. Sustainability, 15(4), 3704. https://doi.org/10.3390/su15043704
  21. Pellokila, I. R., Lamoren, D. S., & Otemusu, R. (2024). The effect of city branding on tourism business through city image as a moderating variable. In Proceedings of the International Conference on Applied Science and Technology on Social Science 2023 (iCAST-SS 2023)(pp. 335-342). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/978-2-38476-202-6_40
  22. Verances, J., Rusmiatmoko, D., & Afifodin, M. A. (2024). Sustainable tourism and city branding: Balancing growth and authenticity. Journal of City: Branding and Authenticity, 2(1), 86-104. https://doi.org/10.61511/jcbau.v2i1.2024.910
  23. Zheng, C., & Liao, S. (2023). Evolutionary dynamics of the city brand influence of top ten global cities: Characteristics analysis driven by global news big data and intelligent semantic mining. Cities, 141, 104481. https://doi.org/10.1016/j.cities.2023.104481

صفحه اصلی

اعضای هئیت تحریریه

ارسال مقاله

هزینه بررسی مقاله ها

تماس با ما