فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری

ارائه مدل برندسازی کویر مرنجاب به عنوان مقصد مکمل: با تأکید بر پتانسیل های ورزشی-تفریحی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مجتبی ارشادیان 1
کریم زهره وندیان 2
زینب مندعلیزاده 2

1 گروه مدیریت ورزشی، دانشکد علوم ورزشی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

2 گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

https://doi.org/10.22054/tms.2025.88482.3115
چکیده
هدف این پژوهش، ارائه مدل کیفی برندسازی کویر مرنجاب به عنوان مقصد مکمل گردشگری با تأکید بر گردشگری ورزشی-تفریحی است. با توجه به نوظهور بودن ترکیب مفاهیم برندسازی، مقصد مکمل و گردشگری ورزشی، روش تحقیق کیفی مبتنی بر نظریه داده بنیاد با رویکرد اشتراوس و کوربین بر روی 16 نفر از خبرگان علمی-اجرایی استفاده شد تا یک چارچوب تئوریک جدید از داده‌های تجربی استخراج گردد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق گردآوری و تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش منجر به ارائه یک مدل پارادایمی شامل پنج دسته عوامل شد: شرایط علی (مانند پتانسیل خاص و ماجراجویانه کویر)، شرایط زمینه‌ای (مانند قوانین حمایتی)، شرایط مداخله‌ای (مانند سیاست‌های دولتی)، راهبردها (مانند ایجاد هویت منحصربه‌فرد) و پیامدها (مانند منافع اقتصادی و افزایش گردشگران). این مدل توسعه‌یافته، ارزش افزوده نظری قابل توجهی به ادبیات برندسازی مقصد اضافه می‌کند و چارچوبی عملیاتی برای مدیران جهت ارتقاء جایگاه کویر مرنجاب در اکوسیستم گردشگری کشور فراهم می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

برندسازی مقصد
گردشگری ورزشی
مقصد مکمل
کویر مرنجاب
نظریه داده بنیاد
موضوعات

عنوان مقاله English

Developing a Model for Branding Maranjab Desert as a Supplementary Destination: An Emphasis on Sport-Recreational Potential

نویسندگان English

Mojtaba Ershadian 1
karim zohrevandian 2
Zeinab Mondalizadeh 2
1 Department of Sports Management, Faculty of Sports Sciences, Arak University, Arak, Iran
2 Department of Sports Management, Faculty of Sports Sciences, Arak University, Arak, Iran
چکیده English

This research aims to develop a qualitative model for branding Maranjab Desert as a supplementary tourism destination, emphasizing sports and recreational tourism. Given the emergent nature of combining concepts like destination branding, supplementary destination, and sports tourism, a qualitative research methodology based on Grounded Theory, following the Strauss and Corbin approach, was employed. Data were collected and analyzed through in-depth interviews with 16 academic and executive experts to derive a novel theoretical framework from empirical data. The findings resulted in a comprehensive paradigmatic model comprising five clusters of factors: Causal Conditions (e.g., unique potential), Contextual Conditions (e.g., supportive regulations), Intervening Conditions (e.g., governmental policies), Strategies (e.g., establishing a unique identity), and Consequences (e.g., economic benefits and increased tourist flow). This developed model adds significant theoretical added value to the destination branding literature and provides an operational framework for managers seeking to enhance Maranjab Desert’s position within the national tourism ecosystem.

کلیدواژه‌ها English

Destination Branding
Supplementary Destination
Sports Tourism
Maranjab Desert
Grounded Theory
  1. ابراهیم‌زاده، عیسی، کاظمی‎زاد، شمس‌اله، اسکندری‌ثانی، محمد (1390). برنامه‌ریزی استراتژیک توسعه گردشگری با تأکید بر گردشگری مذهبی (مطالعه موردی: شهر قم). پژوهش‌های جغرافیای انسانی (پژوهش‌های جغرافیایی)، 43(76)، 115-141. https://jhgr.ut.ac.ir/article_24498.html
  2. بهاران، پوریا، فروغی‎پور، حمید، آقایی، نجف (1400). طراحی مدل توسعه گردشگری ورزشی با تأکید بر عوامل طبیعی (مطالعه موردی: استان لرستان). مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، 20(51)، 255-272. https://faslname.msy.gov.ir/article_433.html
  3. بهاری، جعفر، کروبی، مهدی، جهانیان، منوچهر، قادری، اسماعیل (1400). طراحی مدل برندینگ مقصدهای گردشگری ورزشی (مطالعه موردی: منطقه شمالی استان البرز). فصلنامه برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 11(44)، 71-82. https://doi.org/10.22034/jgeoq.2021.128859
  4. تجری، میترا (1402). گردشگری، نیاز جامعه امروزی. اولین همایش ملی گردشگری خلاق: فرصت‎ها و چالش‎ها، علی‎آباد. https://civilica.com/doc/2064344
  5. حسینی، سیده‌ سمیه، غلامی، یونس، صیدالی، محسن، اسکندری‏ثانی، محمد (1402). بررسی نقش میانجی تصویر مقصد گردشگری بر رابطه میان ریسک‌های ادراک‌شده و تمایل به بازدید مجدد: گردشگران کویر مرنجاب. جغرافیا و توسعه ناحیه‌ای، 21(3)، 233-261. https://doi.org/10.22067/jgrd.2023.83063.1295
  6. ربانی، رومینا، جلالی، سیدمهدی، مهرمنش، حسن (1398). برنامه‎ریزی راهبردی برندسازی شهری در صنعت گردشگری. فصلنامه مطالعات مدیریت شهری، 11(38)، 47-58. https://sanad.iau.ir/Journal/ums/Article/824630
  7. رضایی‏سرخایی، فیروزه، سایبانی، حمیدرضا، سوادی، مهدی (1401). تدوین مدل مدیریت مقصد گردشگری با تأکید بر ورزش‌های ساحلی، مطالعه موردی : شهرهای ساحلی هرمزگان. گردشگری شهری، 9(1)، 18-31 . https://doi.org/10.22059/jut.2022.338450.1009
  8. رهبری، سمیه، گودرزی، ابوالفضل (1396). بررسی و اولویت‎بندی جاذبه های گردشگری ورزشی استان اصفهان. گردشگری شهری، 4(2)، 98-81. https://doi.org/10.22059/jut.2017.224088.277
  9. زنده­بودی، مهدی، شتاب‏بوشهری، ناهید، خطیبی، امین (1400). مدل کیفی توسعه گردشگری ورزشی ماجراجویانه در استان خوزستان. مطالعات راهبردی ورزش جوانان، (54)، 193-211. https://faslname.msy.gov.ir/article_481.html
  10. زهره‎وندیان، کریم، شیروانی، طهماسب، توکلی‏قلعه ‏تکی، مرضیه . (1403). تدوین الگوی توسعه گردشگری ورزشی از طریق برندسازی ورزش‌های ماجراجویانه در استان چهارمحال و بختیاری. پژوهش ‏های فیزیولوژی و مدیریت در ورزش، 16(4)، 43-63. https://doi.org/10.22034/spmi.2024.414423.2516

11.  ضرغام‌بروجنی، حمید، صداقت، مریم (1397). مدل فرآیندی توسعه پایدار گردشگری جمهوری اسلامی ایران (نظریه‏ای داده‏بنیاد با تأکید بر برنامه‌های پنج‌‌ساله‌ توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی). گردشگری و توسعه، 7(3)، 25-73.   https://doi.org/10.22034/jtd.2018.146759.1489

  1. عباسی، رسول، معینی، حسین، نصیری، سمانه‌سادات (1399). شناسایی و اولویت‏بندی عوامل مؤثر بر موفقیت برندسازی گردشگری کویری، مورد مطالعه: دریاچه نمک قم. گردشگری و توسعه، 9(3)، 173-189. https://doi.org/10.22034/jtd.2019.187002.1755
  2. عمی، فاطمه، وکیل‎الرعایا، یونس (1399). تحلیل شاخص‎های مؤثر بر توسعه گردشگری کویر با تأکید بر گردشگری سلامت (مورد مطالعه: کویر مرنجاب). برنامه‎ریزی منطقه‏ای، 10(39 )، 125 -140. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22516735.1399.10.39.9.1
  3. کریمی، جواد، سلطانیان، لیلا، بجانی، ابوالفضل (1399). طراحی مدل توسعه گردشگری ماجراجویانه ورزشی براساس نظریه داده‏بنیاد. مدیریت ورزشی،  12(60)، 61-82. https://doi.org/10.22089/smrj.2019.6327.2288
  4. کاظمیان، غلامرضا، ضیایی، محمود، یاوری‏گهر، فاطمه، بابایی، یاور (1401). ارائه مدل توسعه مکمل‌گرای گردشگری با رویکرد فراترکیب. برنامه‏ریزی و توسعه گردشگری، 11(40)، 103-132. https://doi.org/10.22080/jtpd.2022.21272.3524
  5. محمدپور، صابر، رحیمی، علی (1401). شناسایی و تحلیل مؤلفه‌های مؤثر در برندسازی مقاصد گردشگری (موردپژوهی: روستای هدف گردشگری بیشه در استان لرستان). گردشگری و توسعه، 11(3). 275-289. https://doi.org/10.22034/jtd.2021.254732.2161
  6. محمدشفیعی، مجید، طبائیان، ریحانه‌السادات، توکلی، هدی (1397). تأثیر تجربه خاطره‌انگیز از مقصد گردشگری در عشق به برند مقصد با نقش میانجی هویت‌یابی مشتری با برند: مطالعه گردشگران اصفهان.گردشگری و توسعه، 7(3)، 127-141. https://doi.org/10.22034/jtd.2018.81144
  7. مرتضایی، لیلا، کلاته‌سفیری، معصومه (1399). توسعه گردشگری ورزشی با تأکید بر مناطق پنهان. پژوهش‌های کاربردی در مدیریت ورزشی، 8(4)،  75-86. https://doi.org/10.30473/arsm.2020.6806
  8. ملکی، محمدحسن،  خاشعی‌ورنامخواستی، وحید،  فتحی، محمدرضا، صفاری‌نیا، مهدی (1398). آینده‌پژوهی گردشگری مذهبی استان قم با رویکرد سناریونگاری. گردشگری و توسعه، 8(3)، 184-205. https://doi.org/10.22034/jtd.2019.173426.1660
  9. نظری‌ترشیزی، احمد، طالب‌پور، مهدی، حیدری، رضا، سعدآبادی، فائزه (1401). تأثیرگذاری رویدادهای ورزشی بین‌المللی بر برند شهری (مورد مطالعه: شهرستان بجنورد). مطالعات بازاریابی ورزشی، 3(1)، 195-72. https://doi.org/https://www.doi.org/10.34785/J021.2022.007
  10. Al-Shamari, M. A. O., Albdairi, A. T. H., & Tawafan, A. A. (2024). Study and analyse the role of branding of tourist attractions in the sustainable development of tourism. The Peerian Journal, 31, 1-13. https://www.peerianjournal.com/index.php/tpj/article/view/867
  11. Ammi, F., & Vaki Alroaia, Y. (2020). The analysis of factors influencing on developing desert tourism based on health tourism (Case study: Maranjab Desert). Journal of Regional Planning, 10(39), 125-140. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22516735.1399.10.39.9.1
  12. Awad, A. (2025). The role of digital marketing tools in promoting tourism: An applied study on online marketing strategies. Innovative Marketing, 21(2), 13-26. https://doi.org/10.21511/im.21(2).2025.02
  13. Brykova, T., Postova, V., Mazurkevych, I., Kiziun, A., & Semko, T. (2023). Social and economic potential of the EU countries' tourism and hospitality industry. Sport and Tourism Central European Journal, 6(2), 133-151. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1161739
  14. Chang, M. X., Choong, Y. O., & Ng, L. P. (2020). Local residents' support for sport tourism development: The moderating effect of tourism dependency. Journal of Sport Tourism, 24(3), 215–234. https://doi.org/10.1080/14775085.2020.1833747
  15. Chigora, F., Ndlovu, J., & Nyagadza, B. (2024). Building positive Zimbabwean tourism festival, event and destination brand image and equity: A systematic literature review. Cogent Social Sciences, 10(1), Article 2318867. https://doi.org/10.1080/23311886.2024.2318867
  16. Cho, D., & Jang, S. (2024). Effects of sports tourism on leisure satisfaction in college students. Educational Administration: Theory and Practice, 30(5), 13778-13786. https://doi.org/10.53555/kuey.v30i5.6038
  17. Costa, T., & Lima, M. J. (2018). Cooperation in tourism and regional development. Tourism & Management Studies, 14(4), 50-62. https://doi.org/10.18089/tms.2018.14405
  18. García, J. A., Gómez, M., & Molina, A. (2012). A destination-branding model: An empirical analysis based on stakeholders. Tourism Management, 33(3), 646-661. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2011.07.006
  19. Giango, M. K., Hintapan, R., Suson, M., Batican, I., Quiño, L., Capuyan, L., & Ocampo, L. (2022). Local support on sports tourism development: An integration of emotional solidarity and social exchange theory. Sustainability, 14(19), Article 12898. https://doi.org/10.3390/su141912898
  20. González-García, R. J., Añó-Sanz, V., Parra-Camacho, D., & Calabuig-Moreno, F. (2018). Perception of residents about the impact of sports tourism on the community: Analysis and scale-validation. Journal of Physical Education and Sport, 18(1), 149-156. https://doi.org/10.7752/jpes.2018.01019
  21. Joppe, M. (2018). Tourism policy and governance: Quo vadis? Tourism Management Perspectives, 25, 201-204. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2017.11.011
  22. Miranda, J., & Andueza, J. (2005). The role of sport in the tourism destinations chosen by tourists visiting Spain. Journal of Sport & Tourism, 10(2), 143-145. https://doi.org/10.1080/14775080500223561
  23. Perić, M., Vitezić, V., & Mekinc, J. (2016). Conceptualising innovative business models for sustainable sport tourism. International Journal of Sustainable Development and Planning, 11(3), 469-482. https://doi.org/10.2495/SDP-V11-N3-469-482
  24. Rangkuti, Y. A., Setyawati, H., Hartono, M., & Hidayah, T. (2024). New model of sports tourism with sustainable tourism development to increase tourist arrivals in Central Aceh Regency, Indonesia. Frontiers in Sports and Active Living, 6, Article 1421363. https://doi.org/10.3389/fspor.2024.1421363
  25. Ruiz-Real, J. L., Uribe-Toril, J., & Gázquez-Abad, J. C. (2020). Destination branding: Opportunities and new challenges. Journal of Destination Marketing and Management, 17, Article 100453. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2020.100453
  26. Sandelin, J., & Fiechtner, J. (2020). Selection process of sport tourism development strategy in Banja Vrućica SPA resort: A quantitative analysis. Journal of Sports Science and Nutrition, 1(1), 11-18. https://doi.org/10.33545/27077012.2020.v1.i1a.2
  27. Seraphin, H., Yallop, A. C., Capatîna, A., & Gowreesunkar, V. G. (2018). Heritage in tourism organisations' branding strategy: The case of a post-colonial, post-conflict and post-disaster destination. International Journal of Culture, Tourism and Hospitality Research, 12(1), 89-105. https://doi.org/10.1108/IJCTHR-05-2017-0057
  28. Smith, M., & Puczkó, L. (2015). More than a special interest: Defining and determining the demand for health tourism. Tourism Recreation Research, 40(2), 205-219. https://doi.org/10.1080/02508281.2015.1045364
  29. Yamashita, R., & Takata, K. (2021). Segmentation of active international sport tourists by destination loyalty. Journal of Sport & Tourism, 25(3), 237-251. https://doi.org/10.1080/14775085.2021.1905051
  30. Yang, J. J., Lo, H. W., Chao, C. S., Shen, C. C., & Yang, C. C. (2020). Establishing a sustainable sports tourism evaluation framework with a hybrid multi-criteria decision-making model to explore potential sports tourism attractions in Taiwan. Sustainability, 12(4), Article 1673. https://doi.org/10.3390/su12041673
  31. Yuan, J., & Jang, S. (2008). The effects of quality and satisfaction on awareness and behavioral intentions: Exploring the role of a wine festival. Journal of Travel Research, 46(3), 279-288. https://doi.org/10.1177/0047287507308322
  32. Zenker, S., Braun, E., & Petersen, S. (2017). Branding the destination versus the place: The effects of brand complexity and identification for residents and visitors. Tourism Management, 58, 15-27. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2016.10.008
  33. Zhang, J. J., Lam, E. T., & Connaughton, D. P. (2003). General market demand variables associated with professional sport consumption. International Journal of Sports Marketing and Sponsorship, 5(1), 24-46. https://doi.org/10.1108/IJSMS-05-01-2003-B003
  34. Zhang, Y., & Xie, P. F. (2019). Motivational determinates of creative tourism: A case study of Albergue art space in Macau. Current Issues in Tourism, 22(20), 2538-2549. https://doi.org/10.1080/13683500.2018.1517733
فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری
دوره 21، شماره 74
تابستان 1405
صفحه 397-340

صفحه اصلی

اعضای هئیت تحریریه

ارسال مقاله

هزینه بررسی مقاله ها

تماس با ما