فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری

شماره جاری

بر اساس شماره‌های نشریه

بر اساس نویسندگان

بر اساس موضوعات

نمایه نویسندگان

نمایه کلیدواژه ها

درباره نشریه

اهداف و چشم انداز

اصول اخلاقی انتشار مقاله

تفاهم نامه

بانک ها و نمایه نامه ها

پیوندهای مفید

پرسش‌های متداول

فرایند پذیرش مقالات

اطلاعات آماری نشریه

اخبار و اعلانات

راهنمای نگارش

فایل ها

راهنمای ثبت نام درPublons

آیین نامه نشریات علمی

شیوه نامه ارزیابی نشریات علمی

آیین نامه اجرایی قانون پیگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی

تحلیل ساختاری مدیریت منابع انسانی سبز، تعهد سبز مدیران ارشد و سرمایه فکری سبز بر رفتار دوست‌دار محیط زیست کارکنان هتل‌های استان یزد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی صنایع، دانشکد فنی و مهندسی، مجتمع آموزش عالی بم

2 کارشناسی ارشد مدیریت منابع انسانی، گروه مدیریت، دانشکده حسابداری و مدیریت، موسسه آموزش عالی امام جواد (ع)

3 استادیار گروه گردشگری و هتلداری، دانشکده گردشگری مجتمع آموزش عالی بم، ایران

4 استادیار گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، مجتمع آموزش عالی بم

چکیده

در سال‌های اخیر نگرانی‌های زیست‌محیطی متعددی به دلیل پیشرفت و توسعه سریع اقتصادی مطرح شده است. شرکت‌ها و دولت‌های مختلف اهمیت پایداری زیست‌محیطی را برای توسعه اقتصادی و اجتماعی درک کرده‌اند. هدف از انجام این پژوهش، بررسی نقش مدیریت منابع انسانی سبز در رابطه بین تعهد سبز مدیران ارشد، سرمایه فکری سبز و رفتار دوست‌دار محیط‌زیست کارکنان هتل‌های یزد است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با روش توصیفی- همبستگی انجام شده که داده‌های آن از 101 نفر از کارکنان هتل‌های استان یزد (از نمونه اولیه 160 نفری) با روش نمونه‌گیری در دسترس جمع‌آوری و با مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان داد که هم تعهد سبز مدیران ارشد و هم سرمایه فکری سبز تأثیر مثبت و معناداری بر مدیریت منابع انسانی سبز داشته‌اند، و این متغیر میانجی نیز به نوبه خود بر رفتار دوست‌دار محیط زیست کارکنان تأثیر مثبت و معناداری داشته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Structural Analysis of Green HRM, Top Management Green Commitment, and Green Intellectual Capital on Employees' Pro-Environmental Behavior in Hotels of Yazd Province

نویسندگان [English]

  • Ali Saffari Darberazi 1
  • Roya Dehghan Tezerjani 2
  • Morteza Bazrafshan 3
  • Reza Fattahi 4

1 Assistant Professor, Department of Industrial Engineering, Bam Higher Education Complex, Bam, Iran

2 Master's Degree in Human Resource Management, Department of Management, Faculty of Accounting and Management, Imam Javad Institute of Higher Education

3 Organizational Affiliation: Assissttantt Professor, Tourism and Hospitality Faculty, Higher Education Complex of Bam, Iran

4 Assistant Professor, Department of Industrial Engineering, Higher Education Complex of Bam, Bam, Iran

چکیده [English]

Abstract
In recent years, numerous environmental concerns have emerged due to rapid economic growth and development. Various companies and governments have recognized the importance of environmental sustainability for economic and social development. This study aims to investigate the role of green human resource management (GHRM) in the relationship between top management's green commitment, green intellectual capital, and employees' environmentally friendly behavior in hotels of Yazd province. The current applied research employs a descriptive-correlational method, with data collected from 101 employees of hotels in Yazd province (from an initial sample of 160) using convenience sampling. The data were analyzed through structural equation modeling. The results demonstrated that both top management's green commitment and green intellectual capital had a significant positive impact on GHRM. This mediating variable, in turn, significantly and positively influenced employees' environmentally friendly behavior.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Top Managers' Green Commitment
  • Green Intellectual Capital
  • Green Human Resource Management
  • Employees' Pro-Environmental Behaviour
مراجع
  1. استانستی، صدف، مهدی‎بیگی، نجمه (1400). تاثیر مدیریت منابع انسانی سبز بر ارتقای عملکرد محیطی بیمارستان‌ها‌‌‌‌‌؛ نقش میانجی فرهنگ سازمانی سبز. پژوهش‎های مدیریت عمومی، 14(53)، 115-140. DOI: 10.22111/jmr.2021.36095.5264
  2. بابائی، یاور، فانی، مریم (1400). اثر مدیریت منابع انسانی سبز بر رفتار شهروندی زیست‎محیطی و رفتارهای حامی محیط‎زیست کارکنان هتل. فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، 16(56)، 211-249. DOI: 10.22054/tms.2021.50812.2286
  3. حسینی‌زاده‎هرات، زهرا، معین‌الدین، محمود، حیرانی، فروغ (1399). طراحی و ارزیابی مدل رفتارهای سبز و عملکرد مالی در هتل‌های شهر یزد. حسابداری مدیریت، 47(13)، 53-70.
  4. رجبی‌پورمیبدی، علیرضا، مفتح‌زاده، الهام، کیانی، مهرداد، زمزم، فاطمه (1400). طراحی الگوی عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت زنجیره تأمین سبز بر اساس رویکرد فراترکیب و تحلیل و توسعه گزینه‌های استراتژیک (سودا). مدیریت بهره‌وری، 1(15)، 265-293. 10.30495/qjopm.2020.1873863.2549
  5. رستگار، عباسعلی، ملکی مین‎باش‎رزگاه، مرتضی، باقری‎قره‎بلاغ، هوشمند، جباری، اقبال (1399). تأملی بر مدیریت منابع انسانی سبز: نقش تعدیلگری نوجویی بازاریابی در رابطه بین درگیری کارکنان با مدیریت زنجیره تأمین سبز در صنعت هتلداری. گردشگری و توسعه، 9(3)، 235-248. DOI: 10.22034/jtd.2019.188059.1754
  6. سیفی، مینا، بختیاری‎رنانی، اعظم (1404). بررسی نقش میانجی مدیریت منابع انسانی سبز در ارتباط بین مسئولیت اجتماعی شرکت بر عملکرد صنعت هتلداری. جغرافیا و برنامه‎ریزی گردشگری، ۱۴۰۴؛۱ (۱):۱۹-۳۵.
  7. صفاری‏دربرزی، علی، مالکی‌نژاد، پوریا، ضیائیان، مهران (1400). طراحی مدل استقرار و پیاده‌سازی دانش سبز با رویکرد تلفیقی مدل‌سازی ساختاری تفسیری و معادلات ساختاری. علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 7(3)، 123-158. DOI: 10.22091/stim.2020.6169.1469
  8. عالم‎شهن‌آبادی، علی، بهرام‎زاده، محمدرضا (1401). ارزیابی رفتار مدیریت منابع انسانی سبز و آگاهی زیست‌محیطی بر رفتارهای سبز با در نظرگرفتن نقش تعدیلگر ارتقاع عملکردی سبز (مطالعه موردی: هتل بزرگ تهران). مدیریت سبز، 1(2)، 103-118. 20.1001.1.28210050.1401.1.2.7.1.
  9. فرهادی‌نژاد، محسن، صابری، عطیه، باقرنژاد حمزه‎کلائی، محمدابراهیم (1402). شناسایی و تبیین مصادیق سبزشویی در صنعت هتلداری ایران. فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، 18(61)، 35-64. DOI: 10.22054/tms.2023.72624.2807
  10. نیک‎منش، شمس‎الدین، پورکسمائی، مریم، زرجو، شبنم (1401). ارزیابی شیوه‌های مدیریت منابع انسانی سبز در بهبود عملکرد زیست‌محیطی شرکت صنایع پتروشیمی کرمانشاه. فصلنامه مدیریت منابع در نیروی انتظامی، 10(1) 20.1001.1.23455888.1401.10.1.10.9.

11.Aboramadan, M., & Karatepe, O. M. (2021). Green human resource management perceived green organizational support and their effects on hotel employees’ behavioral outcomes. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 33(10), 3199-3222. https://doi.org/10.1108/IJCHM-12-2020-1440.

12.Aftab, J., Abid, N., Cucari, N., & Savastano, M. (2023). Green human resource management and environmental performance: The role of green innovation and environmental strategy in a developing country. Business Strategy and the Environment, 32(4), 1782-1798. https://doi.org/10.1002/bse.3219

13.Al-Sabi, S. M., Al-Ababneh, M. M., Al Qsssem, A. H., Afaneh, J. A. A., & Elshaer, I. A. (2024). Green human resource management practices and environmental performance: the mediating role of job satisfaction and pro-environmental behavior. Cogent Business & Management, 11(1), 2328316. https://doi.org/10.1080/23311975.2024.2328316.

14.Ali, A. (2025). Universities as sustainability agents! Does green campus ensure green intellectual capital? A quantitative approach to the triggering role of green knowledge sharing and green innovation. Journal of Intellectual Capital, 26(1), 253-278. https://doi.org/10.1108/JIC-03-2024-0080.

15.Ali, M., Puah, C.-H., Ali, A., Raza, S. A., & Ayob, N. (2022). Green intellectual capital, green HRM and green social identity toward sustainable environment: a new integrated framework for Islamic banks. International journal of manpower, 43(3), 614-638. https://doi.org/10.1108/IJM-04-2020-0185.

  1. Alreahi, M., Bujdoso, Z., Dávid, L. D., & Gyenge, B. (2023). Green supply chain management in hotel industry: A systematic review. Sustainability, 15(7), 5622. https://doi.org/10.3390/su15075622.

17.Ardiansyah, A. H., & Karyono, O. (2024). Changes in Sharia Stock Investment Behavior by the Millennial Generation in the 5.0 Era: Analysis Using SmartPLS. In International Conference on Actual Islamic Studies, (Vol. 3, No. 1, pp. 1007-1014)

18.Bansal, P., & Roth, K. (2000). Why companies go green: A model of ecological responsiveness. Academy of Management Journal, 43(4), 717-736.https://doi.org/10.5465/1556363.

19.Bhatia, M. S., & Kumar, S. (2022). Linking stakeholder and competitive pressure to Industry 4.0 and performance: Mediating effect of environmental commitment and green process innovation. Business Strategy and the Environment, 31(5), 1905-1918. https://doi.org/10.1002/bse.2989.

20.Boltaeva, M., & Isakulova, N. (2024). Alternative socio-political strategies for solving environmental problems. In BIO Web of Conferences (Vol. 141, p. 04007). EDP Sciences, https://doi.org/10.1051/bioconf/202414104007.

21.Chadwick, C., Super, J. F., & Kwon, K. (2015). Resource orchestration in practice: CEO emphasis on SHRM, commitment‐based HR systems, and firm performance. Strategic Management Journal, 36(3), 360-376. https://doi.org/10.1002/smj.2217.

22.Dakhan, S. A., Sohu, J. M., Jabeen, A., Mirani, M. A., Shaikh, J. A., & Iqbal, S. (2020). Impact of green HRM on employee’s pro-environmental behavior: mediating role of women environmental knowledge at higher education institutions. IJCSNS International Journal Computer Science Network Security, 20(12), 202-208. https://doi.org/10.22937/IJCSNS.2020.20.12.22.

23.Darban, G., Karatepe, O. M., & Rezapouraghdam, H. (2022). Does work engagement mediate the impact of green human resource management on absenteeism and green recovery performance? Employee relations: The International Journal, 44(5), 1092-1108. https://doi.org/10.1108/ER-05-2021-0215.

24.El-Kassar, A.-N., & Singh, S. K. (2019). Green innovation and organizational performance: The influence of big data and the moderating role of management commitment and HR practices. Technological Forecasting and Social Change, 144, 483-498. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2017.12.016.

25.Fawehinmi, O., Yusliza, M. Y., Mohamad, Z., Noor Faezah, J., & Muhammad, Z. (2020). Assessing the green behaviour of academics: The role of green human resource management and environmental knowledge. International Journal of Manpower, 41(7), 879-900. https://doi.org/10.1108/IJM-07-2019-0347.

26.Febrianti, F. D., Sugiyanto, S., & Fitria, J. R. (2020). Green intellectual capital conservatism earning management, to future stock return as moderating stock return (Study of mining companies in indonesia listed on Idx for the period of 2014-2019). The Accounting Journal of Binaniaga, 5(2), 141-154. DOI: 10.33062/ajb. v5i2.407.

27.Gautam, V. (2020). Examining environmental friendly behaviors of tourists towards sustainable development. Journal of Environmental Management, 276, 111292. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2020.111292.

28.Gorai, J., Kumar, A., & Angadi, G. (2024). Smart PLS-SEM modeling: Developing an administrators' perception and attitude scale for apprenticeship programme. Multidisciplinary Science Journal, 6(12), 2024260-2024260. https://10.31893/multiscience.2024260.

29.Haldorai, K., Kim, W. G., & Garcia, R. F. (2022). Top management green commitment and green intellectual capital as enablers of hotel environmental performance: The mediating role of green human resource management. Tourism management, 88, 104431. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2021.104431.

  1. Heidari, A., Kolahi, M., Behravesh, N., Ghorbanyon, M., Ehsanmansh, F., Hashemolhosini, N., & Zanganeh, F. (2018). Youth and sustainable waste management: a SEM approach and extended theory of planned behavior. Journal of Material Cycles and Waste Management, 20, 2041-2053. https://doi.org/10.1007/s10163-018-0754-1.
  2. Irani, F., Kiliç, H., & Adeshola, I. (2022). Impact of green human resource management practices on the environmental performance of green hotels. Journal of Hospitality Marketing & Management, 31(5), 570-600. https://doi.org/10.1080/19368623.2022.2022554.

32.Jumani, Z. A., & Muhamad, N. (2023). Development and validation of key antecedents of religious brand attitude: a cross-cultural quantitative analysis using smart PLS. Journal of Islamic Marketing, 14(11), 2771-2797. https://doi.org/10.1108/JIMA-06-2022-0177.

33.Khan, M. A. S., Jianguo, D., Ali, M., Saleem, S., & Usman, M. (2019). Interrelations between ethical leadership, green psychological climate, and organizational environmental citizenship behavior: A moderated mediation model. Frontiers in Psychology, 10, 1977. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.01977.

34.Kim, Y. J., Kim, W. G., Choi, H.-M., & Phetvaroon, K. (2019). The effect of green human resource management on hotel employees’ eco-friendly behavior and environmental performance. International Journal of Hospitality Management, 76, 83-93. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2018.04.007.

35.Kline, R. B. (2023). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford publications.

36.Kong, E., & Thomson, S. B. (2009). An intellectual capital perspective of human resource strategies and practices. Knowledge Management Research & Practice, 7(4), 356-364.https://doi.org/10.1057/kmrp.2009.27.

37.Kusviansyah, F. R., & Ardi, R. (2024). Integrated Supply Chain Quality Management and an Organizational Performance Insights: A two-stage PLS-SEM and Artificial Neural Network (ANN) approach. Jurnal Indonesia Sosial Teknologi, 5(6). 10.59141/jist.v5i6.1167.

38.López-Gamero, M. D., Claver-Cortés, E., & Molina-Azorín, J. F. (2008). Complementary resources and capabilities for an ethical and environmental management: A qual/quan study. Journal of business ethics, 82, 701-732. https://doi.org/10.1007/s10551-007-9587-x.

39.Mansoor, A., Jahan, S., & Riaz, M. (2021). Does green intellectual capital spur corporate environmental performance through green workforce? Journal of Intellectual Capital, 22(5), 823-839. https://doi.org/10.1108/JIC-06-2020-0181.

40.Marrucci, L., Daddi, T., & Iraldo, F. (2021). The contribution of green human resource management to the circular economy and performance of environmental certified organisations. Journal of cleaner production, 319, 128859. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.128859.

41.Munawar, S., Yousaf, H. Q., Ahmed, M., & Rehman, S. (2022). Effects of green human resource management on green innovation through green human capital, environmental knowledge, and managerial environmental concern. Journal of Hospitality and Tourism Management, 52, 141-150. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2022.06.009.

  1. Nisar, Q. A., Haider, S., Ali, F., Jamshed, S., Ryu, K., & Gill, S. S. (2021). Green human resource management practices and environmental performance in Malaysian green hotels: The role of green intellectual capital and pro-environmental behavior. Journal of cleaner production, 311, 127504. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.127504.

43.Norton, T. A., Zacher, H., Parker, S. L., & Ashkanasy, N. M. (2017). Bridging the gap between green behavioral intentions and employee green behavior: The role of green psychological climate. Journal of organizational behavior, 38(7), 996-1015. https://doi.org/10.1002/job.2178.

44.Paulet, R., Holland, P., & Morgan, D. (2021). A meta‐review of 10 years of green human resource management: Is green HRM headed towards a roadblock or a revitalisation? Asia pacific journal of human resources, 59(2), 159-183. https://doi.org/10.1111/1744-7941.12285.

45.Sabokro, M., Masud, M. M., & Kayedian, A. (2021). The effect of green human resources management on corporate social responsibility, green psychological climate and employees’ green behavior. Journal of cleaner production, 313, 127963. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.127963.

46.Sachdeva, G., Taneja, S., & Gupta, R. (2024). The mediating role of green human resource management: analyze the impact of green commitment and intellectual capital in hotel environmental performance. Energy Efficiency, 17(5), 49. https://doi.org/10.1007/s12053-024-10229-6.

47.Sahan, U. M. H., Jaaffar, A. H. H., & Osabohien, R. (2025). Green human resource management, energy saving behavior and environmental performance: A systematic literature review. International Journal of Energy Sector Management, 19(1), 220-237. https://doi.org/10.1108/IJESM-01-2024-0013.

48.Suleman, A.-R., Nejati, M., Shafaei, A., & Redmond, J. (2025). Green human resource management practices in the hospitality and tourism industry: An integrative multilevel systematic review. Journal of Hospitality and Tourism Management, 62, 46-56. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2024.12.009.

49.Sun, X., Tian, Z., Wang, J., & Su, W. (2022). The impact of environmental commitment on green purchase behavior in China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(14), 8644. https://doi.org/10.3390/ijerph19148644.

50.Tanova, C., & Bayighomog, S. W. (2022). Green human resource management in service industries: the construct, antecedents, consequences, and outlook. The Service Industries Journal, 42(5-6), 412-452. https://doi.org/10.1080/02642069.2022.2045279.

51.Wang, C. H., & Juo, W. J. (2021). An environmental policy of green intellectual capital: Green innovation strategy for performance sustainability. Business Strategy and the Environment, 30(7), 3241-3254. https://doi.org/10.1002/bse.2800.

52.Wang, S., Li, J., & Zhao, D. (2018). Institutional pressures and environmental management practices: The moderating effects of environmental commitment and resource availability. Business Strategy and the Environment, 27(1), 52-69. https://doi.org/10.1002/bse.1983.

53.Watson, R. A., & Tidd, A. (2018). Mapping nearly a century and a half of global marine fishing: 1869–2015. Marine Policy, 93, 171-177. https://doi.org/10.1016/j.marpol.2018.04.023.

54.Yusliza, M. Y., Norazmi, N. A., Jabbour, C. J. C., Fernando, Y., Fawehinmi, O., & Seles, B. M. R. P. (2019). Top management commitment, corporate social responsibility, and green human resource management: A malaysian study International Journal, 26(6), 2051-2078. https://doi.org/10.1108/BIJ-09-2018-0283.

55.Yusoff, Y. M., Nejati, M., Kee, D. M. H., & Amran, A. (2020). Linking green human resource management practices to environmental performance in hotel industry. Global Business Review, 21(3), 663-680. https://doi.org/10.1177/0972150918779294.

فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری
دوره 20، شماره 71
مهر 1404
صفحه 125-162
فایل ها
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
آمار