نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی مسایل اجتماعی ایران.، دانشگاه کاشان، ایران

10.22054/tms.2022.69253.2740

چکیده

شاخص‌های جهانی گویای موقعیت ضعیف گردشگری ماجراجویانه ایران (میانگین کمتر از متوسط جهانی) در میان کشورهای در حال توسعه است، بنابراین، ضروری است تا نیروهای پیشران و‌ مؤثر شناسایی و ظرفیت‌های رشد گردشگری‌های خاص به ویژه از نوع ماجراجویی در ایران سنجیده شود. این پژوهش داده‌ بنیاد و کمی-کیفی، نتیجۀ تحلیل محتوای مطالعات پیشین، بررسی 10 متغیر شاخص جهانی توسعۀ گردشگری ماجراجویانه به همراه نظرخواهی از خبرگان به روش دلفی است. با رویکرد آینده‌پژوهی، سناریوهای محتمل برمبنای یافته‌ها پردازش شدند. استعاره‌های چشمه، برکه، کویر و باتلاق برای ترسیم چشم‌انداز سناریوها و به منظور توصیف و پیش‌بینی آیندۀ گردشگری ماجراجویانه در سال 1410 ارائه شد. نتایج حاصل از 4 سناریوی قوی، سازگار و محتمل حاکی از آن است که ناپایداری توسعه گردشگری ماجراجویانه در ایران با روایت باتلاق، آشکار می‌شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Prospect of Adventure Tourism in Iran with Futures Studies Approach

نویسنده [English]

  • nahid abdoli

Ph.D. Student in Sociology of Iranian Social Issues. University of Kashan, Iran.

چکیده [English]

Nowadays, adventure tourism guarantees sustainable tourism precisely because of its proximity to nature and the aim of responsible preservation of natural resources. This research explores the propellant and influencing forces on the development of adventure tourism. A practical, quantitative-qualitative, and exploratory method develops possible scenarios based on the future research approach. Data analysis was done using crass-impact balance analysis and forming a group of experts. The metaphors of headwaters, ponds, deserts, and swamps were presented to draw the vision of scenarios and to describe and predict the future of adventure tourism in 1410. The results of four robust, compatible, and probable scenarios indicate that the narrative of the swamp reveals the instability of the development of adventure tourism in Iran. Iran is very capable of becoming a destination for adventure tourism. Considering the influential role of tourism in the economy and society, corrective and targeted solutions for the sustainable development of tourism are inevitable for a hopeful future.
Introduction
Risky is the primary feature of adventure tourism. Processing data and information on the sustainable development variables, safety, natural resources, health, adventure activity resources, entrepreneurship, humanitarian, infrastructure, cultural resources, and the image of the adventure brand Adventure Tourism Development Index (ATDI) provide this possibility to by exploring and understanding assemble the course of evolution and the influence of determining factors on the sustainable development of adventure. It provides possession of researchers, policies, beneficiaries, and local communities. Thinking about the future requires specific language and techniques in order to predict the future. Scenarios can express any targeted and planned management in the form of predictable elements and uncertainties. The importance of foresight in the tourism industry has caused scenario-based planning to be referred to as the backbone of tourism (Postma, 2015, p. 46). Adventure tourism is significantly higher than the average growth rate of global tourism (Schott, 2007, p. 264). Kumar & Deshmukh (2022) predict the value of adventure tourism to reach $1,169,095 million by 2028, from $112,227 in 2020, with an annual growth rate of 20%. In this research, we show, by examining the two concepts of sustainable tourism and adventure tourism, that tourism as an intervening activity in the environment has essential effects on destination communities. Iran’s adventure tourism rank and position is a flip to investigate the reasons for inattention to this pioneer industry and to identify and narrate its compatible and probable scenarios.
Materials and Methods
The future study tries to determine the aims and values, describe the trends, and specify the conditions of realization and situations to draw different pictures of the future and evaluate and select alternative policies and plans. One of the methods of future study is scenario codification, in which two or more different scenarios or texts are usually written about the future of the subject that is most likely to occur. This research is applied, descriptive-analytical, and quantitative-qualitative. Generally, the scenario planning process is based on five steps: identification of context scenarios; recognition of influential factors; analysis of key factors; scenario production; scenario transfer (Kosow & Gaßner, 2008, p. 25). The data is a combination of a bibliographic and systematic review of tourism research in general and adventure tourism in particular. Statistical data processing and expert opinions were done by forming a Delphi panel and completing the mutual effects questionnaire. Variables were collected by examining previous research; the statistical population is the activists, employees, and tourists of the Iranian tourism industry, and the sample size consists of 12 tourism experts and activists, especially adventure tourism. The analysis of exploratory and probable scenarios through Scenario Wizard software deals with possible futures with a horizon of 1410.
Discussion and Results
The analysis of the findings was completed by using the main stages of future studies by Voros (2005). In this model, field identification and propellant forces have been obtained from the global index of adventure tourism. ATDI 2020 shows the weak position of Iran with a rank of 91 among 163 developing countries (Less than the global average). The three main factors of security and hosting, adventure, and preparation are influential in determining the index; each of these factors includes a set of variables that significantly impact the development of adventure. The Crass-Impact balance analysis method is used in scenario analysis, which is a qualitative technique for analyzing influence networks. Each variable with a range of different current situations was exposed to the four concepts of development, continuity, destruction, and crisis. In the best case, the possible and compatible scenarios obtained from the consensus of experts reflect the continuation of the current situation. Finally, an intense scenario and three scenarios with high compatibility and higher probability of occurrence were presented, indicating the continuation of the current trend and the crisis in the medium-term future. The two propellant forces of sustainable development and the image of the adventure brand form the two heads of the model due to their importance and uncertainty. The metaphors of headwater, pond, desert, and swamp were presented to draw the vision of scenarios and to describe and predict the future of adventure tourism in 1410.
Conclusions
A strong and probable scenario can be realized by predicting the swamp narrative on the horizon of 1410 unless they are replaced by a change in the attitude towards specific tourism, the social participation of the host community in the planning and development process, rational and embodied policies and most importantly, efficient reforms of out of access scenarios. Iran’s geographical conditions and economic and social characteristics are an opportunity for the future of adventure tourism. Educated, professional, and interested audiences accept many of the cultural constraints and barriers of the local community and act responsibly towards cultural resources. In the direction of the research aim, a set of policy, management, and research solutions are presented in this field. This enables tourism policies and planners to answer these two questions in the future, what will we do? Furthermore, how should we do it? Make a decision

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism Industry
  • Sustainable Tourism
  • Adventure Tourism
  • Propelling Factors of the Tourism
  • Futures Studies
احمدی فرد، نرگس؛ ده‌ده‌زاده سیلابی، پروین (1398)، تعیین پیشران‌های کلیدی مؤثر بر توسعۀ گردشگری با رویکرد آینده‌پژوهی (مطالعۀ موردی: شهرستان‌های استان مازندران)، نشریۀ جغرافیا و پایداری محیط، 9(1): 89 - 73.  
اکبری، مجید؛ طاهرپور، فاطمه؛ بوستان احمدی، وحید؛ فولادی، عاطفه (1399)، مدل‌سازی ساختاری- تفسیری عوامل مؤثر بر توسعۀ گردشگری مذهبی در ایران با رویکرد آینده‌پژوهی، فصلنامۀ گردشگری و توسعه، 9(4): 296-285.  
الداغی، زهرا؛ ابراهیمی، عبدالحمید؛ شجاعی، سامره؛ دیده‌خانی، حسین (1399)، تدوین سناریوهای توسعۀ منطقۀ گردشگری استان گلستان با رویکرد آینده‌پژوهی، جغرافیا و توسعه، 58: 72-59.  
امیری فهلیانی، محمدرضا (1399)، آینده‌پژوهی با رویکرد سناریونویسی تأثیرات جغرافیای رفتاری بر گردشگری در مواجهه با بیماری‌های واگیردار و COVID-19، فصلنامۀ مدیریت گردشگری، ویژه‌نامۀ همه‌گیری کووید 19: 216- 179.  
ایمانی، بهرام؛ رضوی، سید مختار (1399)، شناسایی پیشران‌های مؤثر بر وضعیت آیندۀ گردشگری پایدار با رویکرد آینده‌پژوهی (موردمطالعه: روستاهای بخش مرکزی شهرستان سرعین)، فصلنامۀ برنامه‌ریزی و توسعۀ گردشگری، 9(2): 90-71.  
تقوایی، مسعود؛ حسینی‌خواه، حسین (1396)، برنامه‌ریزی توسعۀ صنعت گردشگری مبتنی بر روش آینده‌پژوهی و سناریونویسی (مطالعۀ موردی: شهر یاسوج)، نشریۀ برنامه‌ریزی و توسعۀ گردشگری، 23: 30-8.  
جوان، فرهاد؛ حجت شمامی، سیروس، سیفی زاده، محمد (1400)، واکاوی پیشران‌های مؤثر بر توسعۀ گردشگری کلان‌شهر رشت مبتنی بر رویکرد آینده‌پژوهی، فصلنامۀ پژوهش‌های برنامه و توسعه، 2(6): 186-161.  
حسنی، علی؛ رحیم‌زاده، معصومه (1398)، آینده‌نگاری صنعت گردشگری در شهر تهران، نشریۀ گردشگری شهری، 6(1): 148- 135.  
خاکساری، علی؛ دهقانی، معصومه (1393). ظرفیت گردشگری ماجراجویانه در کویرهای ایران با استفاده از تکنیک (SWOT)، فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، 9(27): 1-22.   
رحیمی پور، بهاره؛ ظاهری، محمد؛ کریم زاده، حسین (1399)، شناسایی و تحلیل پیشران‌های کلیدی مؤثر بر توسعۀ پایدار گردشگری روستایی با رویکرد آینده‌پژوهی (مطالعه موردی: روستاهای هدف گردشگری شهرستان سقز)، فصلنامۀ برنامه‌ریزی و توسعۀ گردشگری، 9(35): 90-111.  
رسال‌ور، ناصر؛ پناهی، علی؛ ولی‌زاده، رضا (1399)، آینده‌پژوهی مدیریت سیستمی گردشگری کلان‌شهر تبریز با تأکید بر رویکرد حکمروایی شایسته، فصلنامۀ جغرافیا و آمایش شهری- منطقه‌ای، 10(35): 208- 191.  
زالی، نادر (1390)، آینده‌نگاری راهبردی و سیاست‌گذاری منطقه‌ای با رویکرد سناریونویسی، فصلنامۀ علوم سیاسی، مطالعات راهبردی، 4(54): 54-33.   
زالی، نادر، عطریان، فروغ (1395)، تدوین سناریوهای توسعۀ گردشگری منطقه‌ای بر اساس اصول آینده‌پژوهی (موردمطالعه: استان همدان)، فصلنامۀ آمایش سرزمین، 8 (1): 131-107.  
صفاری، مرجان؛ حیدری، کلثوم؛ لطیفی‌فرد، مهدی (1399)، تأثیر مشارکت پایدار در گردشگری ماجراجویانه بر توانمندسازی زنان، فصلنامۀ مطالعات مدیریت ورزشی، 12(59): 134-113.  
عبدلی، ناهید (1401)، واکاوی پیشران‌های مؤثر و تدوین سناریوهای توسعۀ گردشگری ماجراجویانه در کویر مرنجاب، فصلنامۀ گردشگری فرهنگ، 3(10): 17-28.
عبدلی، ناهید؛ نیازی، محسن؛ صادقی آرانی، زهرا (1401)، مدل ساختاری- تفسیری گردشگری پایدار ماجراجویانه در کویر مرنجاب، فصلنامۀ گردشگری و توسعه، 11 (3):  29-50.
علی‌اکبری، اسماعیل؛ پوراحمد، احمد؛ جلال‌آبادی، لیلا (1397)، شناسایی پیشران‌های مؤثر بر وضعیت آیندۀ گردشگری پایدار شهر کرمان با رویکرد آینده‌پژوهی، فصلنامۀ گردشگری و توسعه، 7(1): 178 – 156.    
فرجی، امین؛ نعمت‌پور، محمد؛ عشریه، امید (1396)، تحلیل سیستمی اثرات مثبت و منفی توسعۀ گردشگری ایران با رویکرد آینده‌پژوهی، دو فصلنامۀ مطالعات اجتماعی گردشگری، 5(9): 189-151.  
قدیری معصوم، مجتبی؛ وثوقی، لیلا (1394)، گردشگری ماجراجویانه، فصلنامۀ مطالعات مدیریت گردشگری، 8: 41-58.  
کارگر اصل زنوزی، قربانعلی؛ عزت‌پناه، بختیار؛ ولی‌زاده، رضا (1399)، شناسایی و تحلیلی بر پیشران‌های مؤثر در توسعۀ آیندۀ صنعت گردشگری تجاری با رهیافت آینده‌پژوهی (نمونه موردی: شهر جلفا)، فصلنامۀ نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، 12(2): 170-153.   
کریمی، جواد؛ سلطانیان، لیلا؛ بجانی، ابوالفضل (1399)، طراحی مدل توسعۀ گردشگری ماجراجویانۀ ورزشی بر اساس نظریۀ داده‌بنیاد، مطالعات مدیریت ورزشی، 12(60): 82-61.  
مطیعی لنگرودی، سیدحسن؛ غلامی، علی؛ محمدزاده لاریجانی، فاطمه (1397)، شناسایی و طراحی مدل عناصر آمیختۀ بازاریابی در ارتقای جایگاه گردشگری روستایی با رویکرد آینده‌پژوهی (موردمطالعه: شهرستان بابل)، فصلنامۀ پژوهش‌های روستایی، 9(3): 395-376.   
معصومی، مهدی؛ عنابستانی، علی‌اکبر؛ فاضل‌نیا؛ غریب؛ خوارزمی، امیدعلی (1400)، تحلیل پیشران‌های کلیدی اثرگذاری شاخص‌های گردشگری تجاری بر پایداری سکونتگاه‌های روستایی با رهیافت آینده‌پژوهی (مطالعۀ موردی: منطقۀ تجاری دهشیخ-سیگار استان فارس)، فصلنامۀ برنامه‌ریزی و توسعۀ گردشگری، 10(37): 7-37.  
ملکی، محمدحسن؛ خاشعی ورنامستی، وحید؛ فتحی، محمدرضا؛ صفاری‌نیا، مهدی (1398)، آینده‌پژوهی گردشگری مذهبی استان قم با رویکرد سناریونگاری، فصلنامۀ گردشگری و توسعه، 8(3): 205-184.  
موسوی، میرنجف؛ جلالیان، اسحاق؛ کهکی، فاطمه سادات (1396)، تدوین سناریوهای عوامل مؤثر بر توسعۀ گردشگری استان آذربایجان غربی با استفاده از سناریو ویزارد، نشریۀ گردشگری شهری، 4(3): 49-62.  
مهرنواز، پریسا؛ زیویار، پروانه؛ بختیار، عزت پناه (1399)، تبیین پیشران‌های مؤثر بر توسعۀ گردشگری شهرستان دماوند با رویکرد آینده‌پژوهی، فصلنامۀ نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، 13(1): 72-55.   
نصر، طاهره (1398)، شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر گردشگری در کلان‌شهر شیراز با رویکرد آینده‌پژوهی، نشریۀ پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 10(37): 66- 55 .  
نظم‌فر، حسین؛ علی‌بخشی، آمنه (1400)، آینده‌پژوهی برنامه‌ریزی توسعۀ گردشگری (نمونۀ موردی: استان اردبیل)، نشریۀ تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 23(63): 79-59.  
وندرهیدن، کیس (1391)، سناریوها هنر گفت‌وگوی راهبردی، ترجمۀ مسعود منزوی، مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی تهران، موسسۀ آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.  
ویسی، فرزاد؛ صفیاری، رسول؛ منوچهری، سوران (1398)، پیشران‌های مؤثر بر توسعه پایدار گردشگری نواحی روستایی با تأکید بر آینده‌پژوهی (موردمطالعه: بخش اورامان شهرستان سروآباد)، دوفصلنامۀ مطالعات اجتماعی گردشگری، 7(14): 72- 47.  
هولدن، اندرو (1394)، محیط و گردشگری، ترجمۀ علی موحد و رضا زارعی، تهران: انتشارات سمت.  
یعقوبی منظری، پریسا، آقامیری، سیدامیر (1396)، تعیین راهبردهای توسعۀ پایدار صنعت گردشگری ایران با استفاده از تکنیک متاسوات در راستای اهداف سند چشم‌انداز این صنعت، نشریۀ گردشگری علم و فرهنگ، 9: 86- 72.   
 Aref, F. G, S. Aref, F. (2010), Tourism Development in Local Communities: As a Community Development Approach, Journal of American Science, 6(2), 155- 161.   
Beames, S., Mackie, C., & Attencio, M. (2019). Adventure and Society. Basingstoke: Palgrave Macmillan.  
Beckman, E. (2013). The Impact of Motivations and Enduring Involvement in an Adventure Tourism Setting (Unpublished Doctoral Dissertation). University of Tennessee, Knoxville.   
Beedie, P. (2003). Mountain Guiding and Adventure Tourism: Reflections on the Choreography of the Experience. Leisure Studies, 22(2), 147-167.   
Beedie, P. (2014). International Adventure Conference Sogndal: Book of adventure. Fort William: ATRA.    
Bentley, T. A., & Page, S. J. (2001). Scoping the Extent of Adventure Tourism Accidents. Annals of Tourism Research, 28(3), 705–726.   
Breivik, G. (2010). Trends in Adventure Sports in a Post- Modern Society. Sports in Society, 13, 260-73.   
Buckley, R. C. (2000). NEAT trends: Current Issues in Nature, Eco and Adventure Tourism. International Journal of Tourism Research, 2(6), 437–444. 
Buckley, R. (2003). Adventure Tourism and the Clothing, Fashion and Entertainment Industries. Journal of Ecotourism, 2, (2), 126-134.  
Buckley, R. (2007). Adventure Tourism Products: Price, Duration, Size, Skill, Remoteness. Tourism Management, 28, 1428–1433. 
Buckley, R. C. (2010). Adventure Tourism Management. Butterworth-Heinemann, New York, USA.   
Chang, H. M., & Huang, Y. T. (2012). Paragliding Adventure Recreation Consumers Activity Motivation, Enduring Involvement and Their Involved Behavior. Journal of International Management Studies, 7(2), 61–74.   
Dator, J. (2007). What Futures Studies Is, and Is not. University of Hawaii, Hawaii Research Center for Futures Studies. Retrieved from http://futures.hawaii.edu/publications/futures.   
Devesa, M, & other (2010). The Role of Motivation in Visitor Satisfaction, Empirical Evidence in Rural Tourism. Tourism management, (31): 547-552.   
Glenn, J. C. (2009). Introduction to the Futures Research Methods Series, in Glenn, Godet. Michel, (2008). Strategic Foresight, Lipsor Working Paper, France, Paris.   
Goodnow, J. (2018). Redefining Adventure Travel: Promoting Microa-dventure as a Beneficial, Sustainable and Accessible Travel Alternative. In Climates of Change 6th international adventure conference proceedings. Available at: http://atra.global/ wp-content/uploads/2018/03/Book-of-Abstracts-IAC2018.pdf.   
Gross, S., & Werner, K. (2017). Hut-to-hut-hiking Trails – A Comparative Analysis of Popular Hiking Destinations. In C. M. Hall, Y. Ram, & N. Shoval (Eds.), the routledge international handbook of walking (pp. 159–171). London/New York: Routlegde.  
Hall, C. M. (1989). Special Interest Travel: A Prime Frce in the Expansion of Tourism? In R. Welch (Ed.), Geography in action (81–89). Dunedin: University of Otago.   
Hall, C.M. (1994) Tourism and Politics: Policy, Power and Place, 1st ed. Wiley.  
Higgins-Desbiolles, F. (2006). More Than an “Industry”: The Forgotten Power of Tourism as a Social Force. Tourism Management, University of South Ausralian, 27 (6), 1192-1208.   
Hudson, S. (2003). Sport and Adventure Tourism. New York: The Haworth Hospitality Press.   
Humphreys, A. (2014). Microadventures. Local Discoveries for Great Escapes. New York: Harpercolins.   
Jafari, J. & Ritchie, J.R.B (1981). Toward a Framework for Tourism Education: Problems and Prospects, Editor`s page. Annals of Tourism Research, 8(1): 13-34.   
Kosow, H. & Gaßner, R. (2008). Methods of Future and Scenario Analysis, Overview, Assessment, and Selection Criteria, SSG Sozialwissenschaften, USB Köln. 
Kumar, S., & Deshmukh, R. (2022). Adventure Tourism Market. Allied Market Research, https://www.alliedmarketresearch.com/adventuretourism- market, (15 February 2022).   
Laing, J., & Frost, W. (2014). Explorer Travelers and Adventure Tourism. Bristol/Buffalo/ Toronto: Channel View Publications.   
Martelli, A. (2014). Models of Scenario Building and Planning: Facing Uncertainty and Complexity, Springer.   
Mawarni, G. & Moutinho, N. & Fernandes, O. P. & Nunes, A (2022). Factors Affecting the Adventure Tourism Development Index: A Worldwide Analysis, Advances in Tourism, Technology and Systems, 371–383.   
Miles, I. and Michael K. (2002). Practical Guide to Regional Foresight in the United Kingdom, Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities.   
Millington, K., Locke, T., & Locke, A. (2001). Occasional Studies: Adventure Travel. Travel and Tourism Analyst, 4, 65-97.   
Naidoo, P., Ramseook- Munhurrun, P., Seebaluck, N. V., & Janvier, S. (2015). Investigating the Motivation of Baby Boomers for Adventure Tourism. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 175, 244–251.   
Page, S. J., Bentley, T., &Walker, L. (2005). Scoping The Nature and Extent of Adventure Tourism Operations in Scotland: How safe are they? Tourism Management, 26(3), 381–397.   
Pan, S.-Y., Gao, M., Kim, H., Shah, K. J., Pei, S.-L., & Chiang, P.-C. (2018). Advances and Challenges in Sustainable Tourism toward a Green Economy, Science of the Total Environment, 635, 452–469.   
Pomfret, G. (2006). Mountaineering adventure tourists: A Conceptual Framework for Research. Tourism Management, 27(1), 113-123.   
Postma, A. (2015). Investigating Scenario Planning–a European Tourism Perspective. Journal of Tourism Futures, 1(1), 46-52.   
Risteskia, M. Kocevskia, J. & Arnaudov, K. (2016), Spatial Planning and Sustainable Tourism as Basis for Developing Competitive Tourist Destinations, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 44, 375-386.   
Schott, C. (2007). Selling Adventure Tourism: A Distribution Channels Perspective, International Journal of Tourism Research, 9(4), 257-74.   
Smith, J., Reid, S. and McCloskey, R. (2007). The Effectiveness of Regional Marketing Alliances: A Case Study of the Atlantic Canada Tourism Partnership 2000– 2006, Tourism Management, 29(3), 581-593.   
Taylor, S., Varley, P., & Johnston, T. (2013). Adventure Tourism: Meanings, Experience and Learning. London: Taylor & Francis.   
Trauer, B. (2006). Conceptualizing Special Interest Tourism- framework for Analysis, Tourism Management, 27 (2): 183-200.   
Sharpley, R. (2014) Host Perception of Tourism, a Review of the Research. Tourism Management, 42: 37-49.    
Sharpley, R. & Telfer, D. (2015). Tourism and Development: Concepts and Issues, 2end edition. Channel View Publications: UK.  
Slaughter, R. A. (2002). Futures Studies as a Civilizational Catalyst, Futures, 34(3–4), 349–363. https://doi.org/10.1016/S0016-3287(01)00049-0.  
Swarbrooke, J., Beard, C., Leckie, S., & Pomfret, G. (2003). Adventure Tourism: The New Frontier. Oxford: Butterworth Heinemann.  
Vinnari, M. (2014). An Introduction to Future Studies Approaches and Foresight, LYY-course, University of Eastern Finland.  
Voros. J. (2005). A Generic Foresight Process Framework, Journal of Foresight.5 (3), 10-21.  
Wearing, S. L. Stevenson, D. Young, T. (2010). Tourist Cultures: Identity, Place and the Traveler. Thousand Oaks: SAGE.  
Weaver, D. B. (2012). Sustainable Tourism, New York, Routledge.  
Weber, Karin (2001). Outdoor Adventure Tourism, A Review of Research Approaches, Annals of Tourism Research, 28 (2), 360-377.  
West, A., & Allin, L. (2010). Chancing Your Arm: The Meaning of Risk in Rock Climbing, Sport in Society, 13, 1234-8.  
Williams, P. & Soutar, N.G. (2009). Value, Satisfaction and Behavioral International in Adventure Tourism Context. Annals of Tourism Research. 36(3). 413-438.  
ADTI. (2016). Adventure Tourism Development Index: An Adventure Travel Scorecard. The 2016 report, 6th Ed. https://www.adventureindex.travel/docs/ATDI16-web.pdf.  
ADTI. (2018). Adventure Tourism Development Index: An Adventure Travel Scorecard. The 2018 report, 6th Ed.  https://www.adventureindex.travel/docs/ATDI18-web.pdf.  
ADTI. (2020). Adventure Tourism Development Index: An Adventure Travel Scorecard. The 2020 report, 6th Ed. https://www.adventuretravel.biz/research/2020-adventure-tourism-development-index   
ATTA. (2008). ATDI Data Set. Adventure Travel Trade. Association and International Institute of Tourism Studies, the George Washington University.  
 ATTA. (2013). Adventure Tourism Market Study 2013. Adventure Travel Trade Association and International Institute of Tourism Studies, the George Washington University. 
ATTA. (2014). Industry Snapshot 2014. Adventure Travel Trade Association and International Institute of Tourism Studies, the George Washington University.  
АТТА. (2018). ATDI Adventure Tourism Development Index. The 2018 report – An adventure travel scorecard. Adventure Travel Trade Association and International Institute of Tourism Studies, the George Washington University.  
ATTA. (2020). ATDI Full Ranking Data Set. Adventure Travel Trade Association and International Institute of Tourism Studies, the George Washington University.  
ATTA. (2020a). Adventure Travel Trends Snapshot. Adventure Travel Trade Association and International Institute of Tourism Studies, the George Washington University.  
Global Data (2018). Global Adventure Tourism: Insight into Key Adventure Tourism Trends and the Demands of Adventure Tourists. Global Data UK Ltd, London.  
UNFPA. (2008). International and Regional Agreements and Conventions. United Nations Population Fund. Available at: http://www.unfpa.org/gender/rights2.htm, (Accessed 30 April 2017).  
(UNWTO). (2014). Global Report on Adventure Tourism. World Tourism Organization, Spain.  
World Travel & Tourism Council (WTTC). (2020). To Recovery & Beyond: The Future of Travel & Tourism in the Wake of COVID-19. https://wttc.org/Initiatives/To-Recovery-Beyond, (16 February 2022).  
World Tourism Organization. (2010). Global Report on Women in Tourism, Available at: http:// dtxtq4w60xqpw.cloudfront.net/sites/all/files/pdf/global_report_on_women_in_tourism_pdf. (Accessed 31 May 2017).  
World Tourism Organization. (2012). Global Report on Women in Tourism, Available at: http:// dtxtq4w60xqpw.cloudfront.net/sites/all/files/pdf/global_report_on_women_in_tourism_pdf. (Accessed 31 May 2017).  
World Travel & Tourism Council (WTTC). (2021). Investing in Travel & Tourism. https://wttc.org/Reports/2021/Investing-in-Travel-and- Tourism.pdf, (15 February 2022).  
Abdoli, N, Niazi, M, Sadeqi Arani, Z. (2022). Tructural-interpretive model sustainable tourism of adventure in Maranjab desert, Journal of Tourism and Development, Accepted.
Abdoli, N. (2022). Analysis of Effective Propelling Factors and Scenarios Compile in Adventure Tourism Development of the Marnjab Desert, Journal of Tourism of Culture, Accepted.
Akbari, M, Taherpoor, F, Boustan Ahmadi, V, Foladi, A. (2021). Structural-Interpretive Modeling of Factors Affecting the Development of Religious Tourism in Iran by Future Research Approach, Journal of tourism and development, 9 (4). 285-296.
Aldagji, Z, Ebrahimi, A, Shojaei, S, Didehkhani, H. (2020). Drafing Tourism Development Scenarios for Golestan Province with Future Study Approach, Geography and Development Iranian Journal, 18 (58): 59-74.
Aliakbari, E, Marsousi, M, Jalalabadi, L. (2020). Compilation and Priority Assessment of Scenarios Affecting the Future of Sustainable Tourism inCompilation and Priority Assessment of Scenarios Affecting the Future of Sustainable Tourism in Kerman with the Futures studies Approach Kerman with the Futures studies Approach, Tourism Studies,15 (50): 35-60.
Amiri Fahlyiani, M.R (2020).Future studies with a scenario-writing approach to the effects of behavioral geography on tourism in the face of infectious diseases and COVID-19, Tourism Studies, 15 (51): 179-216.
Dadazade Silabi, P. & Ahmadifard, N. (2019). Determine the Key Factors of Tourism Development Based on Future Research Approach (Case Study: Mazandaran Province). Geography and Sustainability of Environment, 9 (30): 73-89.
Faraji Molaei, A. (2017). A Systematic Analysis of Positive and Negative Effects of IRAN Tourism Development Using a Future Study Approach, Journal of Social Studies tourism, 5 (1): 151-189.
Ghadirimasum, M, Vosughi, L. (2005). Adventure Tourism, Tourism Studies, 3 (8): 41-58.
Hasani, A, Rahimzadeh, M. (2019). Tehran Tourism industry foresight, journal of urban tourism, 6(1): 135-148.
Holden, Andrew. (2015). Environment and Tourism, Translated by Ali Mohd and Reza Zarei, Tehran, Organization for Studying and Compiling Humanities Books of Universities (Samt).
Imani, B, Razavi, S.M. (2020). Identifying the effective propelling factors on the future situation of sustainable tourism by the future studies approachCase study: Central villages of Sarein county, Journal of Tourism Planning and Development, 19 (33): 71-90.
Jalalian, E, Kahaki, F, Moosavi, M. (2018). The composition of different Scenarios of effective factors in tourism Development in Western Azerbaijan by Wizard Scenario, journal of urban tourism, 4 (3): 49-62.
Javan, F, Hojjat, S, Seyfizadeh, M. (2021).Analysis of the effective propellants of tourism development in Rasht metropolis based on future studies approach, Journal of Tourism Planning and Development, 2(2): 161-186.
Kargar Asl Zenozi, G.A, Ezzatpanah, B, Valizadeh, R. (2020). Identification and analysis of effective drivers in the future development of the commercial tourism industry with a future research approach (case study: Jolfa city), Quarterly Journal of Human Geography, 17 (2): 153-173.
Karimi, J, Soltanian, L, Bejani, A. (2020). Designing the Model of the Development of Adventure Sports Tourism: Grounded Theory, Journal of Sport Management Review, 12 (60): 61-82.
Khaksari, A, Dehghani, M. (2014). Potential of Adventure Tourism in Iran deserts Using S.W.O.T. Analysis Model, 9 (27): 1-22.
Maleki, M.H, Khasehi Varnamkhasti, V, Fathi, M.R, Saffarinia, M. (2019). Future Studies of Religious Tourism of Qom Province based on Scenario Planning Approach, Journal of tourism and development, 8 (3): 184-205.
Masoumi, M, Anabestani, A, Fazelnia, Gh, Kharazmi, O. (2021). Spatial Analysis of the Impact of Commercial Tourism on Sustainable Development of Rural Areas (Case Study: Dehshikh – Cigar Business Area on Lamerd County), Arid regions Geographic Studies, 10 (40): 53-74.
Mehrnavaz, P, Zivyar, P, Ezat Panah, B. (2021). Explanation of effective propellants on tourism development of Damavand city with approach future study, Quarterly Journal of Human Geography, 13 (1): 56-72.
Motiei Langroodi, S.H, Gholami, A, Mohammadzadeh Larijani, F. (2018). Identification and designing of marketing mix elements to promote rural tourism using a prospective approach: A case study of Babol County, Journal of Rural Research, 9 (3): 376-395.
Nasr, T. (2019). Identification of Key Factors Affecting on the Shiraz City Tourism with a Future Studies Approach, Research and Urban Planning, 10 (37): 55-66.
Nazmfar, H, Alibakhshi, A. (2021). Future Studies of Tourism Development Planning (Case study: Ardabil province), Journal of Applied Researches in Geographical Sciences, 21 (63): 59-79.
Rahimipour, B, Zaheri, M, Karimzadeh, H. (2021). Identification and analysis of key drivers affecting the sustainable development of rural tourism with a future research approach. (Case Study: Tourism Destination Villages – Saqez county), Journal of Tourism Planning and Development, 9 (35): 90-111.
Resalvar, N, panahi, Ali, Valizadeh, R. (2020). Future Studies of Tourism Systematic Management in Tabriz Metropolis Emphasizing the Good Governance Approach, 10 (35): 191-208.
Saffari,M, Heidari, K, Latifi Fard, M. (2020).The Effect of Enduring Involvement in Adventure Tourism on Women’s Empowerment, Journal of Sport Management Review, 12 (59). 113-134.
Taghvaei, M, Hosseinekhah, H. (2018). Tourism Development Planning Based on Futures Studies and Scenario Case Study: Yasouj, Journal of Tourism Planning and Development, 6 (23): 8-30.
Vaisi, F, Safiari, R, Manouchehri, S. (2020). Effective Drivers on the Sustainable Development of Rural Tourism with an Emphasis on Futures Studies (Awraman district of Sarvabad city), Journal of Social Studies tourism, 7 (2): 47-72.
Vander Heijden, Kees. (2012). Scenarios: the art of strategic conversation, 2nd.ed, translated by Masoud Manzavi, Tehran, Defense Industries Educational and Research Institute. Defense Science and Technology Future Research Center.
Yaghobi, P, Aghamiri, O. (2018). Identifying the Sustainable Development Strategies of Tourism Industry in Iran by Meta- Swot Methodology and provide appropriate solutions, Commercial Surveys, 15 (86): 1-15.
Zalli, N. (2012).Strategic Foresight and regional policy with emphasis on scenario planning approach, Journal of Strategic Studies, 14 (4): 33-54.
Zali, N, Atrian, F. (2016). Presentation of Tourism Regional Development Scenarios Based on the Principles of Futures Studies (Case: Hamadan Province), Town And Country Planning, 8 (1): 107-131.