نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران
2 دانشجوی دکتری گردشگری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران.
چکیده
هدف پژوهش، مدلسازی روابط علّی میان محرکهای چندحسی، ویژگیهای فضاییـمعمارانه، مؤلفههای ادراکیـاحساسی و فرهنگیـاجتماعی با حس تعلق به مکان در بافت تاریخی یزد است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر راهبرد اکتشافی است و با استفاده از روش نگاشت شناختی فازی انجام شد. دادهها از طریق قضاوت ۱۷ خبره گردآوری و ۱۵ مفهوم در چهار لایه تحلیلی شناسایی شد. یافتهها نشان داد شبکه نهایی شامل ۵۲ رابطه مستقیم با تراکم ۰.۲۴۸ است و مؤلفههای «مصالح بومی و شیوه ساخت»، «سازمان فضایی درونگرا» و «حس اصالت و هویت» بیشترین مرکزیت را دارند. نتایج شبیهسازی نیز نشان داد فرسایش لایههای فضاییـمعمارانه و فرهنگیـاجتماعی بیشترین اثر کاهنده را بر حس تعلق دارد. نتیجه پژوهش بیانگر آن است که تقویت حس تعلق در یزد مستلزم صیانت همزمان از ماده، فضا، معنا و تعامل اجتماعی است.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Cognitive mapping of the causal relationships of multisensory stimuli and the sense of belonging to a place in the historical context of Yazd
نویسندگان [English]
- Hamed Fallah Tafti 1
- Seyedeh Atefeh Tasnim 2
1 Associate Professor, Department of Management, Faculty of Humanities, University of Science and Arts, Yazd, Iran
2 PhD student in Tourism, Faculty of Humanities, University of Science and Arts, Yazd, Iran.
چکیده [English]
This study aims to model the causal relationships among multisensory stimuli, spatial–architectural attributes, perceptual–emotional components, socio-cultural factors, and place attachment in the historic fabric of Yazd. The research is applied in purpose and exploratory in strategy, using the fuzzy cognitive mapping method. Data were collected through the judgments of 17 experts, and 15 concepts were identified within four analytical layers. The findings show that the final network contains 52 direct relationships with a density of 0.248. “Indigenous materials and construction methods,” “inward-oriented spatial organization,” and “sense of authenticity and identity” had the highest centrality scores. The simulation results further indicate that the erosion of spatial–architectural and socio-cultural layers has the strongest negative effect on place attachment. The study concludes that strengthening place attachment in Yazd requires the simultaneous preservation of material authenticity, spatial coherence, cultural meaning, and social interaction.
کلیدواژهها [English]
- Multisensory tourism
- place attachment
- Yazd historic fabric
- fuzzy cognitive mapping
- destination management
)