نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• فاطمه درخشان

استادیار جامعه شناسی دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی. تهران. ایران

چکیده

گردشگری یکی از مهم‌ترین اشکال مصرف فرهنگی، بازتابی از عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. این پژوهش با بهره‌گیری از چارچوب ترکیبی از نظریه‌های تمایز بوردیو، مبادله و اقتصاد تجربه، نقش سرمایه اقتصادی و فرهنگی را در شکل‌دهی الگوهای سفر بررسی کرد. مطالعه با رویکرد کمی و روش پیمایش انجام شد. جامعه آماری شامل شهروندان بزرگسال کشور بود و نمونه‌ای ۱۱۴۷ نفری از ۳۱ استان با نمونه‌گیری چندمرحله‌ای انتخاب شد. داده‌ها با پرسشنامه محقق‌ساخته گردآوری و با آزمون‌های آماری تحلیل شد. نتایج نشان داد الگوهای سفر پاسخ‌گویان عمدتاً داخلی، خانوادگی و مبتنی بر خودرو شخصی است. بین سرمایه اقتصادی و فرهنگی با نوع مقصد، شیوه حمل‌ونقل و نوع اقامت رابطه معنادار مشاهده شد و افراد دارای سرمایه بالاتر، سفرهای متنوع‌تر و خدمات رسمی بیشتری را برگزیدند. در مجموع، رفتار گردشگری بازتاب موقعیت اجتماعی و دسترسی به منابع است و توجه به نابرابری‌ها می‌تواند به توزیع متوازن‌تر فرصت‌های سفر کمک کند.

کلیدواژه‌ها

• سرمایه اقتصادی
• سرمایه فرهنگی
• الگوهای سفر
• گردشگران داخلی
• جامعه‌شناسی گردشگری

موضوعات

• جامعه شناسی گردشگری

عنوان مقاله [English]

Sociological Analysis of Tourism Patterns in Iran: The Role of Economic and Cultural Capital on Travel Patterns

نویسنده [English]

• Fatemeh Derakhshan

Assistant Professor, Department of Sociology, Faculty of Social Sciences, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Tourism, a significant form of cultural consumption, reflects various economic, social, and cultural factors. Drawing on an integrated framework of Bourdieu’s theory of distinction, social exchange, and the experience economy, this study examined the role of economic and cultural capital in shaping travel patterns. A quantitative survey design was employed. The population consisted of adult citizens nationwide, from whom a sample of 1,147 individuals across 31 provinces was selected through multi-stage sampling. Data collected via a researcher-designed questionnaire were analyzed using statistical tests. Findings showed respondents’ travel patterns were predominantly domestic, family-oriented, and reliant on private vehicles. Significant relationships were observed between capital levels and destination type, transport, and accommodation, with higher capital individuals opting for more diverse trips and formal services. Overall, tourism behavior reflects social position and access to resources, suggesting that addressing inequalities may contribute to more equitable travel opportunities.

کلیدواژه‌ها [English]

• Economic Capital
• Cultural Capital
• Travel Patterns
• Domestic Tourists
• Sociology of Tourism