نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مهلا رضایی ¹
• اسماعیل قادری ²

¹ دانشجوی دکتری، دانشکده گردشگری، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

² دانشیار، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران/ ایران

چکیده

هدف این پژوهش ارائه مدلی نظام‌مند از کاربرد فناوری‌های هوشمند در مقصدهای زیارتی است. پژوهش حاضر با روش فراترکیب و بر پایه پروتکل سندلوسکی و باروسو انجام شد. بدین منظور، ۱۸ مقاله معتبر از پایگاه‌های اسکوپوس، وب‌آوساینس و گوگل‌اسکالر در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که کاربرد فناوری‌های هوشمند در سه سطح خرد، میانی و کلان قابل دسته‌بندی است. در سطح خرد، فناوری همزمان هم موجب تسهیل سفر، شخصی‌سازی تجربه و افزایش رضایت زائر می‌شود و هم ممکن است به کمرنگ‌شدن جنبه‌های معنوی و فردی‌شدن زیارت بینجامد. در سطح میانی، فناوری به عنوان ابزاری ضروری برای مدیریت جمعیت، افزایش ایمنی و بهبود خدمات‌رسانی در مقصدهای زیارتی عمل می‌کند. در سطح کلان، فناوری می‌تواند به توسعه اقتصادی، گسترش دسترسی عادلانه و تعاملات فراملی کمک کند؛ اما در عین حال، خطر تغییر ماهیت زیارت و کمرنگ‌شدن ابعاد معنوی آن را نیز به همراه دارد.

کلیدواژه‌ها

• فناوری‌های هوشمند
• مقاصد زیارتی
• فراترکیب
• تجربه زیارتی

عنوان مقاله [English]

Developing a model for the application of smart technologies in pilgrimage destinations using the meta-synthesis method

نویسندگان [English]

• Mahla Rezaei ¹
• Esmaeil Ghaderi ²

¹ PhD student, Faculty of Tourism, University of Tehran, Tehran, Iran.

² Associate Professor, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabatabaei University, Tehran/Iran.

چکیده [English]

The aim of this study is to present a systematic model of the application of smart technologies in pilgrimage destinations. The research was conducted using a meta-synthesis method based on the Sandelowski and Barroso protocol. For this purpose, 18 peer-reviewed articles published between 2010 and 2025 were selected from Scopus, Web of Science, and Google Scholar. The findings indicate that the application of smart technologies can be categorized into three levels: micro, meso, and macro. At the micro level, technology facilitates travel, personalizes experiences, and enhances pilgrim satisfaction, while potentially weakening spiritual aspects and individualizing pilgrimage practices. At the meso level, technology functions as an essential tool for crowd management, safety enhancement, and service improvement. At the macro level, it can support economic development, equitable access, and transnational interactions, but may also alter the essence of pilgrimage and diminish its spiritual dimensions.

کلیدواژه‌ها [English]

• Smart technologies
• pilgrimage destinations
• meta-synthesis
• pilgrimage experience