رقابت‌پذیری مقصد گردشگری: تحلیل اهمیت- عملکرد (مورد مطالعه: شهر یزد و شهر شیراز)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت جهانگردی، دانشگاه علامه طباطبائی

2 دکتری مدیریت گردشگری گروه مدیریت جهانگردی، دانشگاه علامه طباطبائ

3 دکتری مدیریت گردشگری گروه مدیریت جهانگردی، دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

همگام‌شدن با روندهای جهانی و کسب مزیت رقابتی مستلزم این است که مقصدهای گردشگری راهبردهای خود را بر اساس شناخت اهمیت ویژگی‏های رقابت ‏پذیری مقصد و عملکرد خود در این زمینه تدوین نمایند. در پژوهش حاضر، رویکرد IPA برای ارزیابی اهمیت فعالیت‏های مختلف جهت کسب مزیت رقابتی در مدیریت مقصد و بررسی عملکرد دو مقصد یزد و شیراز مورد استفاده قرارگرفته‏است. نتایج نشان داد که از دید خبرگان، در هر دو مقصد حدود نیمی از معیارها با اهمیت اندک و عملکرد ضعیف، اولویت پایینی برای اختصاص منابع دارند. بر اساس میانگین امتیازهای مرتبط با اهمیت، در شهر یزد ابعاد «مدیریت بحران»، «بازاریابی»، «تغییرات اقلیمی»، «آموزش گردشگری و مهمان‌نوازی»، «توسعه پایدار» و «توسعه محصول و نوآوری» و در شهر شیراز ابعاد «تغییرات اقلیمی»، «بازاریابی»، «مدیریت بحران»، «توسعه پایدار»، «توسعه محصول و نوآوری» و «آموزش گردشگری و مهمان‌نوازی» به ترتیب از بااهمیت‌ترین تا کم‌اهمیت‌ترین ابعاد مربوط به رقابت‌پذیری مقصد شناخته شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Tourism Destination Competitiveness: An Importance-Performance Analysis of Yazd and Shiraz

نویسندگان [English]

  • Mohammad Reza Farzin 1
  • Fatemeh Shekari 2
  • fatemeh Azizi 3
1 Assistance Professor, Department of Tourism Management, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University
2 Allameh Tabataba'i University
3 Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University
چکیده [English]

Keeping up with global trends and gaining competitive advantage requires that tourism destinations determine their strategies based on the recognition of the importance of their competitive features and performance. In the present study, the IPA approach was used to assess the importance of various activities for gaining competitive advantage in destination management and the performance of two destinations of Yazd and Shiraz. The results showed that, from experts view, in both destinations, about half of the criteria with low importance and poor performance were in the lowest priorities for allocating resources. Based on the average points of importance in Yazd, the dimensions of "crisis management", "marketing", "climate change", "tourism and hospitality education", "sustainable development" and "product development and innovation" and in the city of Shiraz dimensions of "climate change", "marketing", "crisis management", "sustainable development", "product development and innovation", and "tourism and hospitality education" were identified from the most important to the least important aspects of destination competitiveness, respectively.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Destination competitiveness
  • Importance-Performance Analysis
  • Yazd
  • Shiraz
ایمانی خوش‌خو، محمدحسین، نادعلی‌پور، زهرا و پورجم، افسانه. (1393). «بررسی جایگاه ایران در بین کشورهای اسلامی، از منظر شاخص رقابت‌پذیری گردشگری»، اولین همایش بین‌المللی علمی- راهبردی توسعه گردشگری جمهوری اسلامی ایران چالش‌ها و چشم‌اندازها.

باقری، مسلم، شجاعی، پیام، کیانی، مهرداد. (1395). «ارائه مدل تفسیری ساختاری شاخص‏های رقابت‏پذیری سفر و گردشگری. مطالعه موردی: استان فارس». مجله برنامه‏ریزی و توسعه گردشگری، سال 5، شماره 18، 157-137.

جعفرتاش، برزین و پویان‌زاده، نسترن. (1394). «ارزیابی و اولویت‌بندی شاخص‌های رقابت‌پذیری صنعت گردشگری ایران»،فرآیند مدیریت و توسعه، دوره 28، شماره 3.

قادری، اسماعیل. (1393). مقدمه‏ای بر جغرافیای جهانگردی ایران. تهران: انتشارات مهکامه

نادعلی‌پور، زهرا. (1392). «ارزیابی کیفیت مدیریت مقصد گردشگری از دیدگاه مزیت رقابتی مطالعه موردی: منطقه چابهار»، فصلنامه گردشگری دانشگاه علم و فرهنگ، سال اول، شماره 1، 1-17.

Anderson, B. A. (2006). “Crisis management in the Australian tourism industry: Preparedness, personnel and postscript”. Tourism Management, 27(6), 1290-1297.

Bahar, O., & Kozak, M. (2007). “Advancing Destination Competitiveness Research”. Journal of Travel & Tourism Marketing, 22, 61-71.

Botti, L., & Peypoch, N. (2013). “Multi-criteria ELECTRE method and destination competitiveness”. Tourism Management Perspectives, 6, 108-113.

Chu, R.K.S., & Choi, T. (2000). “An importance-performance analysis of hotel selection factors in the Hong Kong hotel industry: a comparison of business and leisure travelers”. Tourism Management, 21, 363-377.

Cooper, C., Wheeller, B., & Ruhanen, L. (2012). Tourism Education: Quo Vadis?.  In Singh, T. V. (Ed.). Critical debates in tourism (Vol. 57). Channel View Publications.

Crouch, G. I. (2010). “Destination Competitiveness: An Analysis of Determinant Attributes”. Journal of Travel Research. doi:10.1177/0047287510362776

Crouch, G. I., & Brent Ritchie, J. R. (1999). “Tourism, Competitiveness and Societal Prosperity”. Journal of Business Research, 44(3), 52-137.

Deng, W.J. (2008). “Fuzzy importance-performance analysis for determining critical service attributes”. International Journal of Service Industry Management, 19(2), 252-270.

Dwyer, L., & Kim, C. (2003). “Destination Competitiveness: Determinants and Indicators”. Current Issues in Tourism, 6(5), 369-414.

Dwyer, L., Cvelbar, L. K., Edwards, D., & Mihalic, T. (2012). “Fashioning a destination tourism future: The case of Slovenia”. Tourism Management, 33, 305-316.

Dwyer, L., Dragićević, V., Armenski, T., Mihalič, T., & Cvelbar, L. K. (2014). “Achieving destination competitiveness: an importance–performance analysis of Serbia”. Current Issues in Tourism.

Dwyer, L., Edwards, D., Mistilis, N., Roman, C., & Scott, N. (2009). “Destination and enterprise management for a tourism future”. Tourism Management, 63–74.

Dwyer, L., Forsyth, P., & Dwyer, W. (2010). Tourism Economies and Policy. Bristol: Channel View Publications.

Dwyer, L., Forsyth, P., & Rao, P. (2000). “The price competitiveness of travel and tourism: a comparison of 19 destinations”. Tourism Management, 21, 9-22.

Dwyer, L., Mellor, R., Livaic, Z., Edwards, D., & Kim, C. (2004). “Attributes of destination competitiveness: a factor analysis”. Tourism Analysis, 9, 1-11.

Enright, M. J., & Newton, J. (2004). “Tourism destination competitiveness: a quantitative approach”. Tourism Management, 25, 777–788.

Fathi Vajargah K, Pardakhtchi MH, Abolghasemi M, Mohammad Hadi F. (2011). “Quality assurance in training based on the importance/performance analysis model”. Iranian Quarterly of Education Strategies, 4(2), 57-65.

Greenwood, V. A., & Dwyer, L. (2015). “Consumer protection legislation: A neglected determinant of destination competitiveness?”. Journal of Hospitality and Tourism Management, 24, 1-8.

Gomezelj, D. O., & Mihalicˇ, T. (2008). “Destination competitiveness—Applying different models, the case of Slovenia”. Tourism Management, 29, 294–307.

Kitcharoen, K. (2004). “The Importance - Performance Analysis of Service Quality in Administrative Department of Private Universities in Thailand", ABAC Journal, 24(3), 20-46.

Komppula, R. (2014). “The role of individual entrepreneurs in the development of competitiveness for a rural tourism destination–A case study”. Tourism Management, 40, 361-371.

Kozak, M., Baloğlu, S., & Bahar, O. (2009). “Measuring Destination Competitiveness: Multiple Destinations Versus Multiple Nationalities”. Journal of Hospitality Marketing & Management, 19(1), 56-71.

Lee, C., & King, B. (2009). “A determination of destination competitiveness for Taiwan's hot springs tourism sector using the Delphi technique”. Journal of Vacation Marketing, 15, 243-257.

Prajogo, D.I., & McDermott, P. (2011). “Examining competitive priorities and competitive advantage in service organisations using Importance-Performance Analysis matrix”. Managing Service Quality, 21(5), 465-483.

Sharpley, R. & Telfer, D. J. (2008). Tourism and Development in the Developing World. Routledge.

UNWTO. UNWTO Tourism Highlits; 2017 edition.

Wang, S., & Xu, H. (2015). “Influence of place-based senses of distinctiveness, continuity, self-esteem and self-efficacy on residents' attitudes toward tourism”. Tourism Management, 47, 241-250.

Wong, M.S., Hideki, N., & George, P. (2011). “The Use of Importance-Performance Analysis (IPA) in Evaluating Japan's E-government Services”. Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, 6(2), 17-30.

WEF.  Travel and Tourism Competitiveness Report 2017. Retrieved JAN 9, 2018, from http://reports.weforum.org/travel-and-tourism-competitiveness-report-2017/

Zhang, H., Gu, C. L., Gu, L. W., & Zhang, Y. (2011). “The evaluation of tourism destination competitiveness by TOPSIS & information entropy–A case in the Yangtze River Delta of China”. Tourism Management, 32(2), 443-451.

Zehrer, A., & Hallmann, K. (2015). “A stakeholder perspective on policy indicators of destination competitiveness”. Journal of Destination Marketing & Management.

Zhou, Y., Maumbe, K., Deng, J., & Selin, S. W. (2015). “Resource-based destination competitiveness evaluation using a hybrid analytic hierarchy process (AHP): The case study of West Virginia”. Tourism Management Perspectives, 15, 72–80.