اولویت ‌بندی و تعیین روابط بین شاخص‌های سنجش پایداری توسعه گردشگری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی گروه مدیریت جهانگردی دانشگاه یزد

2 کارشناس ارشد مدیریت جهانگردی/گرایش بازاریابی، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت تولید و عملیات،دانشکده مدیریت دانشگاه تهران

چکیده

برای کسب اطمینان از پایداری توسعه گردشگری، استفاده از فنون و روش‌های عملی ارزیابی پایداری موردتوجه قرار گرفته‏است. بررسی نتایج پژوهش‌های گذشته نشان می‌دهد که در هیچیک به روابط و میزان اهمیت این شاخص‌ها نسبت به یکدیگر توجهی نشده‌است. بنابراین هدف از انجام این پژوهش، شناسایی شاخص‌های سنجش پایداری توسعه گردشگری و تعیین اولویت هریک از شاخص‌ها بوده‌است. پژوهش حاضر به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و جامعه آماری آن شامل اساتید دانشگاهی رشته گردشگری و مدیران درگیر در فعالیت‌های گردشگری بوده‌اند. برای تجزیه و تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده از تکنیک‌های دلفی فازی، فرایند تحلیل شبکه‌ای فازی و دیمتل فازی استفاده شده است. نتایج به دست آمده نشان داده‌است که در میان 6 عامل اصلی، عامل اقتصادی با وزن 415/0، مهمترین شاخص در سنجش پایداری گردشگری به شمار می‌رود. همچنین شاخص‌های اقتصادی به عنوان تاثیرگذارترین و شاخص‌های فرهنگی به عنوان تاثیرپذیرترین شاخص‌ها در سنجش پایداری توسعه گردشگری، تعیین شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Prioritizing and Determining the Relationships of Tourism Development Sustainability Measuring Indexes

نویسندگان [English]

  • Ali Delshad 1
  • Farzaneh Abohashem Abadi 2
  • Iman Ghasemian 3
1 Lecturer of Manegement Turism Yazd University, Yazd, Iran
2 ** Master of Tourism Marketing Management, University of Tehran, Tehran, Iran, Faculty of Management
3 *** Ph.D. student of Production Management and Operations, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

To ensure the sustainability of tourism development, the use of techniques and practical methods for evaluating sustainability has been considered. The results of previous studies indicate that the relationship and significance of these indexes have ever been considered. Therefore, the purpose of this research was to identify the indexes of assessing the sustainability of tourism development and determining the priority of each factor, as well. The descriptive-analytical method was used as the research methods. The statistical population included the tourism professors and managers involved in tourism activities. Fuzzy Delphi, Fuzzy Network Analysis Process and Fuzzy DEMATEL techniques have been used to analyze the data. The obtained results have indicated that among the six main factors, the economic factor with a weight of 0.415 is the most important index in measuring tourism sustainability. Also, economic and cultural indexes as the most influential and effective ones have been determined in assessing the sustainability of tourism development, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sustainability of Tourism Development
  • Assessment Indexes
  • Fuzzy Delphi Technique
  • Fuzzy Network Analysis Process
  • Fuzzy DEMATEL Techniques
  • Prioritizing

امراللهی‏بیوکی، ناهید؛ نظری‏دهقی، اعظم. (1394). اثرات تصویر ذهنی گردشگران شهر اصفهان بر توسعه گردشگری پایدار آن. فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، سال دهم، شماره 31 ، پاییز 1394، صفحات 129 -103.

رضوانی، محمدرضا. (1388). توسعه گردشگری روستایی (با رویکرد گردشگری پایدار)، انتشارات سمت، تهران.

رکن الدین افتخاری، ع.؛ مهدوی، د.؛ پورطاهری، م. (1390). ارزیابی پایداری گردشگری در روستاهای تاریخی فرهنگی ایران با تأکید بر پارادایم توسعه پایدار گردشگری. فصلنامه مطالعات گردشگری، 14، 39.

سامانی، ن. ا.؛ بدری، س.؛ و سلمانی، م. (1392). ارزیابی گردشگری پایدار روستایی مورد شناسی: بخش سامان- شهرستان شهرکرد. فصلنامه جغرافیا و آمایش شهری- منطقه ای، 1، 29–48.

شارپلی، ریچارد؛ تلفر، دیوید جی. (1391). برنامه‌ریزی توسعه‌ی گردشگری در کشورهای در حال توسعه، مترجمین: حمید ضرغام بروجنی و همکاران، انتشارات مهکامه، چاپ اول، تهران.

ضیایی، محمود؛ عزیزی، عذرا. (1393). راهنمای تدوین و کاربرد شاخص‌های ارزیابی توسعه پایدار گردشگری، نشر علوم اجتماعی، چاپ اول، تهران.

علیزاده، ه.؛ فیروزی، م.؛ اجزاشکوهی، م.؛ و نقیبی، س. ن. (1392). سنجش و ارزیابی شاخص‌های پایداری در صنعت توریسم در شهر اهواز. برنامه ریزی و امایش فضا، 17(2).

محسنی، ر. (1388). گردشگری پایدار در ایران: کارکردها، چالشها و راهکارها. مجله علمی پژوهشی فضای جغرافیایی، 9(28)، 149–171.

یاری حصار، ا.؛ و حیدری ساربان، و. (1394). سنجش و ارزیابی چرخۀ حیات گردشگری پایدار روستایی (مطالعۀ موردی: بررسی تطبیقی روستاهای واقع در محورهای گردشگری استانهای تهران و البرز). مجلّة پژوهش و برنامه ریزی روستایی، 4(4)، 41–57.

Abdullaev, Akhmad. (2004). Rural Tourism and Sustainable Development in Hookkaido, Candidate for the Degree of Master, Division of Urban and Environmental Engineering, PP. 162-165.

Blances, f.Gonzelez, M. Lozano-oyola, M. Perez, F. (2010). The assessment of sustainable tourism: application to Spanish coastal destinations. Available; from: WWW.Elsevier.com/locate/ecolind.

Fennel D. (2003). Ecotourism. Abingdon New York.

Getz, K., (2008). Urban Tourism and That Concept to Urban Development, Urban Development and Challenge Conference, UK.

Hall,C. M. & lew, A. A. (1999) Sustainable tourism; a geographical perspective.New York, Longman.

Hardy, A.; Beeton, R. J.; Pearson, L. (2002). Sustainable tourism: An overview of the concept and its position in relation to conceptualisations of tourism. Journal of Sustainable Tourism, 10(6), 475-496.

Hsu, Y.-L.; Lee, C.-H.; Kreng, V. B. (2010). The application of Fuzzy Delphi Method and Fuzzy AHP in lubricant regenerative technology selection. Expert Systems with Applications, 37(1), 419–425.

Ko, J. T. (2001). Assessing progress of tourism sustainability. Annals of Tourism Research, 28(3), 817-820.

Ko,T. G. (2005) Development of a tourism sustainability assessment procedure: a conceptual approach; Tourism management, 26: 431-445, Available from:

WWW.Sciencedirect.com.

Mason, M. C. & Der Ven der Borg J. (2002). Sustainable Tourism Development in Rural Areas, The case if the Dolomite Basin, Italy, PP. 2

Reihanian, A., Mahmood, N. Z. B., Kahrom, E., & Hin, T. W. (2012). Sustainable tourism development strategy by SWOT analysis: Boujagh National Park, Iran. Tourism Management Perspectives, 4, 223–228

Tubb, K. N. (2003). An evaluation of the effectiveness of interpretation within Dartmoor National Park in reaching the goals of sustainable tourism development. Journal of Sustainable Tourism, 11(6), 476-498.

UNWTO. (2016). Tourism Highlights. 2015 Edition.

Van der Duim, V. R. (2005). Tourismscapes: an actor-network perspective on sustainable tourism development. Wageningen Universiteit (Wageningen University). PP.164-165

World Bank. (2004). A Report of Tourism Landscape in Developing Country, World Bank Press.

Zargham Boroujeni, H. & Nikbin, M. (1391/2012). Assessing the sustainability of tourism development on the island of Capri Tourism. Growth and Sustainable Development Research Journal, 12(2), 137-168. [In Persian]