نقش مناسبات شهرو روستا در توسعه گردشگری روستایی ( مطالعه موردی: بخش گلبهار - شهرستان چناران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه پیام نور

چکیده

مناسبات شهر و روستا تاثیرات فراوانی بر سکونتگاه­های روستایی دارد. شهرها مرکز انباشت سرمایه و جریان‌های فضایی هستند. همچنین روستاها در مقابل به عنوان مراکز گردشگری برای ساکنان شهری به شمار می‌روند. به صورتی که گردشگری فرصتی برای بهره مندی از توان­های محیطی روستایی است که شکوفایی اقتصادی را نیز برای روستاها به همراه دارد. این تحقیق با روش توصیفی – تحلیلی انجام شده است. در این بررسی بر مبنای روش کوکران 165 نمونه بررسی انتخاب شده است. تحلیل روابط متغیرها و جهت شناسایی ابعاد اثرگذاری مناسبات شهر و روستا بر گردشگری روستایی از مدل ساختاری و تحلیل مسیر استفاده شده است. نتایج مدل تحلیل مسیر نشان می‌دهد که افزایش مناسبات شهر و روستا باعث گسترش خانه‌های دوم، ایجاد شغل و تحول اقتصادی در سکونتگاه­های روستایی شده و در افزایش رضایتمندی روستاییان نقش مؤثری دارد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Rural-Urban Relationships in Rural Tourism Development The case study: Golbahar District-Chenaran County

چکیده [English]

The rural-urban relationships have a considerable effect on rural settlements. Cities are centers of capital accumulation and social flows. In contrast, rural settlements are also considered as tourism centers of urban residents as it provides an opportunity to use rural natural potentials which bring economic prosperity and development for them. In this research, it has been used descriptive–analytical method. The sample population includes 165 households using Cochran method. It has been used structural model and path analysis to analyze the relationships among variables and also to identify the affecting aspects of rural-urban relationships on rural tourism. The results of path analysis model indicate that increasing rural-urban relationships have led to the development of second homes, jobs and economic development in rural settlements and play an important role in increasing their satisfactions as well.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Economic Development
  • Natural Capabilities
  • Second Homes
  • Rural-Urban Relationships
  • Rural Tourism
اردستانی، محسن(1387). مبانی گردشگری روستایی. انتشارات دانشگاه تهران.

اکبریان رونیزی، سعیدرضا، بدری، سید علی( 1394). سنجش پایداری گردشگری در روستاهای هدف گردشگری مطالعه موردی: شهرستان سپندان. پژوهش‌های روستایی، شماره 1، صص 193-167.

باباخانزاده، ادریس و لطفی، صدیقه(1391). ارزیابی آثار گردشگری بر روستای قوری قلعه. مطالعات مدیریت گردشگری، سال هفتم، شماره 81:20-116.

بهبودی، هدی(1389). بررسی کارکردهای اقتصادی ـ اجتماعی قنات در دستیابی به توسعه ی پایدار روستایی. فصلنامه ی نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی، سال هفتم، شماره 63:27-57.

رضوانی، محمدرضا(1387). توسعه گردشگری روستایی با رویکرد گردشگری پایدار. انتشارات دانشگاه تهران.

رکن الدین افتخاری، علیرضا، مهدوی، داوود و پورطاهری، مهدی(1390). ارزیابی پایداری گردشگری در روستاهای تاریخی فرهنگی ایران با تاکید بر پارادایم توسعه پایدار گردشگری. مطالعات مدیریت گردشگری، شماره 39:14-1.

زبردست، اسفندیار(1377). مفاهیم و مبانی نظری رویکرد عملکرد شهری در توسعه روستایی. مجله مسکن و انقلاب، شماره 8 : 21-7.

شارپلی، ریچارد(1380).گردشگری روستایی. ترجمه: رحمت الله منشی زاده، تهران: نشر منشی.

شریف زاده، ابوالقاسم و مرادنژاد، ، همایون( 1381). توسعه پایدار و گردشگری روستایی. ماهنامه اجتماعی اقتصادی جهاد، خرداد و تیر شماره 251-250 :55-52.

ظاهری، محمد(1390) . تحلیلی بر تأثیرات متقابل فضایی کلانشهر تبریز و روستاهای خوابگاهی پیرامون با تأکید بر مهاجرت معکوس و عوامل تأثیرگذار بر آن. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، (3)26، 188-170.

عابسی، سعید، شمس الهی، سارا و شاه طهماسبی، اسماعیل (1392). بررسی کارایی نسبی مدیریت گردشگری استا­ن­های کشور در برنامه سوم و چهارم توسعه. راهبرد اقتصادی، سال دوم، شماره هفتم.

قادری، زاهد(1383). اصول برنامه ریزی توسعه ی پایدار گردشگری روستایی. تهران: انتشارات سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور.

قره نژاد، حسن(1388). اقتصاد و سیاست گذاری توریسم. تهران، انتشارات مانی.

محمودی، سمیه، رنجبریان، بهرام، فتحی، سعید( 1394) توسعه مدل تصویر ذهنی گردشگران بالقوه از مقصد گردشگری ایران، فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، 29 ، 44-21.

مرکز آمار ایران (1390). فرهنگ آبادی‌های شهرستان چناران.

مهندسان مشاورDHV (1371). رهنمودهایی برای برنامه ریزی مراکز روستایی.ترجمه : جواد میر، انتشارات جهاد سازندگی.

نجارزاده، محمد، نعمت الهی، مجید(1395).بررسی عوامل موثر بر توسعه گردشگری روستایی در راستای پایداری وتوسعه جوامع محلی در مناطق نمونه گردشگری. فصلنامه علمی پژوهشی و بین المللی انجمن جغرافیای ایران، سال چهاردهم، شماره49.

یاری حصار، ارسطو، باختر، سهیلا (1395).ارزشیابی شاخص‌های گردشگری پایدار روستایی از منظر جامعه محلی و گردشگران، مطالعه موردی: شهرستان نیر)، فصلنامه برنامه ریزی منطقه ای، سال 6، شماره 22، صص121-134.

Anderson, E., Bakir, A. & Wickens, E. (2015). Rural tourism development in Connemara, Ireland. Tourism Planning and Development, 12, 73-86.

Antosova, Gabriela (2013) Multidisciplinary determinants of cultural rural development, Electronic  International  Interdisciplinary Conference, September، No. 2-Issues 6.

Briedenhann, Jenny and Eugenia Wivkens (2004) .Tourism routes as a tool for the Economic development of rural areas-vibrant hope or impossible dream? . Tourism Management, Vol.25.

Chin، C.H., Lo, M.C.، Sougan , P. & Nair, V.( 2014) Rural Tourism Destination Competitiveness: A Study on Annah Rais Longhouse Homestay, Sarawak, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 144, PP. 35-44.

Dwyer, L., Edwards, D., Mistilis, N., Roman, C. and Scott, N.(2009). Destination and enterprise management for a tourism future, Tourism Management, (30) 2, 63-74.

Elliott, A.(1997) Politics and public sector management London, Routledge , tourism,No1,p.2.

Ezeuduji, Ikechukwu (2013) .Strategic event- based rural tourism development for sub-saharan Africa, Current Issues in Tourism ,London, UK.

Iorio,Monica, Corsale, Andrea (2010).Rural tourism and livelihood strategies in Romania, Journal of Rural Studies, Vol .26, Issue 2, Pages 152-162.

Nikolich, R, Stefanovich, V. Azemovich, N. (2012) .Economic Valorization of Rural Tourism (Suva Planina – A Mountain in South –Eastern Serbia)، Economics Management Information Technology, Vol. 1, No.2.

Radac, A.B., Csosz, I., Iulianamerce, I., Matias, C.C & Dobra, C.I. (2012). The benefits of rural tourism. In sustainable rural development, International Scientific Symposium, Timisoara, Romania, 14(4), 369-372.

Sharpley, R. (2004). Tourism and the countryside, In A. Lew, C.M, Hall, & Williams, A. (Eds.) A companion to tourism,Oxford, Blackwell, pp. 374-386.

Stefanovich, V. (2010). Economics of tourism, Faculty of Science, Nis.

Zhang ,XueMing. (2012). Research on the Development Strategies of Rural Tourism in Suzhou based on SWOT analysis. Vol 16, 1295- 1299, Energy Procedia, Elsevier;