ارزیابی نگرش جامعه میزبان به توسعه گردشگری در مناطق روستایی

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی توریسم، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان

3 استادیار دانشگاه هنر اصفهان

چکیده

گردشگری یک فعالیت مبتنی بر منبع است و وابستگی مستقیمی به جاذبهها و خدمات دارد، اما در عین حال توسعه
موفقیت آمیز آن مستلزم پذیرش گردشگر توسط جوامع میزبان، بویژه در مناطق روستایی است. بنابراین درک
واکنش جامعه محلی و عوامل مؤث ر بر آن ، د ر راستا ی مشارک ت و حمایت مطلوب جامعه روستایی از توسعه
گردشگری امری ضروری به شمار میآید
.
هدف این پژوهش، شناخت ادراک جامعه محلی نسبت به پیامدهای
توسعه گردشگری در میان ساکنین روستای دماب، از توابع دهستان مهردشت در نجفآباد اصفهان بوده است. با مرور
 
برخی از متون موجود، عمدهترین شاخصهای ارزیابی نگرش جوامع میزبان به توسعه گردشگری و پیامدهای آن در
 
حوزههای مختلف محیطی، کالبدی، اقتصادی و اجتماعی، شناسایی و با طراحی و اعتبارسنجی پرسشنامهای، دادههای
 
مورد نیاز از طریق مصاحبه با ساکنین روستا گردآوری شد. مطابق نتایج حاصل از ارزیابی نگرش مردم محلی، توسعه
 
گردشگری تأثیرات مثبت گستردهتری بر کالبد و تا حدی وضعیت اقتصادی ساکنین روستا داشته است، اما پیامدهای
 
آن در زمینههای محیطی و اجتماعی، منفی و شدیدتر ارزیابی گردیده است. مثبت بودن ارزیابی جامعه محلی نسبت به
 
تأثیرات اقتصادی و کالبدی میتواند ناشی از کوتاه مدت بودن بروز و ادراک این تأثیرات باشد، در حالیکه تأثیرات
 
منفی در حوزههای حساسترِ محیطی و اجتماعی، در بلندمدت میتواند تأثیرات مثبت آن را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
 
لذا برنامهریزی برای مواجهه و مقابله منطقی با این تأثیرات، اقدامی لازم و ضروری ب ه نظ ر میرسد، در غی ر این
 
صورت، چشمانداز توسعه گردشگری در این روستا چندان روشن و خوشبینانه نخواهد بود.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

a

نویسندگان [English]

  • Abas Ameni 1
  • samera bakhti 2
  • farhad babajamali 3
چکیده [English]

a

منابع

آریانپور، آزاد ( 1392 ).

ساماندهی جاذبههای ژئوتوریستی (

مطالعه موردی غار قوری

قلعه

 

 

 

)، پایاننامه کارشناسی ارشد، رشته جغرافیا و برنامهریزی توریسم (استاد راهنما:

مسعود تقوایی)، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان.

 

افشارپور، فرزانه ( 1390 ).

 

 

بررسی تأثیرات توسعه توریسم و چشم انداز آینده آن (

مطالعه

موردی: منطقه باغبهادران

 

 

 

). پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی توریسم

(استاد راهنما: عباس امینی)، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان،

 

اصفهان.

 

باباخانزاده، ادریس و لطفی، صدیقه ( 1391 ). ارزیابی اثرات گردشگری بر روستای قوری

 

.81- قلعه،

 

 

مطالعات مدیریت گردشگری

، سال 7، شماره 2، صص: 116

بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان اصفهان ( 1382 ).

 

 

طرح هادی روستای دماب

(کارشناسان

طرح: احسان اله باقری و الهام خرمی).

 

پاپلی یزدی، محمدحسین و سقایی، مهدی ( 1389 ).

 

 

گردشگری ( ماهیت و مفاهیم

).

انتشارات سمت، تهران.

 

تقدیسی زنجانی، سیمین و دانشور عنبران، فاطمه ( 1386 ). توریسم روستایی، تصویری

 

، مجازی یا الگویی حقیقی در برنامهریزی روستایی،

 

 

جغرافیا و توسعه ناحیهای

، شماره 8

.179- صص 192

 

تولایی، سیمین، ریاحی، وحید، افراخته، حسن و شعبانی، احمد ( 1392 ). بررسی توانمندی

 

 

 

-

 

ها و راهکارهای توسعة گردشگری روستایی در بخش کهک استان قم،

 

پژوهشهای

 

.103-

جغرافیای انسانی

، دوره 45 ، شماره 4، صص: 118

جمعهپور، محمود و کیومرث، نرجس ( 1391 ). بررسی اثرات گردشگری بر داراییها و

 

فعالیت های معیشتی مردم در چارچوب معیشت پایدار گردشگری (مطالعه موردی:

 

.87- روستای زیارت)،

 

 

مطالعات مدیریت گردشگری

، سال 7، شماره 71 ، صص: 119

رضایی، روحالله، حسینی، سید محمود، رنجبران، پریسا و صفا، لیلا ( 1390 ). ارزیابی اثرات

 

منفی توسعه گردشگری در روستای ابیانه استان اصفهان با استفاده از مدل تحلیل عاملی.

 

.28-

 

 

فضای گردشگری

، شماره 1، صص 40

رضوانی، محمدرضا، اکبریان رونیزی، سعیدرضا، رکنالدین افتخاری، عبدالرضا و بدری،

 

سیدعلی ( 1390 ). تحلیل مقایسهای آثار اقتصادی گردشگری خانههای دوم با

 

 

ارزیابی نگرش جامعه میزبان به توسعه گردشگری ... 103

گردشگر ی روزان ه ب ر نواحی روستای ی ب ا رویکر د توسع ه پایدا ر (مطالع ه موردی:

شهرستان شمیرانات، استان تهران)،

پژوهشهای روستایی

، سال 2، شماره 4، صص: 62

.35

 

 

 

 

رضوانی ، محمدرضا و صفایی، جواد ( 1384 ). گردشگری خانه های دوم و اثرات آن بر

نواحی روستایی: فرصت یا تهدید (مورد: نواحی روستایی شمال تهران).

 

پژوهشهای

جغرافیایی

 

 

 

، .109- شماره 54 ، صص 121

رفیعی دارانی، هادی و براتی، جواد ( 1393 ). نقش صنعت گردشگری در ایجاد اشتغال در

 

- استان خراسان رضوی،

 

 

مطالعات مدیریت گردشگری

، سال 8، شماره 25 ، صص 134

.109

 

رکن الدین افتخاری، عبدالرضا و قادری، اسماعیل ( 1381 ) . نقش گردشگری در توسعه

 

، روستایی (نقد و تحلیل چارچوب های نظریه ای)،

 

 

فصلنامه مدرس

، دوره 6، شماره 2

.23- صص 40

 

ریاحی، وحید و مهرعلی تبار فیروزجانی، مرتضی ( 1393 ). بررسی آثار محیطی گردشگری

 

بر سکونتگاههای روستایی (مورد: روستاهای کوهپایهای شهرستان بابل)،

 

 

جغرافیا

، سال

.147- 12 ، شماره 40 ، صص: 160

 

سجادی، اشرف و احمدی، فاطمه ( 1392 ). ارزیابی اثرات گردشگری روستایی شهرستان

 

، فومن از دیدگاه جامعه روستایی،

 

 

مطالعات مدیریت گردشگری

، سال 8، شماره 23

.155- صص 175

 

ضیایی، محمود، امینبیدختی، علیاکبر و قربانی، فاطمه ( 1392 ). ارزیابی ظرفیت جامعه

 

محلی برای توسعه پایدار گردشگری،

 

 

مطالعات مدیریت گردشگری

، سال 8، شماره

.59- 24 ، صص 88

 

طالب، مهدی، ب خشیزاده، حسن و میرزایی، حسین ( 1387 ). مبانی نظری مشارکت اجتماع

 

روستایی در برنامهریزی گردشگری روستایی در ایران،

 

 

روستا و توسعه

، سال 11 ، شماره

.25- 4، صص 52

 

عبداله زاده، غلامحسین، شریف زاده، ابوالقاسم و عربیون، ابوالقاسم ( 1392 ). بررسی

 

پیامدهای گسترش گردشگری در نواحی روستایی: مطالعه موردی روستای زیارت در

 

.15- استان گلستان.

 

 

جغرافیا و برنامه ریزی محیطی

، سال 24 ، شماره 4، صص 32

 

104 فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری- سال دهم- شماره 30 - تابستان 1394

.( عزمی، آئیژ، ایمانی، بهرام و محمدجانی، مرتضی ( 1389 دیدگاه ساکنان روستای وکیل

 

-

 

آباد نسبت به سودمندی گردشگری برای مردم محلی.

جغرافیا و برنامهریزی محیطی

،

.105- دوره 21 ، شماره 4، صص 116

 

علیزاده، کتایون ( 1382 ). اثرات حضور گردشگران بر منابع زیست محیطی، بخشطرقبه

 

.55- در شهرستان مشهد.

 

 

پژوهشهای جغرافیایی

، شماره 44 ، صص 70

علیقلی زاده فیروزجایی، ناصر، بدری، سیدعلی و فرجی سبکبار، حسنعلی ( 1386 ). نگرش

 

جامع ة میزبا ن ب ه اثرات محیط ی و اقتصاد ی گردشگر ی د ر نواح ی روستای ی (مطالعه

 

.1- موردی: بخش مرکزی نوشهر).

 

 

روستا و توسعه

، سال 10 ، شماره 1، صص 22

قادری، اسماعیل، عزتی، عزت الله و حسینپور، شکوفه ( 1390 ). بررسی توسعه گردشگری

 

روستایی در بخش آسارا شهرستان کرج،

 

 

فصلنامه جغرافیایی سرزمین

، سال 8، شماره

.17- 31 ، صص: 30

 

کاویانی، محمدرضا، حلبیان، امیرحسین و شبانکاری، مهران ( 1386 ). بررسی تأثیر تغییر

 

- اقلیم و پیامدهای آن بر صنعت توریسم،

 

 

انسان و محیط زیست

، شماره 15 ، صص 45

.32

 

مهدوی، مسعود، قدیری معصوم، مجتبی و قهرمان، نسرین ( 1386 ). اثرات گردشگری بر

 

، توسعه روستایی با نظر سنجی از روستاییان دره کن و سولقان،

 

 

روستا و توسعه

، سال 11

.39- شماره 2، صص 60

 

 

Ahammed, S.S. (2010).

Impact of tourism in Cox’s Bazar, Bangladesh. MSc Thesis, North South University, Bangladesh.

Akca, H. (2006). Assessment of rural tourism in Turkey using SWOT

analysis.

Journal of Applied Sciences 6 (13): 2837-2839.

Arntzen, J., Setlhogile, T., and Barnes, J. (2007).

Rural livelihoods, poverty reduction, and food security in Southern Africa: Is CBNRM the answer? Washington, DC: International Resources Group.

Breidenhann, J. and Wickens, E. (2004). Tourism routes as a tool for the economic development of rural areas vibrant hope or impossible dream?

Tourism Management 25(1): 71- 79.

Byrd, E., Bosley, H. and Dronberger, M. (2009). Comparisons of stakeholder perceptions of tourism impacts in rural eastern North Carolina.

Tourism Management 30 (1): 693-703.

Eghbali, N., Bakhshandeh Nosrat, A. and Alipour, K. (2011). Effect of positive and negative rural tourism (case study: rural Semnan province).

Journal of Geography and Regional planning 2: 63-76.

Fossati, A. and Panella, G. (2000). Tourism and sustainable development: a theoretical framework. In: A, Fossati, & G.