تحلیل تطبیقی برنامه ریزی فضایی توسعه مقصد های گردشگری روستایی در کشورهای ایران، پرتغال، صربستان و ترکیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، جغرافیا و آمایش کیفیت محیطی مناطق روستایی، دانشگاه فردوسی، مشهد

2 عضو هیئت‌علمی، گروه جغرافیای انسانی، دانشگاه فردوسی، مشهد

3 عضو هیئت‌علمی، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی،‌ دانشگاه فردوسی، مشهد.

4 عضو هیئت‌علمی، گروه جغرافیای انسانی، دانشگاه تهران، تهران‌.

10.22054/tms.2020.32183.1924

چکیده

تجربیات دهه­های گذشته در کشور­های جهان، نشان‌دهنده این است که توجه به گردشگری، یکی از مهم‌ترین بخش­های اقتصادی و ارتباطی دولت‌هاست؛ از همین رو، سیاست­های مختلفی را به‌منظور توسعه گردشگری و زیر بخش­های آن در ابعاد ملی، منطقه­ای و محلی به کار گرفته­اند. هدف از این پژوهش، تحلیل تطبیقی برنامه­ریزی فضایی گردشگری ایران با کشورهای ترکیه، صربستان و پرتغال است تا از تجربیات این کشورها برای کاهش نقاط ضعف و بهبود توسعه گردشگری از جمله گردشگری روستایی کشور بهره گرفته شود. نوع تحقیق، بنیادی و روش مورد استفاده، تطبیقی با تحلیل کیفی بر اساس شیوه تحلیل محتوا است.برای گردآوری اطلاعات از مطالعات کتابخانه­ای (­اسنادی) بهره گرفته شده است. یافته­های تحقیق نشان داد که موفقیت کشورهای ترکیه، صربستان و پرتغال در زمینه برنامه­ریزی فضایی گردشگری، از طریق انطباق برنامه­ها و ایجاد همگرایی و مشارکت بین دپارتمان برنامه­ریزی فضایی گردشگری در سطوح مختلف ملی، منطقه­ای و محلی (­روستایی) در جهت توسعه گردشگری نقش هدایتگری- تسهیلگری را به کار گرفته و با دادن اختیار به ایالت­ها در برنامه­های قانونی و سیاست­های توسعه گردشگری، نقش­های راهبردی را لحاظ کرده­اند؛ اما کشور ایران در سطح ملی به دلیل نگرش و تفکر ساختار متمرکز در برنامه­ریزی و نگرش بخشی به برنامه­ها با مشکلاتی مواجه است. در سطح منطقه­ای نیز با مشکلاتی مانند، عدم استقلال و اختیار قانونی و سیاسی مدیران منطقه­ای در برنامه­های گردشگری و در سطح محلی با مشکلاتی مانند، ­عدم حق اختیار قانونی به نماینده محلی و عدم مشارکت راهبردی در زمینه برنامه­ریزی فضایی مقصدهای گردشگری روستایی روبه­رو است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative analysis of spatial planning of tourist destinations development With emphasis on rural areas

نویسندگان [English]

  • ahmad roumiani 1
  • Hamid Shayan 2
  • Sojasi Qeidari Hamdollah 3
  • Mohammad Reza Rezvani 4
1 Firdousi Mashhad
2 Ferdowsi University Of Mashhad
3 Ferdowsi University Of Mashhad
4 Professor at Tehran University
چکیده [English]

The experiences of past decades in countries around the world show that attention to the tourism sector is one of the most important economic and communication sectors of governments. Governments have implemented various policies to promote tourism and its sub-sectors at national, regional and local levels. The purpose of this study is a comparative analysis of Iranian Tourism Spatial Planning with Turkey, Serbia, and Portugal to use their experiences to reduce weaknesses and improve tourism development including rural tourism. This is fundamental research and the method used in this study is a comparative qualitative analysis based on the content analysis method. Library studies (documents) were used for data gathering.
The research findings show that Turkey, Serbia, and Portugal succeed in spatial tourism planning by adapting programs and building convergence and partnerships between the spatial planning department at different national, regional and local (rural) levels. Tourism development has taken the lead - facilitating role, and taking strategic roles into account by empowering states in their legal plans and policies for tourism development. But at the national level, Iran is having problems because of the attitude and thinking of centralized planning and a partial attitude to the plans. At the regional level, there are problems such as lack of independence and the legal and political authority of regional managers in tourism programs. At the local level, there are problems (such as lack of legal authority to the local representative and lack of strategic participation) in the spatial planning of rural tourism destinations. One of the applications of this study is comparing the strength of the countries under study with Iran and then utilize all social resources, including human, economic and spatial and environmental resources. This approach helps to constitute a regional planning subdivision within a network of rural tourism destinations. And make vertical allocations in the field of tourism development to horizontal activities, which are an incentive for attracting tourists, managing and optimizing the implementation of the Rural Tourism Development Plan. On this basis, by orienting toward sustainable rural development, rural tourism can underpin regional development and form the indigenous and community-based tourism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tourism Development
  • spatial planning
  • Tourism Destinations
  • rural areas