فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری

چکیده هدف این پژوهش، ارائه مدل کیفی برندسازی کویر مرنجاب به عنوان مقصد مکمل گردشگری با تأکید بر گردشگری ورزشی-تفریحی است. با توجه به نوظهور بودن ترکیب مفاهیم برندسازی، مقصد مکمل و گردشگری ورزشی، روش تحقیق کیفی مبتنی بر نظریه داده بنیاد با رویکرد اشتراوس و کوربین بر روی 16 نفر از خبرگان علمی-اجرایی استفاده شد تا یک چارچوب تئوریک جدید از داده‌های تجربی استخراج گردد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق گردآوری و تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش منجر به ارائه یک مدل پارادایمی شامل پنج دسته عوامل شد: شرایط علی (مانند پتانسیل خاص و ماجراجویانه کویر)، شرایط زمینه‌ای (مانند قوانین حمایتی)، شرایط مداخله‌ای (مانند سیاست‌های دولتی)، راهبردها (مانند ایجاد هویت منحصربه‌فرد) و پیامدها (مانند منافع اقتصادی و افزایش گردشگران). این مدل توسعه‌یافته، ارزش افزوده نظری قابل توجهی به ادبیات برندسازی مقصد اضافه می‌کند و چارچوبی عملیاتی برای مدیران جهت ارتقاء جایگاه کویر مرنجاب در اکوسیستم گردشگری کشور فراهم می‌سازد.

چکیده امروزه برندسازی مقاصدگردشگری، به ابزاری قدرتمند برای دگرگونی مناطق بدل گشته و شهرت دیجیتال مقصد گردشگری نیز از عوامل مؤثر بر رقابت‌پذیری مقاصد می‎‌باشد. با توجه به اهمیت بالای این موضوع هدف از انجام پژوهش حاضر، ارائه مدل شهرت دیجیتال برند مقاصد گردشگری می‌باشد. مطالعه حاضر در چارچوب رویکـرد کیفی و با بهره‌گیری از روش پژوهش داده بنیاد (رویکرد استراوس و کوربین) صـورت گرفته است. جامعه تحقیق دربرگیرنده اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها، مدیران و فعالان حوزه گردشگری بودند و نمونه‌گیری به صورت هدفمند انجام پذیرفت که تعداد 14 مصاحبه انجام یافت و مبنای پایان یافتن مصاحبه‌ها، اشباع نظری بود. فرایند تجـزیه‌وتحـلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی با به‌کارگیری نرم‌افزار MAXQDA انجام شد. مدل نهایی از مجموع شرایط علی، شرایط زمینه‌ای، شرایط مداخله‌گر، مقوله محوری، راهبردها و در نهایت پیامدها و نتایج حاصل از توسعه شهرت دیجیتال برند مقاصد گردشگری تشکیل شده است.

چکیده هدف سنتی رضایت برای اطمینان از وفادار نمودن مشتریان کارایی نداشته و حرکت به سمت خشنودی مشتری (مشعوف کردن) برای هتل‌ها امری ضروری است. هدف این پژوهش، طراحی و اعتباریابی مدل خشنودی (شعف) مشتریان در صنعت هتلداری با استفاده از روش ترکیبی می‌باشد. در ابتدا با استفاده از نظریه داده‌بنیاد و به‌کارگیری روش نمونه‌گیری نظری و هدفمند با 30 نفر از خبرگان، مصاحبه‌های نیمه ساختارمند صورت گرفت؛ انجام مراحل سه‌گانه کدگذاری منجر به شناسایی 98 مفهوم و 25 مقوله‌ اصلی شد که در قالب مدل پارادایمی ارائه گردید. فرضیه‌های پژوهش با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری آزمون گردید و یافته‌های بخش کمی نشان دادند که مقوله ارزش درک‌شده خدمات، عامل علی و سبب‌ساز خشنودی مشتری می‌باشد که این مقوله‌ از طریق بهینه‌سازی فرایند مدیریت تجربه مشتری بر پیامدهای خشنودی (قصدهای رفتاری مثبت مشتری و ارتقای عملکرد هتل) تأثیرگذار خواهد بود. در این میان به‌منظور اجرای موفق راهبردهای خشنودی باید به فراهم بودن بستر فرهنگی (فرهنگ سازمانی، تعهد مدیریت به خشنودی و مشارکت مشتریان) و موانع خشنودی (افزایش انتظارات مشتری، افزایش هزینه‌های خشنود نمودن مشتریان و کاهش اثربخشی اقدامات خشنودکننده) توجه نمود.

چکیده پژوهش حاضر با هدف دستیابی به مدل پایداری زنجیره تأمین صنعت گردشگری ایران با تأکید بر شرایط همه‌گیری ویروس کرونا انجام پذیرفته است. این پژوهش مبتنی بر روش کیفی و استراتژی نظریه داده‌بنیاد بوده است. داده‌های پژوهش از طریق مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته با 19 نفر از خبرگان صنعت گردشگری جمع‌آوری شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد و به ظهور 438 کد باز، 127 مفهوم، 19 مقوله فرعی و 4 مقوله اصلی در 3 طبقه منجر گردید. نتایج نشان داد که محرک‌های پایدارسازی زنجیره تأمین گردشگری و توانمندسازهای پایدارسازی زنجیره تأمین گردشگری به‌عنوان شرایط علی موجب ضرورت یافتن پایدارسازی زنجیره تأمین گردشگری با تأکید بر بحران همه‌گیری گردیده است. در صورت انتخاب و به‌کارگیری صحیح کنش ـ برهم‌کنش‌ها که همان شیوه‌های پایدارسازی زنجیره تأمین گردشگری هستند، می‌توان پایداری عملکرد زنجیره تأمین گردشگری را به‌عنوان پیامد انتظار داشت

چکیده گردشگری پزشکی یکی از شاخه های صنعت گردشگری است که در دهه های اخیر رونق بسیاری یافته و در درآمدزایی و ایجاد اشتغال در کشورها نقش بسزایی داشته است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی الزامات کلیدی موثر بر اجرای خط مشی های گردشگری پزشکی در استان گلستان صورت گرفته است. این تحقیق کیفی با بهره گیری از روش گراندد تئوری انجام شد. مشارکت کنندگان شامل 13 نفر با حداقل 5 سال سابقه کار مرتبط و صاحب نظر در حوزه گردشگری پزشکی بودند که از طریق نمونه گیری هدفمند و با تکنیک گلوله برفی وارد مطالعه شده و مورد مصاحبه های عمیق قرار گرفتند. پالایش مکرر کدهای اولیه منجر به تشکیل کدهای باز و سپس کدهای محوری از قبیل نظام مدیریتی، زیرساخت های حمل و نقل عمومی، مقررات عمومی شد. کدهای انتخابی نیز تحت عنوان مقوله های معماری سازمان، ظرفیت سازی و کیفیت خدمات و ... سازماندهی شدند.

چکیده شناسایی و درک صحیح عوامل مؤثر بر اعتلای برند مقصد گردشگری جهت جذب گردشگر، ضروری می‌باشد. هدف اصلی این مقاله طراحی مدل اعتلای برند استان فارس به‌عنوان مقصد گردشگری می‌باشد. این پژوهش با مبنای فلسفی؛ پراگماتیسم، جهت‌گیری، بنیادی-کاربردی و به روش آمیخته اکتشافی متوالی انجام شده است. در بخش کیفی، روش نمونه‌گیری نظری و مصاحبه عمیق و استراتژی نظریه‌پردازی داده‌بنیاد و در بخش کمّی از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده شده است. نتایج حاصل از یافته‌ها نشان داد که "اعتلای برند مقصد گردشگری" متاثر از شرایط علّی(برخورداری استان فارس از پتانسیل‌های گردشگری و نیاز به بهره‌مندی از مزایای اقتصادی و فرهنگی صنعت گردشگری)، عوامل زمینه‌ای (شرایط سیاسی، ساختار‌های اداری، منابع و امکانات، شرایط اجتماعی و فرهنگی) و عوامل مداخله‌گر (شرایط اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، مدیریتی، زیرساختی و مشارکت ذی‌نفعان) است که از طریق طراحی و تدوین برنامه استراتژیک گردشگری، سبب توسعه فرهنگی- اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و محیط زیستی می‌شود.

چکیده با توجه به اهمیت پایداری در فعالیت‌های گردشگری، پژوهش حاضر با هدف دستیابی به الگوی توسعه گردشگری ورزشی پایدار با رویکرد ورزش‌های روستایی و بازی‌های بومی و محلی در استان مازندران انجام پذیرفته است. این مطالعه از نوع پژوهش‌های کیفی بوده که با استفاده از نظریه داده‌بنیاد و مصاحبه با خبرگان انجام شده است. تحلیل داده‌ها در طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام پذیرفت و به ظهور 354 کد باز، 66 مفهوم در قالب 11 مقوله اصلی منجر گردید. نتایج نشان داد که وجود جاذبه‌های گردشگری ورزشی به عنوان شرایط علی موجب ضرورت یافتن توسعه گردشگری ورزشی پایدار با رویکرد ورزش‌های روستایی و بازی‌های بومی گردیده است که در صورت به‌کارگیری راهبردهای سیاستگذاری، مدیریت و برنامه‌ریزی، و بازاریابی در بستر مناسبی از زیرساخت‌ها و با توجه به مشارکت دینی و اجتماعی و ملاحظات مالی و حمایتی می‌تواند منجر به ظهور پیامدهای پایداری معیشت جوامع محلی گردد.

چکیده صنعت گردشگری و رویکرد مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها؛ هردو ارتباط مستقیمی با جامعه و محیط اطراف دارند و به‌نوعی در هم تنیده و بسیار به هم مرتبط هستند. هدف مقاله حاضر ارائه مدل مفهومی مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها در حوزه گردشگری ایران است. جامعه پژوهش کلیه خبرگان گردشگری در سال 1397 می‌باشند که با منطق نمونه‌گیری نظری و به روش نمونه‌گیری قضاوتی و گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند و درمجموع حجم نمونه معادل 21 نفر شد. ابزار پژوهش مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته بود که قابلیت اعتماد با استفاده از روش بازبینی در زمان کدگذاری و تأیید همکاران پژوهشی استفاده شده است. داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها به‌صورت دستی و با استفاده از روش نظریه داده بنیاد تحلیل شد. مطابق با نتایج، پدیده مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها در حوزه گردشگری شامل ابعاد مختلف «درون شرکتی»، «محیط‌زیستی»، «اقتصادی»، «اجتماعی»، «فرهنگی» و «قانونی» می‌شود. همچنین نتایج نشان داد که «کسب مقبولیت اجتماعی»، «شکل‌گیری مفاهیم جدید و گردشگران آگاه و مسئول»، «جبران اثرات منفی گردشگری» و «منفعت‌طلبی اقتصادی» شرایط علی مؤثر بر اجرای این مسئولیت هستند. علاوه ‌بر این، شرایط مداخله‌گر و زمینه‌ای مؤثر بر راهبردهای اجرای مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها در حوزه گردشگری ایران نیز شناسایی شدند که اجرای این راهبردها به «توسعه پایدار گردشگری»، «مزیت رقابتی شرکت» و «پایداری کسب‌وکار» می‌انجامد.

چکیده امروزه، باتوجه به اهمیّت حضور و مشارکت کلّیه دست اندرکاران  در اجرای برنامه‌های توسعه گردشگری، بهره گیری از یک الگوی  مدیریتی مطلوب  و یکپارچه می‌تواند  ما را درتدوین سیاست‌ها  هماهنگ  با برنامه‌های توسعه، شرایط را  برای حضور و بهره گیری از تمامی سرمایه‌های اجتماعی و مادی دست اندرکاران  این صنعت، با تقویت بسترهای مشارکتی بخش خصوصی  بازارگردشگری  فراهم سازد. بنابراین هدف از انجام این پژوهش، شناسایی شاخص‌ها و طراحی  الگوی حکمروایی مطلوب در صنعت گردشگری ایران می‌باشد. این پژوهش  بصورت کاربردی- توسعه ای کیفی و براساس نظریه روش داده بنیاد انجام شده  و جامعه آماری آن شامل اساتید دانشگاهی رشته مدیریت گردشگری، مدیران سازمان، نمایندگان مجلس  و فعالان صنعت گردشگری  بوده اند. نمونه آماری شامل 26 نفر از این افراد است که با ترکیبی از روش نمونه گیری هدف مند قضاوتی و گلوله برفی انتخاب شده اند. مصاحبه‌های عمیق نیمه ساختاریافته با سئوالات ازپیش تعیین شده، با مقایسه داده‌ها در کدگذاری باز، محوری و انتخابی تا مرحله اشباع نظری و تفکیک مقولات فرعی و اصلی انجام گرفته است. و از برای تجزیه و تحلیل داده‌های به دست آمده از روش نظریه داده بنیاد اشتراوس و کوربین(1998) استفاده شده است. نتایج بدست آمده نشان دهنده، 3 شاخص، مدیریت یکپارچه، امنیت و نگرش به بازارهدف، را به‌عنوان شاخص‌های ظهوریافته از پژوهش درقالب الگوی حکمروایی مطلوب گردشگری است. این الگوی، راهبردی نوین در اصلاح شیوه‌های مدیریت موجوداست، و پیامد آن توسعه  و اشتغال پایداردرصنعت گردشگری است. در پایان تحقیق با پیشنهادهایی به جهت ارتقاء سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به وزارت گردشگری، مدیریت یکپارچه در سیاست گذاری‌های سازمان، همگام  با مشارکت تمامی بخشهای دولتی، خصوصی و انجمن‌ها در ایران است.